{"id":3109,"date":"2020-04-23T16:45:25","date_gmt":"2020-04-23T14:45:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/manier-guillermo-368-eu\/"},"modified":"2020-04-23T16:45:25","modified_gmt":"2020-04-23T14:45:25","slug":"manier-guillermo-368-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/manier-guillermo-368-eu\/","title":{"rendered":"MANIER, Guillermo(Carlepont, Frantzia, 1704 – s. l., d. g.)."},"content":{"rendered":"

Amarik gabe geratu zen zazpi urterekin, eta aitarik gabe,
\nhamaika urterekin. Ahaide kleriko batek hartu zuen, eta hark hezi zuen.
\nGeroago, jostunen lanbidea ikasi zuen; hori dela-eta ageri dira etengabe
\njanzkerei buruzko oharrak bere bidaiaren deskribapenean.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Hogeita bi urterekin, 1726ko
\nabuztuaren 26an, Espainiarako bidaia hasi zuen, Santiago de Compostelara
\njoateko, Juan Hermand, Antonio Vaudry eta Antonio Delaplace-rekin \u2014Delorme
\nesaten dio Manierrek\u2014. Dirudienez, armadan egondakoan hartutako zorren
\nondoriozko estualditik irtetea zen erromesaldia egiteko arrazoi nagusia. Oso
\nbaliabide gutxirekin \u2014Manierrek 50 libera zituen; Hermandek, 13; eta Delormek,
\n35\u2014, Carlepontetik irten ziren, eta Paris, Orleans, Bordele, Akize eta Baiona
\nzeharkatu ondoren, Espainian sartu ziren, Irunetik, eta, han, harrituta geratu
\nzen bertako emakumeen edertasunagatik eta janzkeragatik \u2014agerian geratzen da
\nhor bere lanbidea\u2014: \u00abLehenik eta behin neska gazte eta emakume asko ikusi
\ngenituen; den-denak oso dotore jantzita zeuden, eta leku zoragarria iruditu
\nzitzaigun hura: ileak txirikordan moldatuta zituzten, gerruntze urdinak edo
\ngorriak jantzita, tornuan eginak baleude bezala, eta xarmaz betetako aurpegiak,
\nimajina daitekeenetik harago\u00a0 <\/span>[…] ;
\ngizonak, aldiz, erabat itsusiak. Emakumeak mahukak marinel erara daramatzate,
\ngizonak bezala\u00bb.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Gero, ibilbidea jarraitu zuten:
\nHondarribia, Oiartzun, Errenteria… zeharkatu zituzten, San Adriango tunelera
\niritsi arte. Gero, Santo Domingo de la Calzadarantz jarraitu zuten, oilarraren
\neta oiloaren mirariak erakarrita, beste erromes asko bezala. Santo Domingotik
\nBurgosera joan zen, eta, gero, Compostelarantz jarraitu zuten. Azaroaren 1ean
\niritsi zen, Irunetik urriaren 7an abiatuta. Santiagotik Oviedora eta Madrilera
\njoan zen, eta Nafarroan barrena itzuli zen Frantziara.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Guillermo Manier-ek hamar urte
\ngeroago idatzi zuen bere kontakizuna, 1736an, eta, dirudienez, aipatzen ez
\ndituen zenbait liburu erabili zituen. Bere ibilbidea Bonnault d\u2019Hou\u00ebt-eko
\nbaroiak argitaratu zuen, 1890ean, oharrak ere idatzita, P\u00e8lerinage
\nd\u2019un paysan picard \u00e0 St-Jacques de Compostelle au commencement du <\/span>xviii<\/span>e<\/sup> si\u00e8cle<\/span>
\nizenburuaz. Manierrek egiten dituen bisiten deskribapenetan eta oharretan,
\nikusten da pertsona erlijiosoa dela, sakramentuak hartzen baititu eta
\ninduljentziak lortzen ahalegintzen baita, baina interes handia erakusten du,
\nhalaber, amuleto eta prebentziozko erremedio gisa erabiltzen diren zenbait
\nharriri onartzen dizkien propietateekiko. Manierrek kontatzen du\u00a0 <\/span>arrano bat zuen harria lortu zuela, intxaur
\ngorrixka eta grisaxka baten formakoa, eta Oviedoko ospitalean, Bizkaiko erromes
\nbatek agata bat eman ziola, buruko gaitzentzako ona zena. Beste erromes bati,
\nberriz, gurutze itxurako sei edo zazpi dozena harri erosi zizkion, bost edo sei
\nlaukoren truke, bai eta Las virtudes y propiedades de las
\npiedras de cruz y de las de golondrina <\/span>idazlana ere. Erlikiekiko duen
\ninteres handia adierazten du, Oviedoko San Salvador elizako kutxa batean asko
\nzeudela adierazten baitu. Besteak beste, honako hauek aipatzen ditu: Jesu
\nKristoren izara santuaren zati handi bat, Jesu Kristoren haragiaren zortzi
\narantza, haren tunika gorria, ukuiluan biltzeko erabilitako jantziak, azken
\nafariko ogia…<\/p>\n

