{"id":3143,"date":"2023-02-09T16:22:19","date_gmt":"2023-02-09T15:22:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/astarloa-aguirre-pedro-pablo-386-eu\/"},"modified":"2023-02-09T16:22:19","modified_gmt":"2023-02-09T15:22:19","slug":"astarloa-aguirre-pedro-pablo-386-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/astarloa-aguirre-pedro-pablo-386-eu\/","title":{"rendered":"ASTARLOA AGUIRRE, Pedro Pablo (Pedro Pablo Astarloa Agirre) (Durango, 1752ko ekainak 29 – Madril, 1806ko ekainak 2)."},"content":{"rendered":"
\n

Astarloaren bizitza hiru arotan bana daiteke: lehena,
\nheziketa eta apaizgoa biltzen dituena (1752-1782); bigarrena, hizkuntzen
\nazterketak erakarri zuenekoa, batez ere euskararena (1783-1801); eta azkena,
\neuskal Foruen eta, hedaduraz, euskararen kontrako erasoa hasi zutenen
\nkontrako eztabaida izan zuenekoa, Madrilen bizi zela (1802-1806).<\/p>\n

Lehen garaiaz den bezainbatean, Durangon jaio zela aipatuko
\ndugu, haurtzaroa Markinan igaro bazuen ere, 2 urte zituela bertara aldatu
\nbaitzen. Bizkaiko agintarien seme eta biloba zen, eta bere anaiak familiako
\noinordetzaren ardura hartu zuenez, berak ikasteari heldu zion. Heziketa zaindua
\njaso zuen Larresoroko (Lapurdi) apaizgaitegian, eta, bertan, euskarazko zenbait
\nbertso osatu zituen Pe\u00f1afloridako kondearen omenez. 1778an Durangon apaiztu
\nzen, eta bertako abade eta kapilau izendatu zuten 1782an. Hasieratik, agerian
\ngeratu zen bere izaera polemikoa: batetik, euskaraz ongi predikatzen zuela za-
\nbaldu zen, baina, bestetik, bere bizia ez zetorrela guztiz bat apaiz
\nbatengandik espero zenarekin. Bizitzeko modu horrek bere nagusien gaitzespenaz
\ngain, kartzela eklesiastikoa ekarri zion, Logro\u00f1on, 1797an.<\/p>\n

1783tik aurrera, hizkuntzekiko interes bizia piztu zitzaion,
\neuskararekikoa bereziki. Javier Estebanek nabarmendu bezala, Euskalerriaren
\nAdiskideen Elkartearen sustatzaileek interes horren berri izan zuten, eta
\netekina ateratzen ahalko ziotela ikusi zuten; esaterako, Astarloak Carlos
\nIII.aren heriotzaren eta Carlos IV.aren izendatzearen harira sorturiko
\npoemekin, Madrilen eta Bilbon argitaratu eta Jose Agustin Iba\u00f1ez de la
\nRenteriak gaztelerara itzuli zituenekin. Lorenzo Hervas hizkuntzalariarekin izandako
\nharremana laguntza handikoa izan zen garai hartan egiten ziren hizkuntzari
\nburuzko lan eta azterketak ezagutzeko \u2014kanporatze aginduaz geroz Erroman bizi
\nzen jesuita eta Cat\u00e1logo de las Lenguas obraren egilea, Astarloarengan eragin
\nhandia izan zuena\u2014. 1801ean, Wilhem von Humboldt ezagutu zuen, eta maiz egon
\nzen berarekin Durangon. Astarloak inprentara eramateko prest zeukakeen \u00abPlan de
\nlenguas\u00bb eskuizkribatua erakutsi zion, sekula editatu ez bazen ere. Egun,
\nHumboldtek kopiatutako zati bat besterik ez da ezagutzen.<\/p>\n

