{"id":3081,"date":"2020-04-23T16:06:15","date_gmt":"2020-04-23T14:06:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/lancre-pierre-de-354-eu\/"},"modified":"2020-04-23T16:06:15","modified_gmt":"2020-04-23T14:06:15","slug":"lancre-pierre-de-354-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/lancre-pierre-de-354-eu\/","title":{"rendered":"LANCRE, Pierre de (Pierre Rostegi de Lancre) (Bordele, Frantzia, 1553-1631)."},"content":{"rendered":"

Bordelen jaio
\nzen, 1553an, baxenabar jatorriko familia batean. Aitona, Bernard Rostegi,
\nJutsin jaiotako mahastizain dirudun bat izan zen, eta Girondako eskualdera
\njoan, eta Saint-Macaire hirian kokatu zen, 1510ean. Pierreren aitak, Frantziako
\nerregearen kontseilari-notarioaren eta Koroako idazkariaren kargua erostean,
\nLancreko jauna bihurtu zen, eta jatorrizko abizena erabiltzeari utzi zion.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Pierre de Lancrek Guyenneko Eskolan
\njaso zuen hezkuntza, eta Zuzenbidea ikasi zuen eta bere ikasketa
\njuridiko-teologikoak Italian (Turin) osatu zituen. Hor, doktore-titulua lortu
\nzuen Zuzenbidean, 1579an, hogeita sei urterekin. Bordelera itzultzean, abokatu
\naritu zen, eta, 1582an, Bordeleko Parlamentuko kontseilari-kargua eskuratu
\nzuen.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

1588an, Errenazimentuko idazle ospetsu Michel de
\nMontaigne-ren iloba txiki Jeanne Monsekin ezkondu zen, eta bere gizarte-ospea
\nhanditu zuen horri esker.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

1599an, Henrike\u202fIV.a erregeak baimena eman zion
\nBordeletik urtebetez joateko, Italiara erromesaldi bat egitera. Herrialde
\nhorretan, Loretoko Ama Birjinaren santutegia bisitatu zuen, eta, Erroman, parte
\nhartu zuen 1600eko jubileuan.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Gizarte-mailan gora egiten jarraitu zuen, eta Bordeleko
\nGoi Ganberako kide bihurtu zen. Idazle-ibilbidea hasi zuen, 1607an argitaratu
\nbaitzuen bere lehen lana: Tableau de l\u2019inconstance et
\nl\u2019instabilit\u00e9 de toutes choses <\/span>(hau da, Gauza guztien
\naldakortasunaren eta ezegonkortasunaren deskribapena<\/i>). Lan horretan,
\nazaltzen du Jainkoarengan soilik dagoela benetako konfiantza, eta gizaki
\njakintsuak horretara bideratu behar duela bere burua. Lan horretan, jada
\nagerikoa da egile honen gehiegizko erlijio-grina.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Garai hartan, Lancrek interesa zuen sorginkeriari eta
\nnaturaz gaindiko beste fenomeno batzuei buruz, hala nola likantropiari buruz,
\neta parte hartu zuen gai horiekin lotutako auzietan Bordeleko Parlamentuko
\nAuzitegian. Baina Pierre Lancreri ospea eman zion auzia Lapurdin gai horiei
\nburuz egin zuen ikerketa izan zen.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

1609an, Amou eta Urtubia jaunek Frantziako
\nhego-mendebaldeko eskualdean sorginkeria-epidemia zegoela esan zioten
\nHenrike\u202fIV.ari \u2014dirudienez, horren jatorria, benetan, tokiko jauntxo batzuen
\narteko borrokak ziren\u2014, eta erregeak batzorde bat bidali zuen salaketa horiek
\nikertzeko. Bi pertsonak osatzen zuten batzorde hori: Estatuko Kontseiluko
\naholkulari Jean d\u2019Espaignetek eta Pierre Lancrek, \u00abgure aholkularia, Bordeleko
\nParlamentuko Auzitegi delakoan\u00bb. Bi pertsona horiek eskualde horretako sorginak
\nepaitzera joan ziren, eta, horretarako, botere osoa izan zuten.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Ekainaren 27tik azaroaren 1era, eskualde horretako
\nhogeita zazpi parrokietatik hogeita lau bisitatu zituzten, segizio handi baten
\nburu: sindiko bat, aholkulariak, interpreteak, atezainak, zirujaua, borreroa
\neta beste kolaboratzaile batzuk.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

