Julian Demetrio Ramon de Ega\u00f1a Urritzola Lizardi izan zuen
\naita, eta Josefa Eufemia de Manterola, ama. 1871n, Clementina Dominica Josefa
\nPascuala de Belauntzaran Hormazarekin ezkondu zen eta seme-alaba hauek izan
\nzituzten: Victoria Antonia Juana Manuela (Victoria), Maria Josefa Emilia Niceta Juliana Casilda (Emilia), Conrado, Francisca Sales Eduarda Celestina Ignacia Pia (Francisca), Francisca de Asis Martina Feliza Ignacia (Fanny), Maria del Pilar Josefa Antonia Primitiva Juliana Ignacia Leona (Pilar), Maria
\nJosefa Antonia Matilde Juliana Ignacia (Matilde) y Jose Maria (Gipuzkoako
\nTxapelgorrien kapitaina).<\/p>\n
Jurista ikasketez eta lanbidez \u2014Erresumako Auzitegietako
\nabokatua izan zen\u2014, buru-belarri parte hartu zuen garai hartako politikan.
\nMadrilen Gobernazio Ministerioko ofizial lehena izan zen Isabel II.aren
\nerreginaldian eta diputatua Gorteetan, non bere aitaren lehengusu Pedro de
\nEga\u00f1arekin batera lan egin baitzuen foruak 1844an berreskuratzeko. Gipuzkoan,
\nberriz, zaldun prokuradorea izan zen Foru Batzar askotan eta Hirugarren
\nBarrutiko diputatua; etorri handikoa zen eta Herrialdea bihotzez maite zuen.<\/p>\n
Gazterik hasi zen politikagintzan, 1839ko urriaren 25eko
\nLegea onartu zenetik aurrera. Urte hartan, izan ere, Probintziak mobilizatu
\neta hainbat iritzi eskatu zituen abiatzekoak ziren negoziazioetan mantendu
\nbeharreko printzipioez eta moduez. Iritzi horietako batek izenburu hau dauka:
\nBases que ante todas cosas deben prefijarse para que sea s\u00f3lida e inalterable
\nla felicidad y libertades de Guip\u00fazcoa, Felipe Azcona Zuloetak egina eta,
\nhauxe esaten da: \u00absin duda significa un c\u00famulo de directrices o reflexiones
\npr\u00e1cticas de cara a la negociaci\u00f3n\u00bb. Iritzi horren edukia bat dator funtsean
\nbeste iritzi anonimo batekin, ziurrenera Francisco Manuel de Ega\u00f1ak idatzia,
\ngarai hartarako Gipuz- koako paperetan jada trebatua.<\/p>\n
Francisco Manuel Ega\u00f1aren arabera, \u00abconvendr\u00eda al Pa\u00eds
\nconservar el Fuero, buenos usos y costumbres de este solar, reformando aquella
\nparte que del todo se crea indispensable\u00bb: foru-baimena bere zorroztasun osoan
\nman- tendu beharko litzateke, \u00abpues, desaparecido \u00e9ste, cesa nuestra
\nfelicidad\u00bb, bai eta administrazio probintziala bera ere; ez litzateke onartu
\nbehar diputatuak Gorteetara bidaltzea, foru-baimenaren izaeraren beraren
\nkontrakoa litzate- keelako; aldaketa batzuk onar litezke Foru Diputazioari eta
\ndiputatuei dago- kienez; komenigarria litzateke gora jotzeko errekurtsoetarako
\nareto berezi bat izatea hiru euskal probintzietarako; probintzian ez litzateke
\nTertzio foralez bestelako indar militarrik egon beharko; eta onena litzateke
\naduanen auzia atzeratzea (\u00abpunto sumamente delicado\u00bb)…<\/p>\n
Gogoeta hori zerabilela, eta Esparterok Gasteizen emaniko
\n1841eko urriaren 29ko Dekretuaren ondorioz, Francisco Manuelek hauxe adierazi
