{"id":3249,"date":"2023-02-10T09:16:27","date_gmt":"2023-02-10T08:16:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/zabala-acedo-manuel-jose-villafuertesko-iii-kondea-439-eu\/"},"modified":"2023-02-10T09:16:27","modified_gmt":"2023-02-10T08:16:27","slug":"zabala-acedo-manuel-jose-villafuertesko-iii-kondea-439-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/zabala-acedo-manuel-jose-villafuertesko-iii-kondea-439-eu\/","title":{"rendered":"ZABALA ACEDO, Manuel Jose. Villafuertesko III. Kondea (Ordizia, Gipuzkoa, 1772ko azaroaren 7a &#8211; Altzo, Gipuzkoa, 1842ko urriaren 6a."},"content":{"rendered":"<\/p>\n<p>Ordiziako Zabalatarren sortetxean jaio zen. Hura Gipuzkoako<br \/>\nlanda-eremuko lurjabeen leinu nagusietako bat izan zen. Txikitatik, Tolosan<br \/>\nbizi izan zen eta, 19 urte zituela, Tolosako alkatea izan zen. Horrela,<br \/>\nfamiliak Gipuz- koako foru erakundeetan egindako ibilbide luzeari eman zion<br \/>\nsegida. Ordurako, lehen mailako heziketa ilustratua jaso zuen; hasieran,<br \/>\nirakasleen bidez, eta gero, Bergarako Mintegian. Ez da harritzekoa Euskalerriko<br \/>\nAdiskideen Elkartean sartu izana.<\/p>\n<p>Aberats-aberatsa izanik eta, politikan gaztetan hastearen<br \/>\nondorioz, laster Gipuzkoako Probintziako pertsonarik ahaltsuenetakoa izan zen.<br \/>\nHori zela eta, hainbat aldiz izan zen ahaldun nagusia Karlos IV.aren<br \/>\nerregealdian, 1772an lehen kargu hura bete zuenetik, 21 urte zituela.<\/p>\n<p>Frantsesen inbasioa etorri zenean, ez zen lankidetzan aritu<br \/>\nNapoleonen tropekin; beraz, ez zuten garbitu, eta berriz ere ahaldun nagusi<br \/>\nhautatu zuten (1813). Geroago, berriz, Gipuzkoako buruzagi politikoa. Azken<br \/>\nkargu horretan ziharduela, Cadizko sistema konstituzional berrira egokitzeko<br \/>\ntrantsizioari heldu behar izan zion. Betiere, foru erregimen zaharraren elementu batzuk bateragarri egiten saiatu zen; alferrik, ordea. 1814an, erregimen liberala erori zenean, Zabalak foru-sistema tradizionala berrezarri zuen.<br \/>\nHirurteko Liberalean, berriz ere Gipuzkoako Buruzagi Politikoa izan zen eta<br \/>\nberriro alferrekoa gertatu zen foru erregimena sistema konstituzionalarekin<br \/>\nbateragarri egiteko saialdia. Hirurtekoa erradikalizatzean, uko egin zion<br \/>\nGipuzkoako buruzagitza politikoari, San Luisen Ehun Mila Se- meak iritsi baino<br \/>\nlehentxeago, eta armada hura sartu zenean, El Ferrolera joan zen ihesi.<br \/>\nGipuzkoara 1824an itzulirik, absolutismoak ez zion barkatu lehenago liberalen<br \/>\nalde jokatu izana eta Sorbonako Unibertsitatera bi urterako joatea erabaki<br \/>\nzuen. Han, bere zaletasun handia jorratu zuen, hots, azterketa zientifikoa, eta<br \/>\nezagutzak bere enpresa-zereginaren zerbitzuan jarri zituen.<\/p>\n<p>1834ko erregimen liberalarekin politikara itzuli zen,<br \/>\nerregeak biziarteko senataria izendatu baitzuen urte haren eta hurrengoaren<br \/>\nartean. Gobernu moderatuekin bat eginik, foruzaletasun liberalari buruzko bere<br \/>\nteorizazioa garatu zuen, hau da, Foruei estatu konstituzional berrian segida<br \/>\nematea defendatzen zuen planteamendua. Senatuan tesi haien alde<br \/>\nmintzatu zen, harik eta erregimen moderatua erori eta 1836ko sistema<br \/>\nkonstituzionala berriro ezarri zenean, Espainiatik alde egin eta Baionan kokatu<br \/>\nzen arte. Bere dok- trinaren planteamenduekin bat, 1837an Bakea eta Foruak<br \/>\nkanpaina bultzatu zuen, beste politikari eta intelektual batzuekin batera,<br \/>\nLehen Karlistaldiari amaiera emate aldera, betiere Estatu liberalak Foruen<br \/>\nberrespena eginik.<\/p>\n<p>Bizitzaren bukaera aldean, eta Alderdi Moderatuaren bidez,<br \/>\nGipuzkoako lehen korrejidore politikoa izatea lortu zuen, 1839tik 1840ra. Kargu<br \/>\nhartan zegoela, 1839ko urriaren 25eko Legetik abiaturik irekitako epealdi<br \/>\nluzea izango zenaren oinarri politikoak ezarri zituen. Alderdi Progresista<br \/>\nagintera iristearekin batera kargugabeturik, haren ibilbide politikoa bukatu<br \/>\nzen.