Vicente Manterola elizgizona izan zen eta, bereziki,
\nEspainiako batasun katolikoaren alde jardun zuen. Horretarako, garai hartan
\neskura zeuden bitarteko guztiak erabili zituen, dela argitalpenak (foiletoak,
\nliburuak, prentsa-artikuluak edota Semanario Cat\u00f3lico Vasco-Navarro
\nastekaria, hark berak Gasteizen 1866an sortua), dela esparru publikoa,
\nburu-belarri mintzatu baitzen han eta hemen (hitzaldiak, predikuak,
\nparlamentuko jarduera, polemikak). Alde politikoenari dagokionez, 1869ko
\nGorteetan nabarmendu zen, karlisten hautagaitzan aukeratu baitzuten. Bereziki,
\nEmilio Castelarren aurkako hitzaldiek eman zioten ospea. Karlistaldia 1876an
\nbukatu arte eutsi zion protagonismo horri. Ekinbide karlista alde batera
\nutzirik (ez dago argi karlismoa bera ere bai), batez ere mintzalari sakratu
\ngisa nabarmendu zen hil arte.<\/p>\n
Familia karlistaren baitan hasi zen bere pentsamoldea
\nmamitzen eta, gero, ikasketen arrimuan hazi zen, lehenik Donostian, gero
\nIru\u00f1ean, eta, azkenik, Toledon eta Salamancan. Pentsamendu tradizionalistatik
\nabiatua, Espainiako batasun katolikoaren alde jardun zuen sutsu, tolerantzia
\nerlijiosoaren aldeko deiei aurre egiteko. Tradizionalismoaren iritziz,
\nnazioaren muinetako bat katolikotasuna ze, eta hain zuzen, besteak beste bide
\nhori baliatu zuen liberalismoa ezartzearen aurka. Lehen testuan, Calahorrako
\napezpiku Antolin Monescilloren alde mintzatu zen (harentzat lan egiten zuen),
\nEl Pueblo egunkari demokratari erantzuteko. Lerro haietan argi eta garbi ageri
\ndira bere pentsamoldearen oinarriak, hots, beste erlijioekiko pentsamolde in-
\ntolerantea Espainian. Horixe bera izan zen haren literatur jardueraren eta
\noratoriaren hari nagusia, hala erlijio arloan nola politikoan, bietan ere intrantsigentzia nabarmena agertuta, Bonaldeko bizkondea edo Maistre aipatuta.
\nElizaren doktrina-intolerantzia hori hala Gorteetako hitzaldietan, nola bere
\nliburuaren lehen zatian (1885) erakutsi zuen. Hori dela eta, botere politiko
\nkatolikoa defenditu zuen: \u00abEspainiako Gobernuak, gure aberri maitearen lur
\nkatolikoan kultu faltsuak sartzea eragotziz, bere betebeharrik sakratuenetako
\nbat betetzen du\u00bb.<\/p>\n
1868ko Iraultzaren bidez, izaera hori Karlos VII.a
\nerregegaiarengan bakarrik ikusi zuen eta, haren alde borrokatu zen sutsuki,
\nbai Gipuzkoako dipu- tatu karlista gisa Parlamentuan 1869an eta 1870ean, bai
\nprentsan, bai 1870az geroztik irtenbide militarra etengabe babestuta. Don
\nKarlosen zerbitzuan aritu zen buru-belarri, bai pertsonalki, bai kudeaketa
\nzibilean, erlijiosoan eta haren aldeko publizitatean, hiru foileto plazaratu
\nbaitzituen 1871n, hirurak ere oso ospetsuak.<\/p>\n
Gerra bukatutakoan, erbestera joan zen labur. Amnistia
\nlaster onartuta, Espainiara itzuli, baina bere sorterrira bueltatzea galarazi
\nzitzaion, erlijio- lana Madrilen, Malagan eta Toledon eginda, non mintzalari
\nsakratuaren ospea indartu zuen. Politikagintzan jardun ez bazuen ere,
\npolemiketan aritu zen espiritismoarekin, eta liberalismoak Manterola izan zuen
\naskotan hizpide, haren egoera edozein izanik ere.<\/p>\n
Harengan, \u00ababertzaletasun bikoitza\u00bb nabarmentzen zen;
\nhorrela, 1865eko San Prudentzio egunean esan zuen \u00abni ere baskongadoa naiz\u00bb;
\nbaina, era berean, bere espainolismoa azpimarratzen zuen Gorteetan, hala nola
