{"id":3043,"date":"2020-04-23T15:06:44","date_gmt":"2020-04-23T13:06:44","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/isla-rojo-jose-francisco-335-eu\/"},"modified":"2020-04-23T15:06:44","modified_gmt":"2020-04-23T13:06:44","slug":"isla-rojo-jose-francisco-335-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/isla-rojo-jose-francisco-335-eu\/","title":{"rendered":"ISLA ROJO, Jos\u00e9 Francisco (Padre Isla, Jos\u00e9 Francisco Isla de la Torre y Rojo) (Villavidantes Le\u00f3n, 1703 – Bolonia, Italia, 1781)."},"content":{"rendered":"

Villavidantes
\n(Le\u00f3n) hirian jaio zen, 1703ko martxoaren 24an, Astorgako markes eta
\nTrastamarako dukearen jauregian, haren aita, Jose Isla Pis de la Torre,
\nmarkesaren administratzailea zelarik. Jos\u00e9 Francisco Isla Jesusen Konpainian
\nsartu zen 1719an, Compostelako Donejakueren ikastetxean, eta handik Villagarc\u00eda
\nde Campos (Valladolid) hirira joan zen. Bi urtez nobiziatua egin ondoren,
\nFilosofia ikasi zuen Compostelako Donejakuen, eta Teologia Salamancako
\nUnibertsitatean. Ikasketak 1727an amaituta, apaiz ordenatu zuten Salamancan.
\n1736an profesio solemnea egin zuen Konpainian, Compostelako Donejakuen.
\nPredikatzaile arrakastatsua izan zen, eta irakasle hainbat hiritako
\nikastetxeetan, besteak beste, Medina del Campo, Segovia, Iru\u00f1ea, Donostia,
\nValladolid, Madrid, Compostelako Donejakuen eta Pontevedran.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

1758an
\neta 1759an krisialdi larria izan zuen haren hiru babesle nagusiek
\n\u2014Benedikto\u202fXIV.a aita santua, Barbara Braganzakoa erregina, eta Fernando\u202fVI.a
\nerregea\u2014 haien babesa kendu eta jesuiten jazarpena hasi zenean Portugalen,
\n1758an. Galiziara joan zen 1760an, eta misio herrikoiak eta san Ignazioren
\nariketak egitera dedikatu zen.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Jesuitei
\nliburuak argitaratzeko ezarritako debekuak eta ondoren, 1767an, haien ordena
\nEspainiatik kanporatu izanak galarazi zuten aita Islaren ekoizpen literarioa.
\nOsasunez arrunt makalduta, Pontevedratik alde egin zuen. Lehenik Korsikan
\nerbesteratu zen, eta azkenik Estatu Pontifikaletan. Bolonian ere izan zen,
\nTedeschi kondearen babesa zuela, eta han eman zituen urteak ere ez ziren
\nlasaiak izan. 1773an preso hartu zuten hango artzapezpiku Vicente Malvezziren
\naginduz, elkarrizketa publiko batean Islak kritikatu zuelako Juan Palafox
\nnafarra, jesuitak haren ideien kontrakoak baitziren. Aita Isla 1781eko
\nazaroaren 2an hil zen.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Haren lanaren ezaugarriak umorea eta satira dira, lehenengo liburua, La
\njuventud triunfante<\/i> (1727), argitaratu zuenetik. Luis Gonzaga eta
\nEstanislao\u00a0 <\/span>Kostkaren kanonizazioen
\nospakizunei eskaini zien liburua, eta haren gainetik zeudenen errietak ekarri
\nzizkion, baina bera ez zen kikildu eta testu kritiko eta satirikoak idazten
\njarraitu zuen. Arrakasta handiko testuak idatzi zituen, adibidez, Historia
\ndel famoso predicador Fray Gerundio de Campazas, alias Zotes <\/i>(1758), xviii<\/span>\u202fmendeko predikatzaileen aurkako
\nsatira. Liburu hori Inkisizioak debekatu zuen 1760an, baina halako arrakasta
\nzuen, bigarren partea agertu zen ezkutuan, 1768an.<\/p>\n

