Arratia ibarreko handikien familia apal samarrean jaio zen,
\neta, gerora, Simon Bernardoren bizitzan zehar, mailaz igo zen. Bere anaia Juan
\nDomin- gok Valladolid eta Salamancako Unibertsitateetan ikasi zuen, eta 1770.
\nur- tean Indietara joan zen Pedro Ignacio Picasarriren segizioko kide bezala,
\nazken hori Buenos Aireseko katedraleko eskolazain izendatu baitzuten. Cay- man
\napaiz aritu zen 1823an hil arte, eta zenbait eraikuntza-lan sustatu zi- tuen
\nbertan, esaterako, plaza nagusiko konponketa edota, 1784ko lurrika- raren
\nondoren, hiriaren berreraiketa. Euskalerriko Adiskideen Elkarteko meritu oneko
\nkide izan zen 1788tik aurrera, liburu ugari argitaratu eta eskuizkribu batzuk
\nere utzi zituen. Bestalde, XVIII. mendean, Juan Antonio anaia Madrilen ezaguna
\nizan zen, autore esanguratsua eta moda frantsestua hedatzearen kontrakoa. Hala
\nere, 1808. urtean okupatzaile napoleonikoen aldeko bihurtu eta ardura handiko karguak
\nbete zituen. Bere familia,hortaz, Monarkiaren bestelako latitudeetara hedatzen
\nari zen XVIII. mende bukae- ran, eta lotura zuzena zuen hura desorekatzen
\nhasiak ziren mugimendu po- litikoekin.<\/p>\n
Simon Bernardo de Zamacola, ordea, Bizkaian egon zen
\ngainerako anaie- kin, eta eskribau izateko prestatu zen bere osaba batekin.
\n1783an, Diman hasi zen eskribau, eta denbora gutxian, probintziako politikaren
\nerdigunean koka- tzea lortu zuen. Bizkaiko Batzar Nagusietan Dimako ahaldun
\nizan zen 1784. eta 1786. urteetan. Azken urte horretan, Jaurerriko diruzain
\nnagusiak jarri- tako salaketan bere izena ageri da Nicolas Ventura de Eguia,
\nJose Antonio Olalde eta Jose Nicolas de Batizekin batera. 1788 eta 1790ean Batzar
\nNagusie- tan egon zen, hainbat herritako ordezkari bezala, bere harreman sarea
\ngeroz eta zabalagoa bihurtzen ari baitzen (Dima, Lemoa, Axpe, Arantzazu).
\n1780ko hamarkadaren bukaeraz geroztik, handikien talde bateko buru bezala ageri
\nda (tartean, aipatu berri ditugun Eguia eta Batiz, baita Jose Ramon Aldama ere,
\neta, nagusiki, Francisco de Aranguren y Sobrado).<\/p>\n
XVIII. mende bukaeran hasi zuen Bizkaia bitan zatitu zuten Gerraren ondoko urteetan, alderdi \u00abzamacolistak\u00bb, halaxe Instituzio bizkaitarren kontrola Koroarenganako Zuzentzen zuen taldeak probintzia instituzioak kontrolatzea Bestalde, alderdi zamacolista agintean zen denbora tartean, Testuinguru horretan kokatu behar da Abandoko barrutian Argi dago portu berria foruzaletasunaren berregituraketa Arratia ibarreko handikien familia apal samarrean jaio zen, eta, gerora, Simon Bernardoren bizitzan zehar, mailaz igo zen. Bere anaia Juan Domin- gok Valladolid eta Salamancako Unibertsitateetan ikasi zuen, eta 1770. ur- tean Indietara joan zen Pedro Ignacio Picasarriren segizioko kide bezala, azken hori Buenos Aireseko katedraleko eskolazain izendatu baitzuten. Cay- man apaiz aritu zen 1823an […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[317],"class_list":["post-3183","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\n
\ntaldeetako baten buruzagitza lortzeko bidea, Konbentzio Gerraren (1793-1795)
\nbaitan. Garai hartan, Jaurerriko idazkaria zen, eta, garrantzitsuago dena,
\nBizkaia- ren izenean joan zen, 1793ko urriaren bukaeran, Bilbon egin zen hiru
\neus- kal probintzien biltzarrera. Bertan aurkeztu zen, lehen aldiz,
\nherrialdearen konstituzioaren eta foru ordenamenduen defentsa amankomunaren
\ninguruko hausnarketa instituzionala. 1794an Arratiako merindadeko milizien kapitain izendatu zuten, herria
\niraultzaile frantsesen aurka defendatzeko. <\/span>Urte horre- tan bertan,
\nDiputazioak Bizkaiko hainbat tokitan soldaduak erreklutatzeko eskatu zion.<\/p>\n
\nageri baita itu- rrietan, kontrolpean zituen herrietako ordezkaritzak baliatu
\nzituen Bizkaiko Batzar Nagusietako botereaz jabetzeko. Mende bukaera aldera,
\ntaldeak era- gin handia zuen Arratia eta Durangoko merindadeetan, eta beste
\nalderdi ba- tzuetako handikiak ere bereganatu zituen, hala nola, Jose Maria de
\nOrbe y Elio, Valdespinako markesa, pertsonaia garrantzitsuenetakoa; Jose
\nNicolas de Batiz; Francisco de Aranguren y Sobrado, Bizkaiko Jaurerriko aholkulari
