Francisco Policarpo de Urquijo abokatu arabarraren eta Maria
\nAndresa Ramona de Muga Acha bizkaitarraren semea. Aitaren aldetik,
\nLlagunotarrak senide zituen, Monarkiaren administrazio taldeko kide nabarmenak.
\nBiz- kaiko Jaurerrian zenbait kargutan aritu ondotik, Francisco Polikarpo
\nabokatu bihurtu zen Madrilgo Kontseilu Nagusietan, eta familia Gortera
\nbizitzera aldatu zen. Bertan egin zituen Mariano Luisek lehen ikasketak:
\nzortzi urterekin San Anton ikastetxeko eskolapioekin, eta hamabirekin Santo
\nTomas ikastetxeko dominikoekin. Hamalau urte bete zituenean, Salamancako
\nUnibertsi- tateko arte fakultatean hasi zen. Garai horretan, erregalismoaren
\ngune intelektual aipagarria zen, bertako irakasle batzuek ekonomia
\npolitikorako zuten joeragatik, eta Urquijorengan eragin handia izan zuen, bere
\nbiografoetako askok adierazi izan duenez. Egoera ekonomiko kaskarragatik,
\nMariano Luisek 1791. urtean bukatu behar izan zituen bere ikasketak,
\nFilosofian, Legeetan eta Kanonetan batxiler maila erdietsita, soilik praktikarako.<\/p>\n
Urte horretan bertan, Madrilera itzuli zen. Oso ongi
\nposizionaturik, Salamancan egindako harremanei esker, gizarte giro berezietan
\nmurgildu zen eta garai hartako pertsonaia ospetsuak ezagutu zituen. Solasaldi
\nhorien in- guruan, Voltaireren La muerte de C\u00e9sar lanaren itzulpena egin zuen,
\noso komedia ezaguna, eta, hasieran, Espainiako antzerkigintza aldatzeko
\nproposamenak biltzen dituena. Lan horrek zalaparta handia sortu zuen, eta
\nUrquijo erreformismo ilustratuaren baitan kokatu zuen. Inkisizioak fedegabea
\nizatea leporatu zion, baina, Estatuko idazkari zen Arandako kondearen
\nbitartekaritzari esker, ez zuen kondena larriegirik jaso. Izan ere, Arandak
\nEstatuko idazkaritzako bederatzigarren ofizial izendatu zuen 1792an.
\nAragoiarra Manuel Godoyrengatik aldatu zutenean, Urquijok, bere karguari
\neusteaz gain, gora egin zuen, 1794an, bigarren ofizial izatea lortu baitzuen.<\/p>\n
Gobernu berriarekiko gertutasunak eta bere lanerako grinak
\nlagundurik, urte horretan bertan, Mariano Luis de Urquijo Maltako Ordenan sartu
\nzen, eta haren aita Francisco Policarpo etxeko eta gorteko alkate izendatu
\nzuten. Londresko legazio idazkari izendatu zuten, eta han bizi izan zen 1796.
\nurtera arte. 29 urte besterik ez zituenean, 1798an, Karlos III.aren Ordenan
\nsartu zen. Kabinetea aldatuagatik ere, Francisco Saavedraren alde, gora egiten
\njarraitu zuen, Batavia Errepublikako (Holanda) enbaxadore bihurtzeko. Gainera,
\nzen- bait arrazoirengatik, bera izan zen Estatu idazkariaren papera de facto
\nbete zuena, hots, Espainiako Monarkiaren kanpo politikaz arduratu zen.