Garai horretan, bere arrakasta nabarmena zen, argitaratutako
\nlanik eduki ez arren. Ezaguna da Samaniego alegialariak, bere lagun markinar
\nbati igorri zion testu ironikoa: \u00abEz al dizu beldurrik ematen, inoiz, Markina
\nizeneko intxaur-oskol horretan azalduko banintz, bertako biztanleek, paucis
\nexceptis beren mendiak inguratzen dituen lurraz haratagoko mundurik ez dela
\nexistitzen sinesten duten horiek, askotariko Astarloa eta Mogeldarrek
\nzuzenduriko mundu horretan, poeta naizela jakindakoan, sorginen lurraldetik
\netorritako nekromantetzat hartu, eta bertako haurrek harrika eta apaizek
\nisipuarekin jasoko nindutela? (\u2026) Galde egiozu Pedro Pablo jaun
\nbedeinkatuari, berak ja- kingo duelako, uholde nagusia baino lehenagoko kontu
\nzaharrez idatzi behar dudan lan baterako, beharrezkoa dudala jakitea lurreko
\nparadisuan nola esa- ten zitzaien eskribauei, jostunei eta zapatagileei.
\nEmaiozu besarkada bat nire partez, eta bere etxekoei halakorik eskaintzera ez
\nnaizenez ausartzen, berak har dezala\u00bb.Frantziar Iraultzaren garaian,
\niraultzaren kontrako jarrera argia agertu zuen, hain zen horrela, non bere
\nfamiliakFrantziatik kanporatutako apaizak hartu baitzituen. Godoyren 1798ko
\ndesamortizazioak Durangoko benefiziadurik gabe utzi zuen Astarloa, eta 1802an
\nMadrilera aldatzea erabaki zuen. Urte horretan bertan, Diccionario
\ngeogr\u00e1fico-hist\u00f3rico de Espa\u00f1a<\/i> argitaratu zen, eta, bertan, Joaquin Traggiak
\n\u00abNabarra\u00bb-ri eskainitako artikuluan, eraso zuzena egiten zitzaien euskararen
\njatorrizko antzinatasuna eta euskoiberismoa defen- datzen zutenei. Horren
\naurrean, Apolog\u00eda de la lengua bascongada argitaratu zuen, Traggiaren
\nargumentuei aurka egiteko. Bere erantzunak eraso gehiago ekarri zituen (J.A.
\nConde) eta baita kontraeraso gehiago ere; besteak beste, As- tarloak berak
\n\u00abApologiaren defendatzailea\u00bb izenordearekin argitaratutako Re- flexiones
\ncr\u00edticas. Garai hartan, benetan jokoan zegoena euskal lurraldeetako Foruak
\nziren, eta hori argi ikusi ahal izan zen Martinez Marinaren edo Jose Antonio
\nLorenteren lanetan. 1806an hil zen, Madrilen.<\/p>\n

Astarloaren obra ulertu ahal izateko, XVI. mendetik lantzen
\nari zen euskoi- berismoaren tradizioa aipatu beharra dago nahi eta nahiez.
\nHorren arabera, euskara penintsulako lehen hizkuntza zen, eta Tubalek, Noeren
\nbilobetako ba- tek, ekarri zuen. Zenbait mende lehenago sortutako teoria zen,
\neta argi antze- man daiteke Juan Martinez de Zaldibia eta Esteban de Garibay y
\nZamalloaren<\/p>\n