\n1869ko apirilaren 29ko saioan: \u00abzuen arteko espainolena bezain espainola naiz
\nni, [\u2026] ez naiz inor baino gutxiago aberriarekiko maitasunean; ni, [\u2026] sotana
\nhonen bidez, espainolismoaren su piztua sentitzen dut ene bular barnean\u00bb. Haren
\neuskaltzaletasuna erlijiotik eratortzen zen eta, Gasteizko apaizgaitegia
\nbezala, \u00abkatolikoa eta baskongadoa besterik ez daki izaten\u00bb. Arabarrentzako \u2014eta hedaduraz, euskaldunentzako\u2014 bi ardatz nagusiak
\n\u00abJainkoaren erlijioan eta egiazko askatasunean\u00bb kokatzen zituen. Azken
\nburuan, \u00abJaungoikoa eta Foruak\u00bb, 1869ko hauteskunde-manifestutik eratortzen zen
\nbezala, \u00abgure Foruak, usadio onak eta ohiturak gaur eta bihar eduki nahi
\nditugu; baina era baskongadoan ulertuta\u00bb, hau da, katolikoa: \u00abEuskal herria
\nsakon eta zintzoki da katolikoa: [\u2026] horregatik gara hain libreak mendi alai
\nhaietako semeok\u00bb, esan zuen Gorteetan, 1869ko apirilaren 12ko hitzaldian. San
\nPrudentzioz hitz egitean, hauxe adierazi zuen: \u00abEuskara hizkuntza, hau da, gure
\nprobintzia senideetan mintzatzen zen bakarra, izan zen Prudentzio haurraren
\nbihotz xamur-xamurrean Jaungoikoaren ideia piztu zuena\u00bb. Euskara zen
\nerlijiorako bi- dea, zeren, \u00abeuskara hitz egiten den tokietan ezinezkoa baita
\nideia panteista [\u2026], hau da, ideia paganoaren berpizkundea\u00bb. Eta erantsi zuen:
\n\u00absekulan ez da biraorik egin euskaraz. Biraoa foruen aurkakoa da,
\narrazoimenaren eta kristautasunaren kontrakoa baita\u00bb. Horren ondorioa gizarte
\nmorala zen, tra- dizio eta ohitura onen herria, berezko agintariek erlijioaren
\nzeinupean gobernatzen baitzuten. Hori dela-eta deitoratzen zuen euskal
\npatrizioek bazter uztea herriaren alde hainbeste egiten zuen hizkuntza,
\nhizkuntzarik eza mo- ralgabetasuna eta erlijiogabetasuna baitzen. Horregatik,
\nGorteetan 1870eko otsailaren 4an egindako hitzaldian, hauxe adierazi zuen:
\n\u00abGobernu batek esku sakrilegoa luzatuko balu gure erakunde gurtuen kutxa santua
\nukitzeko, ez izan zalantzarik, euskal herria gizon bakar bat bezala altxatuko
\nlitzateke, eta lehoiaren kemenez oldartuko litzateke armada inbaditzailearen
\nbaioneten aurka\u00bb. Eta hauxe erantsi zuen: \u00abForuak bigarren erlijio moduko bat
\ndira Euskal Probintzietan, Kalbarioko erlijio ohoragarria Foruetako lehena den
\nbezala, bere Foru transzendentala da\u00bb. Karlisten berehalako altxamenduaren
\niragarpena zen, haren iritziz karlismoak bakarrik aldezten baitzituen horrelako ideiak.<\/p>\n
Heriotzaren ondotik, haren figura nolabait ahanzturan
\ngelditu zen, baina hogeita hamarreko karlismoak aldarrikatu zuen batez ere.
\n1950ean, estatua bat ezari zuten Donostian.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Vicente Manterola elizgizona izan zen eta, bereziki, Espainiako batasun katolikoaren alde jardun zuen. Horretarako, garai hartan eskura zeuden bitarteko guztiak erabili zituen, dela argitalpenak (foiletoak, liburuak, prentsa-artikuluak edota Semanario Cat\u00f3lico Vasco-Navarro astekaria, hark berak Gasteizen 1866an sortua), dela esparru publikoa, buru-belarri mintzatu baitzen han eta hemen (hitzaldiak, predikuak, parlamentuko jarduera, polemikak). Alde politikoenari dagokionez, 1869ko […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[319],"class_list":["post-3229","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\n