\nboteretsua; Nicolas Ventura de Eguia, Zornotza eta Durangoko merindadee- tako
\nhandikien familia nagusietakoa; Jose Joaquin Loizaga, edo Jose Agustin Iba\u00f1ez
\nde la Renteria autore ilustratu ospetsua.<\/p>\n
\nhurbilketarekin uztartu zuten. Erregearen inguruan lortutako babesa erabili
\nnahi zuten beren alder- diaren kontrako botere taldeak behin betiko
\nordezkatzeko. Nolabait, esan li- teke Zamacola izan zela Manuel Godoyk euskal
\nprobintzietan izan zituen be- zero berrien buruetako bat. Bere igoera
\npolitikoaren adierazle bezala, oso esanguratsua da Diman eraiki zuen jauretxea,
\nedo herri horretan sortu zuen eskola. Badirudi, gainera, bere ondasunek ere
\ngora egin zutela nabarmen: 1795ean, 6 baserriren eta hainbat mendiren jabe zen,
\neta, 1799an, 3 baserri gehiago eta mendi zati zabalagoak zituen, burdinaren
\nindustriarekiko interesa ahaztu gabe.<\/p>\n
\nlortu zuen, barrutik aldaketa antolatu, eta horrela Foru sistema garai
\nberrietara egoki- tzeko helburuarekin. Egoera aldatzea eragin zuten, batetik,
\nFrantziako iraul- tzarekin izandako talkak, eta, bestetik, lehia inperiala
\nfinantzatzeko Koroa- ren eskakizunek. Egiazki, Konbentzioaren kontrako gerrak
\nzor handia ekarri zuen, eta agerian geratu zen Foruen defentsa sistema ez zela
\nnahikoa gerra modernoari aurre egiteko. Gauzak horrela, alderdi zamacolistak
\nzergak igo zizkien hiri-jabetzek eta merkataritza-etekinek sortutako errentei,
\neta, ondo- rioz, aurka izan zituen garai batean herrialdean nagusi ziren
\ntaldeak, bereziki, Bilboko eliteak.<\/p>\n
\nBizkaiko arti- kulazio politikoa gauzatu zen, foru sistema eguneratzeko
\nbeharrezkoak ziren erreformak ezartzeko (Enkarterriak behin betiko atxiki ziren
\neta Batzar Na- gusietan, Durangoko merindadearen ordezkaritza handitu zen).
\nOrdena pu- blikoa bermatzeko aparatu hertsatzaile bat sortu zen, 1799ko
\ngaizkileen ja- zarpenerako araudia zehaztu, eta Diputazioaren agintea indartu
\nzen Jaurerria osatzen zuten botere pilaketa gutxi-asko autonomoen aurrean.<\/p>\n
\nportu-hiri be- rri bat sortzeko proiektua. Haren agintea probintzia
\ninstituzioen esku utzita, Kontsulatuaren eta Bilboko Hiribilduaren interesei
\nerasotzeaz gain, merka- taritzaren etekinak Bizkai osora zabaltzea hitzematen
\nzuen. Proiektu horre- kin
\nazken urteetako garapen administratiboa egonkortu nahi zuten. <\/span>1801eko
\nBatzar Orokorretan onartu zen, eta alderdi zamacolistaren nukleo gogorrak
\nkudeatu zuen (Jose Joaquin Loizaga, Nicolas Ventura de Eguia, Jose Agustin
\nIba\u00f1ez de la Renteria, Zamacola bera, eta Francisco de Aranguren y Sobrado). Ez
\nzen lehen aldia horrelako ideia bat proposatzen zena: 1792an, Jose Ramon
\nAldamak, Zamacolaren aldekoa, Mundakan egitea proposatu zuen, baina hu- rrengo
\nurteetako egoerak proiektua etenarazi zuten. XIX. mende hasieran, or- dea, bere
\nsustatzaileek hegemonia nabarmena zuten probintziako instituzioe- tan, eta
\nbaita Koroaren oniritzia ere \u2014ez alferrik, proiektuak Puerto de la Paz izena
\njaso zuen, Manuel Godoyk emandako babesagatik, orduko hartan Ba- kearen
\nPrintzea baitzen.<\/p>\n
\nsakonaren er- dian zegoela, hura onartzen zen bitartean, Batzar Nagusiek beste
\nproiektu ba- tzuk martxan jarri zituztelako: Bizkaiko bide antolaketa edota
\nherrialdearen defentsa konponduko zuen soldaduska plana. Plan horrek berak
\nekarri zuen alderdi zamacolistaren gainbehera. Zehazki, abuztuan, hura onartu
\neta gu- txira, Bilbo inguruan hedatu zen matxinada piztu zen, Foruen
\nkontrakotzat hartua izan zen neurriaren aurka protesta egiteko, agerian utziz,
\nalderdiak sortutako oposizioa. Koroak altxamenduaren kontrako errepresioa
\nbaliatu zuen, foru sistemaren alderdi batzuetan eskua sartzeko, eta, egiaz,
\nindargabetzeko. Gauzak horrela, Simon Bernardo de Zamacola bere izen ona
\nberres- kuratzen saiatu zen, Gorteetan Herriaren Defendatzaile bezala arituz,
\nbaina erregearen mesedea galdua zuen ordurako. 1806an, Manuel Godoyrekin bildu
\nzen, eta zeharo desatsegina izan omen zen beretzat, mespretxu handiz tratatu
\nbaitzuen. Horrek desoreka mentala eragin zion, eta ez zen sekula bere onera
\nitzuli.<\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"