XVI. mendeko bigarren erdiko lanetan. XVII. mendeko foru
\nliteraturako kla- siko guztietan agertu ondotik, hurrengo mendean, gure
\nautorearen eredu izan zen Larramendi polemistaren baitan sendotu zen. Ez dugu
\nahaztu behar era- bat loturik zeudela euskararen berezitasuna eta euskal
\nlurraldeek zuten esta- tus politikoa. Antzinakoa izatea eta jatorra izatea
\nsinonimoak ziren testuinguru kultural batean, hizkuntzaren originaltasunak
\neta haren kutsadura urriak edo ezak bide ematen zuten bere hiztunak ere antzina-antzinatik
\nlibreak zirela pentsatzeko, hau da, ez zutela jaberik, eta, hortaz, nobleak
\nzirela \u2014maila apa- lagokoak izan arren\u2014. Horrek garrantzia handia zuen gizarte
\nestamental eta hierarkizatu batean. Tradizio hori da Traggiak, Condek eta beste
\nbatzuek zalantzan jartzen dutena, Godoyk gidaturiko Foruen kontrako
\nestrategia baten barnean, eta horren kontra egiten dute Astarloak eta beste
\nbatzuek.<\/p>\n

Durangarraren obra ongi ulertzeko, ezinbestekoa da
\nEuskalerriko Adiskideen Elkarteko bigarren belaunaldiarekin lotzea, eta baita
\n\u00abAstarloa eta Mogeldarren garaiko\u00bb beste autoreekin ere \u2014Justo Garateren
\nhitzak erabiliz\u2014. Loturik dago, beraz, nolabaiteko tradizio ilustratuarekin,
\nnahiz eta, euskara eta euskal kultura hautemateko erak eta hainbat mitoren
\naurreko sineskortasunak ilustratuen eta lehendabiziko prerromanikoen artean
\nkokatzen duten. Bigarren belaunaldi horrek argi ikusi zituen lehenaren programa
\nerrefor- mazaleen mugak zein ziren, eta baita barne zatiketak ere. Horrek
\nazaltzen du zergatik kokatu ziren ekonomia arloan laborantzaren alde. Bide
\nberetik ulertu behar da historia eta hizkuntzalaritza gaietan egindako
\nahalegina eta entziklopedia printzipioetatik aldentzea. Elkartetik Hervasek
\nedo Humboldtek zuten euskararenganako interesa sustatu zuten, eta Astarloa
\nbere ikerketa filologikoak hastera bultzatu zuten. Azterketa horiek berehala
\npolitizatu ziren, gorago aipatutako eztabaiden eraginez.<\/p>\n

Horrekin loturik, Astarloaren ekarpenik funtsezkoena, agian,
\nDiscursos filos\u00f3ficos sobre la lengua primitiva da. Bertan, jatorrizko
\nhizkuntzak existitzen zirenetz eta euskararekin duten harremana lantzen da.
\nBere argudiaketaren hasieran, gizakiek berez duten harremanetarako beharra
\naipatzen du, eta, hortaz, bere hurkoekin hitzez komunikatzekoa, keinu bidez
\nbaino modu konplexuagoan. Garai hartako ildo zientifiko batzuekin bat eginez,
\nuste zuen soinuek, are letrak ere, lotura zuzena zutela errealitatearekin,
\neta, oro har, hiz- kuntza bat inguruaz jabetzeko eta harekin harremanetan
\negoteko modu berezi eta errepikaezina dela. Hala, hizkuntza bakoitza ezaugarri
\npropioak dituen gizaki talde baten elkarlotura da. Teoria horien adibide bat
\nSabino Aranak hain gogoko zuen jaioberrien negarrarekin lotutakoa da: negar
\negiterakoan, mu- tilek \u00aba\u00bb eta neskek \u00abe\u00bb erabiltzen dute, eta horrek lotura du
\n\u00abaarra\u00bb \u00abarra\u00bb \u2014\u00aba\u00bb eta jatorria markatzen duen \u00ab-ar\u00bb atzizkiaren elkarketatik
\nsortua\u2014 eta \u00abemia\u00bb \u00abemea\u00bb \u2014\u00abe\u00bb mehea edo negar fina\u2014.<\/p>\n