\nzuen: \u00abel Pa\u00eds Bascongado fue violentamente despojado de sus instituciones\u00bb,
\neta besteak beste, foru-baimena eta barnealdeko aduanak ezabatu ziren behin
\nbetiko. Gipuzkoako agintariei dagokienez, berriz, hauxe esan zuen: \u00abninguna de
\nlas autoridades que desde aquella \u00e9poca desastrosa se hab\u00eda sucedido en la
\nadministraci\u00f3n de la Provincia de Gipuzkoa reclamase contra una situaci\u00f3n tan
\nilegal, ni menos solicit\u00f3 la restituci\u00f3n del Pa\u00eds en el goce mal interrumpido
\nde su especial legislaci\u00f3n\u00bb.<\/p>\n
Esparterok 1843an ihes egitearen ondorioz, eta Narv\u00e1ez
\nerresumako politikaren gailurrera igotzearekin batera, Foruen aldeko garaia
\nhasi zen, baina Diputazio Probintzialak ez zuen hori aprobetxatu. Hori dela
\neta, hainbat udalek, beren eskubidea zorrotz gorde nahirik, Francisco Manuelek
\nidatzitako azalpen batzuk bidali zituzten Diputaziora, \u00abexcit\u00e1ndole para que
\nentablase las gestiones oportunas a fin de obtener en favor del Pa\u00eds una
\ncompleta reparaci\u00f3n\u00bb.<\/p>\n
1843an bertan, Diputazio Probintziala berritzearekin batera,
\nFrancisco Manuel de Ega\u00f1a erakunde hartan sartu zen, eta huraxe izan zen \u00abel
\nprimero que propuso y sostuvo con tenaz perseverancia que el primer auto de la
\nnueva Diputaci\u00f3n fuese representar al Gobierno la necesidad de que se
\nprocediera a la supresi\u00f3n de la misma, al llamamiento de la Diputaci\u00f3n Foral,
\nque hab\u00eda emigrado a Francia a resultas de los sucesos de 1841, y a la
\nreposici\u00f3n del Pa\u00eds en su estado normal, en consonancia con los deseos manifestados
\npor los pueblos, de cuyas exposiciones pidi\u00f3 igualmente de diera cuenta a la
\nCorporaci\u00f3n Provincial\u00bb.<\/p>\n
Diputazioak mandatari izendaturik, Bizkaiko eta Arabako
\ndiputatuekin batera, hiru hilabetez kudeatu zuen Gortean ebazpena, Pedro de
\nEga\u00f1arekin batera eta, denboraldi hori iraganik, 1844ako uztailaren 8ko
\nDekretuaren oinarriak ekarri zituen atzera. Dekretuak: \u00abrestitu\u00eda a las
\nProvincias del Norte una gran parte de sus instituciones\u00bb. Ondorioz, Batzarrak
\nberriz ere bildu ziren: \u00aba reunirse las Juntas del Pa\u00eds Vascongado despu\u00e9s de
\ndos a\u00f1os de absoluta interdicci\u00f3n en el ejercicio de sus prerrogativas forales\u00bb.<\/p>\n
Madrildik itzulitakoan, Hirugarren Barrutiko foru diputatu
\nizendatu zu- ten. Izendapen hura egin zenean, Diputazioak erdeinua egin zion
\nharen aitari, hots, Julian de Ega\u00f1ari. Ondorioz, Julianek Probintziako
\nAholkularitza Supernumerarioari egin zion uko; horrenbestez, 1844ko
\nabuztuaren 11n, eta Azkoi- titik, Francisco Manuelek bere diputatu karguari
\negin zion uko.<\/p>\n
Ukoa abuztuaren 12an irakurri zen Probintziako Batzar
\nNagusiaren Az- peitiko bilkuran. Batzarrak ez zuen ukoa onartu eta atsekabea
