{"id":3053,"date":"2020-04-23T15:19:04","date_gmt":"2020-04-23T13:19:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/diez-de-aux-y-garces-de-marcilla-juan-340-eu\/"},"modified":"2020-04-23T15:19:04","modified_gmt":"2020-04-23T13:19:04","slug":"diez-de-aux-y-garces-de-marcilla-juan-340-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/diez-de-aux-y-garces-de-marcilla-juan-340-eu\/","title":{"rendered":"D\u00cdEZ DE AUX Y GARC\u00c9S DE MARCILLA, Juan(Daroca, Aragoi, d.g. – s.l., 1572. urtea baino geroago)."},"content":{"rendered":"

Aragoiko Daroca hiribilduan jaio zen, eta Mart\u00edn D\u00edez de
\nAux Aragoiko Justizia Nagusi garrantzitsuaren ondorengoa zen, zuzeneko lerroan.
\nHistorialari ezaguna izan zen, Jer\u00f3nimo Zurita aragoiar kronikariaren
\ngaraikidea \u2014D\u00edez de Auxek askotan aipatu zuen Zurita\u2014.<\/p>\n

<\/span><\/span><\/p>\n

Bere diskurtsoaren gai nagusia Nafarroa konkistatzeko eta
\nGaztelako Koroan sartzeko prozesua izan zen. D\u00edez de Auxen ustez, Europako
\nerresumek ez zuten hori behar bezala ulertu, eta prozesu hori justifikatzeko,
\nFernando Katolikoak<\/i> berak azterketa juridiko bat enkargatu zion garaiko
\nlegegile onenetako bati, Juan L\u00f3pez de Vivero doktoreari \u2014ezagunagoa da Lope de
\nPalacios Rubios izenez\u2014. L\u00f3pez de Viverok De justitia et
\njure obtentionis ac retentionis Regni Navarrae <\/span>tratatu luzea idatzi zuen
\n(Salamancan argitaratu zuten, 1514an), Fernando erregeak (eta Gaztelako
\nerrege-erreginek) Nafarroako Koroaren gainean zuen eskubidea defendatuz.<\/p>\n

<\/span><\/span><\/p>\n

Baina Joana\u00a0III.a Nafarroakoak Filipe\u00a0II.ak
\nNafarroaren gainean zuen nagusitasuna zalantzan jartzean, Juan D\u00edez de Aux y
\nMarcillaren testuak, Filipe\u00a0II.a erregearen eskubidea argudiatzeko,
\nAragoiko arbasoekin lotu zuen eskubide hori, Gaztelako arbasoekin lotu ordez.
\nHain zuzen ere, Nafarroa Aragoira gehitu beharko zela defendatzen du,
\nNafarroako errege-erreginek Aragoiko Erresuma zaharra tiranizatu zutelako,
\nAntso\u00a0III.a Nagusiaren<\/i> garaietatik, Nafarroako Erresuma Aragoiko
\nErresumatik kentzean, eta Aragoiko Erresumaren errege legitimoa zen
\nFilipe\u00a0II.a, bere jatorriagatik.<\/p>\n

<\/span><\/span><\/p>\n

Konkistan izandako gertaerak
\nkontatzen ditu, eta konkista justifikatzen du, Bibliako testuetan eta
\nNafarroako errege-erreginak heretiko deklaratu zituzten aita santuaren buldetan
\njasotako antzeko adibideekin. Nafarroako erregeari,\u00a0 <\/span>\u00abFrantzian jaiotakoa izanik\u00bb, leporatzen dio
\nnafarrak baztertu zituela eta Frantziara Irunberri bidez joan zela, Iru\u00f1ea
\nhiriburua abandonatuta eta etsaien eskuetan utzita, Frantziako armada ez
\nbaitzen hiria laguntzera joan, nahiz eta hori egingo zuela \u00abaginduta eta
\nfinkatuta zegoen, hiltzeko beldurra izan zutelako\u00bb.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/span><\/p>\n