Marko teoriko horretan, ikusten zuen euskara hain zela
\nhizkuntza perfektua, halako printzipioak hain modu garbian erakusten zituena,
\nnon, bere mundu-ikuskera katolikoan, Babel-aurrekoa izatea beste aukerarik ez
\nzegoen, eta are jatorrizko hizkuntza bakarra izateko aukera ere bazuela. Hau
\nda, eus- koiberismoaren teoria haratago eramanez, ez litzateke bakarrik
\nEspainian jatorriz hitz egiten zen hizkuntza, baizik eta baita gizateriaren
\njatorrian erabili zena; Errok, gerora, bide hori jorratu zuen.<\/p>\n

Hainbat arrazoi zirela medio, Astarloak ez zuen berandura
\narte bere Discursos filos\u00f3ficos<\/i> argitaratuta ikusi (1883), nahiz eta, bere
\ntestamentuan, Erro eta Zamacola adiskideei hura argitaratzeko eskatu zien. Hala
\nere, horri esker eragin handiagoa izan zuen mende bukaerako autoreengan,
\nbereziki, Sabino Aranarengan. Azken horrek literatura foruzalea guztiz arbuiatu
\nzuen, hasie- ratik bertatik bere asmoa euskal lurraldeak monarkiaren barnean
\nsartzea baitzen. Aranak argi ikusi zuen hori, eta horregatik ez zuen
\neuskoiberismoaren tesiekin guztiz bat egiten. Astarloarenean, ordea, interesa
\npiztu zion proposamen berri bat aurkitu zuen: euskara Babelgo nahasmenaren
\naurreko hizkun- tza zen, hots, Tubalen pasartea baino lehenagokoa, jendea
\npenintsulara iritsi aurrekoa, eta, beraz, Espainiaren historia baino
\nzaharragoa. Gauzak horrela, euskaldunen berezitasunak ez ziren hainbeste
\nEspainian egoteko modu berezi batetik eratorriak, antzinako independentzia
\nbaten lekukotasuna baizik.<\/p>\n

Egun, horrelako tesien gaineko analisi zientifikorik egiten
\nez den arren \u2014eta, Astarloaren garaian ere, bere adiskide ziren Humboldtek edo
\nMogelek hainbat gehiegikeria salatu zituztela jakinda\u2014, ez da ahaztu behar
\nAstarloa pertsona kultua, are eruditua, zela, geroago Tovarrek edo Mitxelenak
\nadie- razi izan duten bezala. Esaterako, gor-mutuen hizkuntza eta idazkera
\naztertu zituen; bere teoriak frogatzeko, garaian sona handia zuten Hervas edo
\nHumboldt hizkuntzalarien babesa izan zuen; eta haiekin berdinetik berdinera
\neztabaidatzeko gai izan zen. Bere hizkuntz-argudiaketaren oinarri politikoa
\ngar- dena eta agerikoa bazen, halakoxea zen bere arerioena ere.<\/p>\n

\u00a0<\/span>Bizirik zegoen
\nartean, oso pertsona polemikoa izan zen, eta hala izaten jarraitu du ondoren
\nere. Mitxelenak hizkuntzalaritzari aplikatutako arrazionalismo ilustratuaren
\nadierazle bikaintzat jo zuena, Elias de Tejadak garai hartako ezagutza euskal
\ntradizioaren onerako erabiltzeko saiakeratzat jo zuen. Astarloak egindako
\nhizkuntzaren defentsan, Unamunok zientifikotik gutxi zuen ereserkia ikusi zuen,
\npoesiatik ere zerbait bazuena; beste batzuentzat, aldiz, Astarloaren ideiak
\neuskal abertzaletasun integristenaren lehen hasia dira.<\/p>\n