De Lancreren batzordeak \u2014izan ere,
\nEspaignet lurraldetik laster joan zen, ikerketa hasi eta aste gutxi batzuetara\u2014
\nLapurdiko marinelen emazteen ustezko adulterio- eta lizunkeria-kasuak ikertu
\nzituen \u2014eskualde horretako gizon asko zenbait hilabete ematen zituzten Ternuan,
\narrantza-lanak egiten\u2014, bai eta petrikiloen eta kartomantzian aditu zirenen
\njarduerak ere. Senpereko gazteluan kokatutako auzitegian, Pierre Lancrek
\nlaurogei sorgin ingururen exekuzioa agindu zuen, sorginkeriaz akusatuta.
\nGehienak emakumeak izan ziren, baina bazeuden haurrak eta apaizak ere.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Marinel-tripulazioek, Ternuako kanpainatik itzultzean,
\nsorgin-ehiza horren berri izan zuten, eta, orduan, matxinada bat gertatu zen,
\neta Bordeleko agintariak eskala handiko errebolta bat gerta zitekeelako beldur
\negon ziren. Horregatik, azkenean, Lancreri eginkizun horiek kendu zizkioten,
\neta torturetatik eta gatibutasun-baldintza gogorretatik bizirik iraun zuten
\nakusatuak aske utzi zituzten.<\/p>\n