\nagertu zion: \u00abpor haber incurrido en la falta de anteponer los intereses
\nde familia a los generales de la Provincia, y por querer sugetar a su
\nvoluntad la de todos los representantes de la misma\u00bb. Mehatxu ere egin
\nzioten: \u00abinhabilitaci\u00f3n perpetua para ejercer cargos p\u00fablicos en Guip\u00fazcoa\u00bb.<\/p>\n
Garaiko azpijoko politikoek minduta eta, bereziki, aitari
\neragin zioten azpilanek nahigabetua, hauxe adierazi zuen: \u00abla parte m\u00e1s
\ninteresante, m\u00e1s sustancial y m\u00e1s filos\u00f3fica de las vicisitudes de los
\npueblos, y muy especialmente la relativa a las intrigas y miserias que en ellos
\nde ponen en juego, no est\u00e1 ni puede nunca estar escrita en actas ni en
\ndocumentos oficiales. , pues nunca estas actas han revelado los m\u00f3viles y ocultos resortes a
\nque han debido su existencia\u00bb.<\/p>\n
Atsekabeak atsekabe, Ega\u00f1ak bere jarduera politikoan
\njarraitu zuen. Abokatu jardulea izateak, ordea, Batzar Nagusietako
\nprokuradoretzan aritzea galarazten zion, hau da, Probintziako erabaki-organorik
\ngorenean, 1480an berretsitako ordenantzak hori espresuki debekatua zuelako.
\nHori zela eta, 1852an, hau da, aitak bere Ensayo hura idatzi eta bi urtera,
\nFrancisco Manuel de Ega\u00f1ak lan hau ondu zuen: Vindicaci\u00f3n de la conducta
\nobservada por los abogados de Guip\u00fazcoa en las gestiones que han promovido, con
\nel fin de obtener la declaraci\u00f3n de que cese en dicha Provincia la anomal\u00eda de
\nconsiderarse causa de inhabilitaci\u00f3n para la asistencia a sus Juntas
\nGenerales la profesi\u00f3n de Letras y Abogac\u00eda. Lan erabakigarria Gipuzkoako
\netorkizuneko politikan.<\/p>\n
Berarentzat, interes orokorrak, hots, Probintziako
\nadministrazio arloko interes kolektibo handiak, Batzarraren funtsezko oinarria
\nziren eta, horregatik, abokatuen eskuhartzea baztertuta ere, Ermandadeko
\nalkateek emaniko epaien berrikuntza zelako (ondorioz, ordenantza 1480an onartu
\neta berretsi zen), artean ere eremu zabal-zabala gelditzen zen haien jakintza
\neta gar aberkoia erabili ahal izateko.<\/p>\n
Horrek ateak ireki zizkien letratuei edo abokatuei
\nBatzarretan, Gipuzkoako udalerriak prokuradore batzarkide gisa ordezkatzeko.
\nEta berari ere Argisanoko Batasunaren ordezkari izatea ahalbidetu zion
\n(Gabiria, Zumarraga eta Ezkio), bai Hernaniko batzarretan \u2014Ascencio Ignacio
\nde Altuna ga- rai hartako politikari eragintsuari kontra eginik\u2014, bai beste
\nBatzar batzuetan, eta bere hitza beti errespetuz entzun zen: \u00absu elocuente
\npalabra fue siempre escuchada con respeto, y en m\u00e1s de un asunto importante
\nresuelto por aquellas inolvidables asambleas se debi\u00f3 a iniciativa de se\u00f1or
\nEga\u00f1a\u00bb.<\/p>\n
Francisco Manuel de Ega\u00f1a 1868an erretiratu zen bizitza
\npublikotik eta, harrezkeroztik, Zarautzen bizi izan zen erlijio-jarduerei eta
\nherriko interesen aldeko lanari emana, \u00abdel que era celoso guardi\u00e1n\u00bb.