\nHistoria- lari askok jakitera eman duenez, hura izan zen, oro har, mende
\nhartako ka- binete ilustratuenetako bat, agenda erreformista nabarmena
\nbaitzuen. Berri- kuntza aipagarrienetakoa 1799ko Dekretua izan zen, erregeari
\neta apezpikuei aita santuaren aurrean autonomia kuota esanguratsuak ematen
\nzizkiena. Nolanahi ere den, Frantziako Kontsulatuarekin eta Vatikanoarekin
\nizandako ha- rreman zailek, eta barne oposizioak, boterea berreskuratu nahian
\nzebilen Manuel Godoy tarteko, Urquijoren gainbehera eta Bilbon erbesteratzea
\neragin zuten. Ordura arte geldiezina zirudien ibilbidea eten egin zen, hortaz.<\/p>\n
Diru publikoa bidegabe erabiltzea leporatuta, Urquijo <\/span><\/p>\n 1804an Zamakolada lehertu zen Bilbon. Urquijoren aita, Jose 1808an, Escorialeko matxinadak Carlos IV.ari eta Godoyri Napoleonek Espainian dinastia berri bat ezartzeko zuen Izan ere, bere gain hartutako kargu guztietan, foru 1808an, Mariano Luis de Urquijo bere ibilbidearen gailurrera Urquijo Jose I.arengandik gertu mantendu zen. Erregea <\/span><\/p>\n Pauen espainiar erbesteratuak ebakuatzeko lanetan aritu zen, Bera berrezarritako Frantzian egotea ez zela Bere oroimena erreibindikatu zen, 1820an, ezagutzen ez den Francisco Policarpo de Urquijo abokatu arabarraren eta Maria Andresa Ramona de Muga Acha bizkaitarraren semea. Aitaren aldetik, Llagunotarrak senide zituen, Monarkiaren administrazio taldeko kide nabarmenak. Biz- kaiko Jaurerrian zenbait kargutan aritu ondotik, Francisco Polikarpo abokatu bihurtu zen Madrilgo Kontseilu Nagusietan, eta familia Gortera bizitzera aldatu zen. Bertan egin zituen Mariano Luisek lehen ikasketak: zortzi urterekin […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[317],"class_list":["post-3175","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\n
\nIru\u00f1eko espetxera eraman zuten 1801ean. Sei hilabete igarota, zigorra aldatu
\neta Bilbora bidali zuten erbesteraturik. Bertan, ohore handiak jaso zituen: bi
\nurtez alkate izan zen, Bizkaiko ahaldun nagusi, Probintziako Aita, Euskalerriko
\nAdiskideen Elkarteko merezimenduko kide\u2026 Paradoxikoki, berak hartu zuen, 1803an, Bilboko alkatetza Godoyren
\nizenean.<\/p>\n
\nde Mazarredo (lehena erretiratzera behartua eta bigarrena ere Bilbon
\nerbesteratua) eta hirurak kalte handiagoak saihesten saiatu ziren bitartekari
\nlana eginez. Hala eta guztiz ere, gobernuak hautaturiko epaileek matxinada
\nbultzatu zutela ebatzi zuten eta beste erbestealdi bat ezarri zieten. Urquijo
\neta bere aita Logro\u00f1ora joan ziren 1805ean, baina urtebetera Bilbora itzultzea
\nlortu zuen. Bertan idatzi zuen Apuntes para la memoria sobre mi vida pol\u00edtica,
\nbere burua zuritzeko asmoz idatzitako dokumentua, egindako kudeaketari
\ngorazarre egiteko eta bere etsaiak erasotzeko erabilia.<\/p>\n
\nboterea kendu zien. Koroatu berria zen Fernando VII.ak aurreko gobernuak
\nkondenatu, erbesteratu eta preso hartutako guztiei amnistia eman zien,
\nUrquijo tartean. Gauzak horrela, errege berriari bere Apuntes igorri zion.
\nUrquijo erregearekin Gasteizen elkartzeko hautatu zuten. Helburua, erregea
\nNapoleonekin Baionan elkartu baino, erresuma barrenean gera zedin lortzea
\nzen. Proposamena aintzat hartu ez, eta, azkenean, erresumatik kanpo abdikatu zuen.
\nFrantziako enperadoreak Urquijo deitu zuen, eta solasaldi luzea izan zuten.