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ordiziako Zabalatarren sortetxean jaio zen. Hura Gipuzkoako landa-eremuko lurjabeen leinu nagusietako bat izan zen. Txikitatik, Tolosan bizi izan zen eta, 19 urte zituela, Tolosako alkatea izan zen. Horrela, familiak Gipuz- koako foru erakundeetan egindako ibilbide luzeari eman zion segida. Ordurako, lehen mailako heziketa ilustratua jaso zuen; hasieran, irakasleen bidez, eta gero, Bergarako Mintegian. Ez da [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[319],"class_list":["post-3249","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>ZABALA ACEDO, Manuel Jose. Villafuertesko III. Kondea (Ordizia, Gipuzkoa, 1772ko azaroaren 7a - Altzo, Gipuzkoa, 1842ko urriaren 6a. - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/zabala-acedo-manuel-jose-villafuertesko-iii-kondea-439-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ZABALA ACEDO, Manuel Jose. Villafuertesko III. Kondea (Ordizia, Gipuzkoa, 1772ko azaroaren 7a - Altzo, Gipuzkoa, 1842ko urriaren 6a. - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ordiziako Zabalatarren sortetxean jaio zen. Hura Gipuzkoako landa-eremuko lurjabeen leinu nagusietako bat izan zen. Txikitatik, Tolosan bizi izan zen eta, 19 urte zituela, Tolosako alkatea izan zen. Horrela, familiak Gipuz- koako foru erakundeetan egindako ibilbide luzeari eman zion segida. Ordurako, lehen mailako heziketa ilustratua jaso zuen; hasieran, irakasleen bidez, eta gero, Bergarako Mintegian. Ez da [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/zabala-acedo-manuel-jose-villafuertesko-iii-kondea-439-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/zabala-acedo-manuel-jose-villafuertesko-iii-kondea-439-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/zabala-acedo-manuel-jose-villafuertesko-iii-kondea-439-eu\\\/\",\"name\":\"ZABALA ACEDO, Manuel Jose. Villafuertesko III. Kondea (Ordizia, Gipuzkoa, 1772ko azaroaren 7a - Altzo, Gipuzkoa, 1842ko urriaren 6a. - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-10T08:16:27+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/zabala-acedo-manuel-jose-villafuertesko-iii-kondea-439-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/zabala-acedo-manuel-jose-villafuertesko-iii-kondea-439-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/zabala-acedo-manuel-jose-villafuertesko-iii-kondea-439-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"ZABALA ACEDO, Manuel Jose. Villafuertesko III. Kondea (Ordizia, Gipuzkoa, 1772ko azaroaren 7a &#8211; Altzo, Gipuzkoa, 1842ko urriaren 6a.\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"ZABALA ACEDO, Manuel Jose. Villafuertesko III. Kondea (Ordizia, Gipuzkoa, 1772ko azaroaren 7a - Altzo, Gipuzkoa, 1842ko urriaren 6a. - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/zabala-acedo-manuel-jose-villafuertesko-iii-kondea-439-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"ZABALA ACEDO, Manuel Jose. Villafuertesko III. Kondea (Ordizia, Gipuzkoa, 1772ko azaroaren 7a - Altzo, Gipuzkoa, 1842ko urriaren 6a. - Iura Vasconiae","og_description":"Ordiziako Zabalatarren sortetxean jaio zen. Hura Gipuzkoako landa-eremuko lurjabeen leinu nagusietako bat izan zen. Txikitatik, Tolosan bizi izan zen eta, 19 urte zituela, Tolosako alkatea izan zen. Horrela, familiak Gipuz- koako foru erakundeetan egindako ibilbide luzeari eman zion segida. Ordurako, lehen mailako heziketa ilustratua jaso zuen; hasieran, irakasleen bidez, eta gero, Bergarako Mintegian. Ez da [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/zabala-acedo-manuel-jose-villafuertesko-iii-kondea-439-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/zabala-acedo-manuel-jose-villafuertesko-iii-kondea-439-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/zabala-acedo-manuel-jose-villafuertesko-iii-kondea-439-eu\/","name":"ZABALA ACEDO, Manuel Jose. Villafuertesko III. Kondea (Ordizia, Gipuzkoa, 1772ko azaroaren 7a - Altzo, Gipuzkoa, 1842ko urriaren 6a. - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-10T08:16:27+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/zabala-acedo-manuel-jose-villafuertesko-iii-kondea-439-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/zabala-acedo-manuel-jose-villafuertesko-iii-kondea-439-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/zabala-acedo-manuel-jose-villafuertesko-iii-kondea-439-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"ZABALA ACEDO, Manuel Jose. Villafuertesko III. Kondea (Ordizia, Gipuzkoa, 1772ko azaroaren 7a &#8211; Altzo, Gipuzkoa, 1842ko urriaren 6a."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3249","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3249\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3249"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3249"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}