\nHalaber, herrian az- ken urtean ezarritako San Vicente de Paulen
\nKonferentzia-burua izan zen eta, gainera, honako jarrera hau erakutsita: \u00abdel
\nafecto que profesaba a las cla- ses desvalidas, por cuyo bienestar moral y
\nmaterial se interesaba y esforzaba como pocos\u00bb.<\/p>\n
1890eko Letrak lantzeko dohaindua, La Espa\u00f1a egunkariko erredakzioko Francisco Manuelek euskal historiografiari egindako ekarpen Francisco Manuel Ega\u00f1aren iritziz, debekuak aski gaitz Eta, azkenik, horren osagarri: \u00abla impunidad y la Azpeitiko abokatuek Vindicaci\u00f3n lanaren edukia bere egin eta Diputazioak auzia lehen Batzar Nagusira helarazi zuen, Francisco Manuel de Ega\u00f1ak berak hauxe idatzi zuen, familiak El Faro Nacional jurisprudentzia-aldizkariak (uztailaren Julian Demetrio Ramon de Ega\u00f1a Urritzola Lizardi izan zuen aita, eta Josefa Eufemia de Manterola, ama. 1871n, Clementina Dominica Josefa Pascuala de Belauntzaran Hormazarekin ezkondu zen eta seme-alaba hauek izan zituzten: Victoria Antonia Juana Manuela (Victoria), Maria Josefa Emilia Niceta Juliana Casilda (Emilia), Conrado, Francisca Sales Eduarda Celestina Ignacia Pia (Francisca), Francisca de Asis Martina […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[319],"class_list":["post-3211","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\n
\nmartxoaren 6an hil zen, eta heriotzak atsekabe berezia eragin zuen Probintzian.
\nEuskal-Erria aldizkariak bihotzeko omenaldia egin zion Apuntes necrol\u00f3gicos
\nsailean, hari buruz besteak beste honakoak adierazita:\u00a0<\/span>\u00ababogado ilustrad\u00edsimo\u00bb. Ezaugarri hauek zituen: \u00abasiduidad
\ny competencia, y por la entereza y rectitud de su car\u00e1cter\u00bb. Azken buruan,
\n\u00abhombre de rara entereza de car\u00e1cter, nunca cedi\u00f3 a imposiciones de ning\u00fan
\ng\u00e9nero, cuando crey\u00f3 que la causa que defend\u00eda era la de la raz\u00f3n y la
\njusticia\u00bb.<\/p>\n
\nkide izan zen (egunkariaren inspiratzailea eta arima Pedro de Ega\u00f1a izan zen),
\neta olerki batzuk idatzi zituen, hala nola \u00a1Agur! izenburukoa, Manterolaren
\nCancionero Basco kantutegian argitaratua.<\/p>\n
\nhandia Vindicaci\u00f3n lana da, inolako zalantzarik gabe. Ikerketa historiko
\nsakona egin zuen 1480ko foru xedapenaren jatorria eta garapena jakiteko,
\nletratuak batza- rretan aritzea debekatua zuena. Hura egoera zentzugabea zen
\neta ez zuen inolako justifikaziorik XIX. mendearen erdian, justizia
\narruntaren administrazioa epaile letratuei esleitua baitzegoen eta,
\nadministrazioarekiko auzi-justizia, berriz, kontseilu probintzialei.<\/p>\n
\nnabarmenak eragiten zituen Probintziako politikan, adibidez: gutxi batzuen
\nmonopolioa interes publikoak kudeatzeko eta gobernatzeko; pertsona ezgaienen
\nausarkeria eta azpijokoa, dela tituluak usurpatzeagatik, dela pertsona
\negokienen eta duinenen ekintza onuragarria ordezkatzeagatik; batzuen
\nfaboritismoa, guztion diruen bizkar elikatua eta mantendua; nagusitasun
\nhandiusteko eta menpekotasun doilorreko lotura konbentzionalak sortzea negozio