\nBilbotarrak, Madrilen maiatzaren 2an gertatua jakin zuenean, matxinada
\n\u00abankerkeriaren eta basakeriaren\u00bb ondorio izan zela esan zuen.<\/p>\n
\nasmoak Urquijo erakarri zuen, gobernu erreformista berpizteko aukera izan
\nzitekeelakoan. Baionan izen hori zeraman konstituzioa idatzi zuen biltzarreko
\nkide izan zen, eta esku hartze nabarmena izan zuen. Urquijo kontserbadore
\nagertu zen Euskal Herriko foruak gordetzeari zegokionez, nahiz eta zenbait
\nekimen erreformista ere aurkeztu zituen; hala nola, nobleziaren pribilegioak
\nedo erreforma erlijioso batzuk bertan behera uztea.<\/p>\n
\nordenamendua mantentzearen alde egin zuen beti, baita Gobernutik egitura
\njuridiko hori zalantzan jarri zen garai korapilatsuenetan ere. Baionan,
\nUrquijok berak idatzitako Informe izeneko txostena igorri zion enperadoreari
\n1808ko ekainaren 5ean. Bertan, ordena militarren erregulazioaz, justizia
\nepaitegien berrantolaketaz eta eskubide feudal eta jurisdikzionalak bertan
\nbehera uzteaz hitz egiten zen. Azken puntu horren barnean, lurraldeak
\nhomologatzeko orduan arduraz jokatzea aholkatzen zuen, Euskal Herriko egoera
\nberezia kontuan hartuz. Baionako biltzarreko idazkari zen aldetik, zenbait
\nahaldunekin aritu zen elkarlanean; besteak beste, Jose Maria Yandiola
\n(Bizkaikoa), Jose Maria Lardizabal y Oriar (Gipuzkoakoa), edo biltzarreko
\npresidente zen Miguel Jose Azanza nafarrarekin. Ekimenak arrakasta izan zuen,
\neta Foruak mantentzea lortu zuten, behintzat, Gorteak deitu arte. Orduan,
\neztabaidagai izan ziren, Konstituzioa- ren 144. artikuluak argi jasotzen duen
\nbezala.<\/p>\n
\niritsi zen, Jose I.aren Estatuko ministro-idazkari izendatu baitzuten, eta
\nerregearengandik gertuen zegoen pertsonetako bat izan zen, bere grina
\nerreformista eta obedientziarengatik hautatua. Maria Victoria Lopez Cordonek
\njasotakoaren arabera, erregealdi guztian harturiko neurri esanguratsuenetan
\neragina izan zuen. Esaterako, bera agintean zela egin ziren Elizaren erreforma
\neta laguntzaile josefindar nagusiak aberastu zituen josefindarren desamortizazioa.<\/p>\n
\nNapoleoni lagun- tza eskatzeko Frantziara abiatu zenean, harekin joan zen, eta
\nbere ondoan egon zen Andaluziako kanpaina arrakastatsuan eta baita Valentziako
\nerretre- tan ere. Hain gertuko laguntzailea izanagatik, Espainiako Errege
\nOrdenako zaldun izendatu zuten (1809), eta kantziler nagusi izatera iritsi zen.
\n1812an Urrezko Toisonaren Ordenan onartu zuten. 1813an, Jose I.ak behin betiko Frantziara alde
\negin behar izan zuenean, Urquijo ere berarekin joan zen.<\/p>\n
\neta handik Parisera abiatu zen. Bere ondasun guztiak konfiskatu zituzten,
\njabetza higiezin ugari eta 379 aleko liburutegi aparta ere galdu zuen,
\nagintari bezala zituen interesen erakusgarria zena. Frantsestuen joerari
\njarraituz, bilbotarrak memoriala igorri zien Fernando VII.ari eta zenbait
\ngizon handiri, bere jarrera zuritu asmoz eta bere aginduetara izan zirenei
\nbarkamena eskatuz.<\/p>\n
\nherrialdearentzako arriskutsua frogatu ondoren, errefuxiatu estatusa onartu
\nzioten eta, harekin batera, zegokion pentsioa eskuratu zuen. Ez da bere jardun
\npolitikoaren berririk, 1817an Parisen hil zen arte. Pere Lachaiseko luxuzko
\nhilobi batean lurperatu zuten.<\/p>\n
\nautore batek argitaraturiko hileta laudorio batean. Urte batzuk geroago,
\n1879an, bere izena eman zitzaion Urquixo zumarkaleari, Bilboko kale
\nesanguratsuenetako bati. 1888an erbestealdi guztian zehar berarekin eramandako
\nApuntes lana Biblioteka Nazionalari dohaintzan eman zitzaion, eta 2010ean
\nAleix Romero Pe\u00f1ak editatu zituen.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"