<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Astarloaren bizitza hiru arotan bana daiteke: lehena, heziketa eta apaizgoa biltzen dituena (1752-1782); bigarrena, hizkuntzen azterketak erakarri zuenekoa, batez ere euskararena (1783-1801); eta azkena, euskal Foruen eta, hedaduraz, euskararen kontrako erasoa hasi zutenen kontrako eztabaida izan zuenekoa, Madrilen bizi zela (1802-1806). Lehen garaiaz den bezainbatean, Durangon jaio zela aipatuko dugu, haurtzaroa Markinan igaro bazuen ere, […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[317],"class_list":["post-3143","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nASTARLOA AGUIRRE, Pedro Pablo (Pedro Pablo Astarloa Agirre) (Durango, 1752ko ekainak 29 - Madril, 1806ko ekainak 2). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/astarloa-aguirre-pedro-pablo-386-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ASTARLOA AGUIRRE, Pedro Pablo (Pedro Pablo Astarloa Agirre) (Durango, 1752ko ekainak 29 - Madril, 1806ko ekainak 2). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Astarloaren bizitza hiru arotan bana daiteke: lehena, heziketa eta apaizgoa biltzen dituena (1752-1782); bigarrena, hizkuntzen azterketak erakarri zuenekoa, batez ere euskararena (1783-1801); eta azkena, euskal Foruen eta, hedaduraz, euskararen kontrako erasoa hasi zutenen kontrako eztabaida izan zuenekoa, Madrilen bizi zela (1802-1806). Lehen garaiaz den bezainbatean, Durangon jaio zela aipatuko dugu, haurtzaroa Markinan igaro bazuen ere, […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/astarloa-aguirre-pedro-pablo-386-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"7 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/astarloa-aguirre-pedro-pablo-386-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/astarloa-aguirre-pedro-pablo-386-eu\\\/\",\"name\":\"ASTARLOA AGUIRRE, Pedro Pablo (Pedro Pablo Astarloa Agirre) (Durango, 1752ko ekainak 29 - Madril, 1806ko ekainak 2). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-09T15:22:19+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/astarloa-aguirre-pedro-pablo-386-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/astarloa-aguirre-pedro-pablo-386-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/astarloa-aguirre-pedro-pablo-386-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"ASTARLOA AGUIRRE, Pedro Pablo (Pedro Pablo Astarloa Agirre) (Durango, 1752ko ekainak 29 – Madril, 1806ko ekainak 2).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"ASTARLOA AGUIRRE, Pedro Pablo (Pedro Pablo Astarloa Agirre) (Durango, 1752ko ekainak 29 - Madril, 1806ko ekainak 2). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/astarloa-aguirre-pedro-pablo-386-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"ASTARLOA AGUIRRE, Pedro Pablo (Pedro Pablo Astarloa Agirre) (Durango, 1752ko ekainak 29 - Madril, 1806ko ekainak 2). - Iura Vasconiae","og_description":"Astarloaren bizitza hiru arotan bana daiteke: lehena, heziketa eta apaizgoa biltzen dituena (1752-1782); bigarrena, hizkuntzen azterketak erakarri zuenekoa, batez ere euskararena (1783-1801); eta azkena, euskal Foruen eta, hedaduraz, euskararen kontrako erasoa hasi zutenen kontrako eztabaida izan zuenekoa, Madrilen bizi zela (1802-1806). Lehen garaiaz den bezainbatean, Durangon jaio zela aipatuko dugu, haurtzaroa Markinan igaro bazuen ere, […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/astarloa-aguirre-pedro-pablo-386-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"7 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/astarloa-aguirre-pedro-pablo-386-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/astarloa-aguirre-pedro-pablo-386-eu\/","name":"ASTARLOA AGUIRRE, Pedro Pablo (Pedro Pablo Astarloa Agirre) (Durango, 1752ko ekainak 29 - Madril, 1806ko ekainak 2). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-02-09T15:22:19+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/astarloa-aguirre-pedro-pablo-386-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/astarloa-aguirre-pedro-pablo-386-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/astarloa-aguirre-pedro-pablo-386-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"ASTARLOA AGUIRRE, Pedro Pablo (Pedro Pablo Astarloa Agirre) (Durango, 1752ko ekainak 29 – Madril, 1806ko ekainak 2)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3143","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3143\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3143"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3143"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}