<\/span><\/span><\/p>\n

Esan dugunez, Nafarroan barrena itzuli zen Frantziara.
\nNafarroara Erriberatik sartu zen, eta Tutera eta Arguedasetik. Hor, gertaera
\narriskutsu bat bizi zuen, lau gizon Manierri eraso egiten saiatu baitziren,
\nfrantsesa zelako: \u00abAldi berean, haietako bat, aiztoa eskuan, haserre etorri zen
\nnire kontra, lurrera botatzeko eta rasibus cujus<\/span>
\negiteko, eta gero, handik gertu erakutsi zidaten zuhaitz batetik
\nzintzilikatzeko. Zintzurra moztu zidakeen, beste bat errukitu izan ez balitz,
\nhaiengandik urruntzeko esan baitzidan\u00bb. Egun batzuk geroago, Martzilla \u2014\u00abinguru
\nguztiak lur lauak eta beheratuak dira, urez beteak\u00bb\u2014 eta beste leku batzuk
\nzeharkatuta, Iru\u00f1era iritsi zen abenduaren 21ean, eta erromesen ospitale batean
\neman zuen gaua. Hiriari, umezurtzen hezkuntzari, eta bertako diruari buruz hitz
\negiten du. Bidaiaria umezurtz geratu zen oso gazte; beraz, Iru\u00f1ean
\numezurtzengatik zer egiten zen jakin nahi izan zuen, eta honela dio: \u00abHaur bat
\numezurtz geratzen bada, establezimendu berezi batzuetan hartzeko ohitura dute
\n[…]. Gero, ikasten jartzen dituzte, eta ez dute ezer ordaindu beharrik
\nhezkuntzaren truke. Denek ikasi behar dute, eta hori dela-eta daude erresuma
\nhorretan hainbeste apaiz eta erlijioso pobre\u00bb. Katedralari dagokionez, honako
\nhau dio: \u00abErromesak katedralera joaten dira bazkaltzera, katedralak hamabi
\nerromesentzako errentak baititu, eta falta badira, hiriko apaiz pobreren bat
\nhartzen dute erromesen ordez, horrelako apaiz asko baitaude hirian, erresumako
\nbeste edozein hiritan bezainbeste […]. Katedrala aipatuko dut berriz, barruan
\njaten dela esateko, eta zopa, abadira, ogitxo zuri bat eta bi basokada ardo
\nbeltz eman zizkigutela esango dizuet\u00bb.<\/p>\n

<\/span><\/span><\/p>\n

Egun berean, bidaiaria iparralderantz abiatu zen, eta
\nAtarrabia, Miravalles, Zubiri zeharkatuta, Orreagara iritsi zen abenduaren
\n24an: \u00abIristean, su on batekin egin ziguten harrera […]. Han, neska eder bat
\nzegoen erromesei zerbitzatzen. Ilea txirikordetan moldatuta zuen, eta zopa, ogi
\nbeltza, haragia eta bi edo hiru basokada ardo eman zizkigun afaltzeko\u00bb. Gero,
\nabenduaren 27an, Manier erromesa Frantziarantz abiatu zen.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Amarik gabe geratu zen zazpi urterekin, eta aitarik gabe, hamaika urterekin. Ahaide kleriko batek hartu zuen, eta hark hezi zuen. Geroago, jostunen lanbidea ikasi zuen; hori dela-eta ageri dira etengabe janzkerei buruzko oharrak bere bidaiaren deskribapenean. Hogeita bi urterekin, 1726ko abuztuaren 26an, Espainiarako bidaia hasi zuen, Santiago de Compostelara joateko, Juan Hermand, Antonio Vaudry eta […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[307],"class_list":["post-3109","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nMANIER, Guillermo(Carlepont, Frantzia, 1704 - s. l., d. g.). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/manier-guillermo-368-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"MANIER, Guillermo(Carlepont, Frantzia, 1704 - s. l., d. g.). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Amarik gabe geratu zen zazpi urterekin, eta aitarik gabe, hamaika urterekin. Ahaide kleriko batek hartu zuen, eta hark hezi zuen. Geroago, jostunen lanbidea ikasi zuen; hori dela-eta ageri dira etengabe janzkerei buruzko oharrak bere bidaiaren deskribapenean. Hogeita bi urterekin, 1726ko abuztuaren 26an, Espainiarako bidaia hasi zuen, Santiago de Compostelara joateko, Juan Hermand, Antonio Vaudry eta […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/manier-guillermo-368-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/manier-guillermo-368-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/manier-guillermo-368-eu\\\/\",\"name\":\"MANIER, Guillermo(Carlepont, Frantzia, 1704 - s. l., d. g.). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2020-04-23T14:45:25+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/manier-guillermo-368-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/manier-guillermo-368-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/manier-guillermo-368-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"MANIER, Guillermo(Carlepont, Frantzia, 1704 – s. l., d. g.).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"MANIER, Guillermo(Carlepont, Frantzia, 1704 - s. l., d. g.). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/manier-guillermo-368-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"MANIER, Guillermo(Carlepont, Frantzia, 1704 - s. l., d. g.). - Iura Vasconiae","og_description":"Amarik gabe geratu zen zazpi urterekin, eta aitarik gabe, hamaika urterekin. Ahaide kleriko batek hartu zuen, eta hark hezi zuen. Geroago, jostunen lanbidea ikasi zuen; hori dela-eta ageri dira etengabe janzkerei buruzko oharrak bere bidaiaren deskribapenean. Hogeita bi urterekin, 1726ko abuztuaren 26an, Espainiarako bidaia hasi zuen, Santiago de Compostelara joateko, Juan Hermand, Antonio Vaudry eta […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/manier-guillermo-368-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/manier-guillermo-368-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/manier-guillermo-368-eu\/","name":"MANIER, Guillermo(Carlepont, Frantzia, 1704 - s. l., d. g.). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2020-04-23T14:45:25+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/manier-guillermo-368-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/manier-guillermo-368-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/manier-guillermo-368-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"MANIER, Guillermo(Carlepont, Frantzia, 1704 – s. l., d. g.)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3109","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3109\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3109"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3109"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}