\npublikoen martxan zuze- neko edo zeharkako eragina dutenen artean; borondate
\norokorraren ordezpen etengabe, iraunkor eta normala gutxi batzuen \u2014eta
\nbatzuetan, bakar baten, eta beharbada, duintasun gutxienekoaren\u2014 borondate
\napetatsuarekin; eta beren jakintza dela eta, beren izaera dela eta, beren
\nprestutasuna dela eta, beren ardura publikoa dela eta beren sakrifizioak direla
\neta, gizon laudagarrienak di- renen urruntzea eta ahanztura, ez denean haien
\nmespretxu ahalkegarria.<\/p>\n
\nirresponsabilidad, a pesar de las m\u00e1s seductoras formas, en la gesti\u00f3n
\nadministrativa, considerada por algunos. como una encomienda, como un
\nfideicomiso, como un patronato u otra especie de derecho familiar\u00bb. Honatx zerk
\neragiten zituen gaitz horiek guztiak: \u00abla exclusi\u00f3n arbitraria y absoluta de
\nuna de las clases m\u00e1s recomendables por todas sus circunstancias, en pena
\nprecisamente de los t\u00edtu- los mismos que la hac\u00edan m\u00e1s digna de velar por la
\nacertada direcci\u00f3n de los asuntos e intereses p\u00fablicos\u00bb.<\/p>\n
\nerrekurtsoa tartekatu zuten Gaztelako Errege Kontseilu Nagusian eta,
\nhorretarako, ekimenarekin bat egin nahi zuten guztien sinadura eta babesa
\njaso zituzten. Horra, beraz, Francisco Manuel de Ega\u00f1aren lorpena. Eta 1851ko
\nirailaren 2an, Recopilaci\u00f3n foralaren VI. Tituluko VII. eta XIV.
\nkapituluetako erreforma eskatu zioten formalki Probintziari, anomalia hura
\nbertan behera uzteko: \u00abla singular anomal\u00eda de considerarse causa de
\ninhabilitaci\u00f3n para el cargo de procurador en las Juntas Generales y
\nParticulares de la Hermandad la profesi\u00f3n de Letras y Abogac\u00eda en personas
\nadornadas con todos los requisitos legales exigidos para dicho cargo\u00bb.<\/p>\n
\nurriaren 23an. Errekurtsogileek, bitartean, alegazio-idazki luzea aurkeztu
\nzuten Gortean, aipatu araua indargabetzeko eskatuta. Francisco Manuelen lan
\ninprimatua, gainera, Probintzia osoan banatu zen. Horrek guztiak bultzaturik,
\nTolosako Batzar Nagusiak erabaki zuen ezen lanbide haiek ez izatea
\naurrerantzean inhabilitaziorako arrazoi Probintziako Batzar Nagusietara eta
\nPartikularretara prokuradore batzarkide gisa bertaratzeko.<\/p>\n
\ngordea duen eskuizkribuan: \u00ablos Colegios de Abogados de los cuatro Partidos
\nJudiciales de la Provincia [Donostian argitaratutako Cr\u00f3nica Vasco-Navarran
\n1852ko ekainaren 19an eta 22an eta uztailaren 14an plazaratutako artikulu
\nbanaren bidez] me dieron las gracias en los t\u00e9rminos m\u00e1s expresivos y
\nsatisfactorios y acordaron abrir una suscripci\u00f3n entre los abogados recurrentes
\ncon objeto de indemnizarme de los gastos de impresi\u00f3n del folleto\u00bb.<\/p>\n
\n1ean eta 18an) eta uztailaren 16ko El Orden Madrilgo egunkariak lana aztertu
\neta oso ontzat jo zuten. Lanak, izan ere, kontzientziak piztu eta XIX. mendeko
\noinarri bat egia bihurtzeko bidea prestatu zuen: jende guztiaren berdintasuna
\nkargu publikoak betetzeko.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"