D\u00edez de Auxek Filipe\u202fII.a erregeari
\neskaini zion bere idazlan luzea. 1562.\u202feta 1572.\u202furteen artean idatziko zuen
\n\u20141562an alargundu zen Joana\u202fIII.a, eta 1572an hil zen\u2014, eta lan horretan,
\nNafarroa Gaztelako Erresuman integratzeko eskubidea defendatzen zutenen
\nezjakintasun historikoa adierazi zuen; batez ere, Lope de Palacios Rubiosen
\nezjakintasuna. Nafarroako Erresumaren okupazio zilegiari buruz aipatutako
\n\u00abtratatua\u00bb idatzi zuen Lope de Palaciosek, erregeak enkargatuta.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Lana eskuizkribu bat da, eta ez da argitaratu eta hedatu
\n2012. urtera arte, Gaztelak erresuma zaharra konkistatu zueneko bosgarren
\nmendeurrenean.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Juan D\u00edez de Aux y Marcillak
\nAragoiko handikien familiekin lotutako azterketa genealogiko asko idatzi zituen
\n(batez ere, D\u00edez de Aux, Ruiz de Azagra, Heredia, Funes edo Marcilla
\nfamilienak, oraindik argiratu gabeak), bai eta tokiko historiako zenbait
\nazterketa, (Teruel, Albarrac\u00edn edo Mosquerolari buruzkoak), Darocako korporalei
\nburuzko beste batzuk, eta Ivsta ocvpaci\u00f3n del Reino de
\nNavarra<\/span> lana ere.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Aragoiko Daroca hiribilduan jaio zen, eta Mart\u00edn D\u00edez de Aux Aragoiko Justizia Nagusi garrantzitsuaren ondorengoa zen, zuzeneko lerroan. Historialari ezaguna izan zen, Jer\u00f3nimo Zurita aragoiar kronikariaren garaikidea \u2014D\u00edez de Auxek askotan aipatu zuen Zurita\u2014. Bere diskurtsoaren gai nagusia Nafarroa konkistatzeko eta Gaztelako Koroan sartzeko prozesua izan zen. D\u00edez de Auxen ustez, Europako erresumek ez zuten […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[301],"class_list":["post-3053","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nD\u00cdEZ DE AUX Y GARC\u00c9S DE MARCILLA, Juan(Daroca, Aragoi, d.g. - s.l., 1572. urtea baino geroago). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/diez-de-aux-y-garces-de-marcilla-juan-340-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"D\u00cdEZ DE AUX Y GARC\u00c9S DE MARCILLA, Juan(Daroca, Aragoi, d.g. - s.l., 1572. urtea baino geroago). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Aragoiko Daroca hiribilduan jaio zen, eta Mart\u00edn D\u00edez de Aux Aragoiko Justizia Nagusi garrantzitsuaren ondorengoa zen, zuzeneko lerroan. Historialari ezaguna izan zen, Jer\u00f3nimo Zurita aragoiar kronikariaren garaikidea \u2014D\u00edez de Auxek askotan aipatu zuen Zurita\u2014. Bere diskurtsoaren gai nagusia Nafarroa konkistatzeko eta Gaztelako Koroan sartzeko prozesua izan zen. D\u00edez de Auxen ustez, Europako erresumek ez zuten […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/diez-de-aux-y-garces-de-marcilla-juan-340-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/diez-de-aux-y-garces-de-marcilla-juan-340-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/diez-de-aux-y-garces-de-marcilla-juan-340-eu\\\/\",\"name\":\"D\u00cdEZ DE AUX Y GARC\u00c9S DE MARCILLA, Juan(Daroca, Aragoi, d.g. - s.l., 1572. urtea baino geroago). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2020-04-23T13:19:04+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/diez-de-aux-y-garces-de-marcilla-juan-340-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/diez-de-aux-y-garces-de-marcilla-juan-340-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/diez-de-aux-y-garces-de-marcilla-juan-340-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"D\u00cdEZ DE AUX Y GARC\u00c9S DE MARCILLA, Juan(Daroca, Aragoi, d.g. – s.l., 1572. urtea baino geroago).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"D\u00cdEZ DE AUX Y GARC\u00c9S DE MARCILLA, Juan(Daroca, Aragoi, d.g. - s.l., 1572. urtea baino geroago). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/diez-de-aux-y-garces-de-marcilla-juan-340-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"D\u00cdEZ DE AUX Y GARC\u00c9S DE MARCILLA, Juan(Daroca, Aragoi, d.g. - s.l., 1572. urtea baino geroago). - Iura Vasconiae","og_description":"Aragoiko Daroca hiribilduan jaio zen, eta Mart\u00edn D\u00edez de Aux Aragoiko Justizia Nagusi garrantzitsuaren ondorengoa zen, zuzeneko lerroan. Historialari ezaguna izan zen, Jer\u00f3nimo Zurita aragoiar kronikariaren garaikidea \u2014D\u00edez de Auxek askotan aipatu zuen Zurita\u2014. Bere diskurtsoaren gai nagusia Nafarroa konkistatzeko eta Gaztelako Koroan sartzeko prozesua izan zen. D\u00edez de Auxen ustez, Europako erresumek ez zuten […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/diez-de-aux-y-garces-de-marcilla-juan-340-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/diez-de-aux-y-garces-de-marcilla-juan-340-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/diez-de-aux-y-garces-de-marcilla-juan-340-eu\/","name":"D\u00cdEZ DE AUX Y GARC\u00c9S DE MARCILLA, Juan(Daroca, Aragoi, d.g. - s.l., 1572. urtea baino geroago). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2020-04-23T13:19:04+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/diez-de-aux-y-garces-de-marcilla-juan-340-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/diez-de-aux-y-garces-de-marcilla-juan-340-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/diez-de-aux-y-garces-de-marcilla-juan-340-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"D\u00cdEZ DE AUX Y GARC\u00c9S DE MARCILLA, Juan(Daroca, Aragoi, d.g. – s.l., 1572. urtea baino geroago)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3053","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3053\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3053"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3053"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}