<\/span><\/span><\/p>\n

Hala ere, ez zuten epaile horren jarduna ofizialki
\ngaitzetsi. Are gehiago, mailaz igo zuten, errege-kontseilari izendatu baitzuten
\n1611n, eta Bordeleko Parlamentuan jarraitu zuen 1616ra arte. Bizitzako azken
\nurteak etxean sartuta eman zituen, idazten. 1631n hil zen.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Lapurdiko esperientzietan
\noinarrituta, Tableau de l\u2019inconstance des mauvais anges et
\nd\u00e9mons o\u00f9 il est amplement trait\u00e9 des sorciers et de la sorcellerie <\/span>(hau
\nda, Aingeru gaiztoen eta deabruen aldakortasunaren deskribapena, non
\nsorginak eta sorginkeria luze-zabal aztertzen diren<\/i>) lana idatzi zuen.
\nParisen argitaratu zuten, 1612an.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Liburu hori idaztean, ikuspegi bikoitza erabili zuen,
\nteologikoa eta judiziala, eta, lapurtarren kritika orokorra izateaz gain
\n\u2014emakumeena, batez ere\u2014, demonologia-tratatu zabal bat da. Lan horretan,
\nLapurdiko lurraldeetan emandako lau hilabeteetan egindako galdetegien eta
\ndeklarazioen pasarteak jasotzen ditu, bai eta honako hauek aipatzen dituzten
\nlekukotasunak ere: sabbaten<\/span> (akelarreak) prestaketa,
\npozoiak, itunak deabruarekin, sorgin-markak, meza beltzak, sorgin-dantzak, koitoak
\ndeabruarekin, likantropia, etab. Halaber, Logro\u00f1on 1610ean egindako fede-auto
\nbati buruzko kapitulu bat dago.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Egile honek, halaber, kritika
\ngogorra egin zion Lapurdiri, Espainiako mugaren ondoko lurraldeari \u2014Lancreren
\nustez, Espainiatik zetozen Lapurdiren gaitz moraletako asko\u2014, eta Lapurdiko
\n\u00abjendea zarpaila eta baldarra\u00bb zela eta behar bezala \u00abzibilizatu gabe\u00bb zegoela
\ndio, tokiko tradizioak oso errotuta daudela, eta hizkuntza eta erakunde
\nbereziak dituela. Horrez gain, gizonek urtearen zati handi bat arrantzan
\njarduteak gizarte osoa arriskuan jartzen zuela aipatzen du. Izan ere,
\nsorginkeriaren aurkako diskurtsoan, emakumeen kontra jarduten du, batez ere,
\neta hirugarren kapituluan (\u00abZergatik daude emakumezko sorgin -gehiago,
\ngizonezko sorgin baino?\u00bb), iruzkin misogino ugari egiten ditu, eta argudiaketa
\nantifeminista zabala osatzen du, Antzinaroko autoritateak oinarritzat
\nerabilita, hala nola Plutarko, Diodoro eta San Agustin. Liburu osoan, agerikoa
\nda Pierre de Lancreren obsesioa sexualitatearekiko, eta deigarria da zenbateko
\nxehetasunez egiten dituen akusatuen ahotan jartzen dituen deskribapenak.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Sabbat<\/span><\/span>ak ere garrantzi handia
\ndu Lancreren kontakizunean. Gai hori ez zen batere agertzen beste lan klasiko
\nbatzuetan, hala nola Malleus maleficarum<\/span> delakoan,
\neta oso leku gutxi zuen beste egile batzuen (Jean Bodin, Mart\u00edn del R\u00edo, Henry
\nBoguet eta Nicolas R\u00e9my) lanetan, baina Lancreren Tableau
\nde l\u2019inconstance <\/span>lana argitaratu ondoren, presentzia handia izango du
\nsorginkeriari buruzko literatura guztian.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bordelen jaio zen, 1553an, baxenabar jatorriko familia batean. Aitona, Bernard Rostegi, Jutsin jaiotako mahastizain dirudun bat izan zen, eta Girondako eskualdera joan, eta Saint-Macaire hirian kokatu zen, 1510ean. Pierreren aitak, Frantziako erregearen kontseilari-notarioaren eta Koroako idazkariaren kargua erostean, Lancreko jauna bihurtu zen, eta jatorrizko abizena erabiltzeari utzi zion. Pierre de Lancrek Guyenneko Eskolan jaso zuen […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[305],"class_list":["post-3081","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nLANCRE, Pierre de (Pierre Rostegi de Lancre) (Bordele, Frantzia, 1553-1631). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/lancre-pierre-de-354-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"LANCRE, Pierre de (Pierre Rostegi de Lancre) (Bordele, Frantzia, 1553-1631). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Bordelen jaio zen, 1553an, baxenabar jatorriko familia batean. Aitona, Bernard Rostegi, Jutsin jaiotako mahastizain dirudun bat izan zen, eta Girondako eskualdera joan, eta Saint-Macaire hirian kokatu zen, 1510ean. Pierreren aitak, Frantziako erregearen kontseilari-notarioaren eta Koroako idazkariaren kargua erostean, Lancreko jauna bihurtu zen, eta jatorrizko abizena erabiltzeari utzi zion. Pierre de Lancrek Guyenneko Eskolan jaso zuen […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/lancre-pierre-de-354-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/lancre-pierre-de-354-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/lancre-pierre-de-354-eu\\\/\",\"name\":\"LANCRE, Pierre de (Pierre Rostegi de Lancre) (Bordele, Frantzia, 1553-1631). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2020-04-23T14:06:15+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/lancre-pierre-de-354-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/lancre-pierre-de-354-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/lancre-pierre-de-354-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"LANCRE, Pierre de (Pierre Rostegi de Lancre) (Bordele, Frantzia, 1553-1631).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"LANCRE, Pierre de (Pierre Rostegi de Lancre) (Bordele, Frantzia, 1553-1631). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/lancre-pierre-de-354-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"LANCRE, Pierre de (Pierre Rostegi de Lancre) (Bordele, Frantzia, 1553-1631). - Iura Vasconiae","og_description":"Bordelen jaio zen, 1553an, baxenabar jatorriko familia batean. Aitona, Bernard Rostegi, Jutsin jaiotako mahastizain dirudun bat izan zen, eta Girondako eskualdera joan, eta Saint-Macaire hirian kokatu zen, 1510ean. Pierreren aitak, Frantziako erregearen kontseilari-notarioaren eta Koroako idazkariaren kargua erostean, Lancreko jauna bihurtu zen, eta jatorrizko abizena erabiltzeari utzi zion. Pierre de Lancrek Guyenneko Eskolan jaso zuen […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/lancre-pierre-de-354-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/lancre-pierre-de-354-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/lancre-pierre-de-354-eu\/","name":"LANCRE, Pierre de (Pierre Rostegi de Lancre) (Bordele, Frantzia, 1553-1631). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2020-04-23T14:06:15+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/lancre-pierre-de-354-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/lancre-pierre-de-354-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/lancre-pierre-de-354-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"LANCRE, Pierre de (Pierre Rostegi de Lancre) (Bordele, Frantzia, 1553-1631)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3081","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3081\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3081"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3081"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}