<\/i><\/span><\/p>\n

Lan
\npolemiko bat idatzi zuen 1746an, Triunfo del Amor, y de la lealtad, D\u00eda grande
\nde Navarra. En la festiva, pronta, gloriosa Aclamaci\u00f3n del serenissimo
\nCatholico Rey D. Fernando II de Navarra y VI de Castilla<\/i> izenburupean.
\nNafarroako historia eta Zuzenbidea ongi ezagutzen zituen, Iru\u00f1eko Anunciata
\nikastetxe-apaiztegian Teologia irakasten ari baitzen (1743). Diputazioaren
\naginduz idatzitako lan horretan Nafarroako erresumako hiriburuan Fernando\u202fVI.a
\nGaztelakoa (II.a Nafarroakoa) errege aldarrikatu zeneko ospakizunak, jaiak eta
\ntorneoak deskribatu zituen, bere begiez ikusi ez bazituen ere. Diputazioak
\nordainetan 295 erreal eman zizkion, eta horiez gain \u00abdos moliendas de chocolate
\nlabrado, seis libras de tabaco de Sevilla y seis pa\u00f1uelos de seda de los
\nmejores\u00bb. Hasieran oso arrakastatsua izan bazen ere, Leireko abade Malaquias
\nMartinezek eta Ezpeleta diputatuak \u2014Diputazioak erabakitako ordainketaren
\naurkakoak\u2014, lan horren kontrako mugimendua sustatu zuten, erresumako iritzi
\npublikoan zabalduz nafarrei irain eta iseka egiten ziela. Lana behin baino
\ngehiagotan argitaratu zen. Presioen ondorioz, aita Isla Donostiara bidali
\nzuten, eta han aritu zen konfesore eta predikatzaile, 1747ko uztailetik 1750eko
\nmartxora bitartean.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Iru\u00f1ean
\negon zen aldian idatzi zuen, baita ere, Vida de San Ferm\u00edn, primer obispo de
\nPamplona y m\u00e1rtir<\/i> lana, 1782ra arte argitaratu ez bazen ere. Haren asmoa
\nzen lan hori gehitzea Croisseten lanari. Gainera, hainbat sermoi ere idatzi
\nzituen Iru\u00f1ean, predikatzaile-eginkizunerako.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Gipuzkoan
\negondako alditik (1747ko uztaila-1750eko martxoa) aipagarria da aita Manuel
\nLarramendirekin izan zuen harreman estua, euskararekiko interesa piztu eta
\ngehiago ikasteko gogoa eragin baitzion. Aita Islaren lan, eskutitz eta sermoi
\nbatzuek iradokitzen dute euskara dezente ezagutzen zuela. Hala uste zuen berak
\nere, Caracasko Konpainia Gipuzkoarrak C\u00e1dizen zuen lantegiko langile euskaldun
\nelebakarren konfesore izateko aurkeztu baitzuen bere burua. Islak, bestalde,
\nEuskal Herriko ilustrazioa kritikatu zuen, Euskalerriaren Adiskideen Elkarteari
\n\u00abcaballeritos de Azcoitia\u00bb izena jarri zion iseka eginez, eta horrek eragin
\nzituen Pe\u00f1afloridako kondeak Los aldeanos cr\u00edticos <\/i>(Valladolid, 1758)
\nlanean egin zizkion kritikak.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Villavidantes (Le\u00f3n) hirian jaio zen, 1703ko martxoaren 24an, Astorgako markes eta Trastamarako dukearen jauregian, haren aita, Jose Isla Pis de la Torre, markesaren administratzailea zelarik. Jos\u00e9 Francisco Isla Jesusen Konpainian sartu zen 1719an, Compostelako Donejakueren ikastetxean, eta handik Villagarc\u00eda de Campos (Valladolid) hirira joan zen. Bi urtez nobiziatua egin ondoren, Filosofia ikasi zuen Compostelako Donejakuen, […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[299],"class_list":["post-3043","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nISLA ROJO, Jos\u00e9 Francisco (Padre Isla, Jos\u00e9 Francisco Isla de la Torre y Rojo) (Villavidantes Le\u00f3n, 1703 - Bolonia, Italia, 1781). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/isla-rojo-jose-francisco-335-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ISLA ROJO, Jos\u00e9 Francisco (Padre Isla, Jos\u00e9 Francisco Isla de la Torre y Rojo) (Villavidantes Le\u00f3n, 1703 - Bolonia, Italia, 1781). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Villavidantes (Le\u00f3n) hirian jaio zen, 1703ko martxoaren 24an, Astorgako markes eta Trastamarako dukearen jauregian, haren aita, Jose Isla Pis de la Torre, markesaren administratzailea zelarik. Jos\u00e9 Francisco Isla Jesusen Konpainian sartu zen 1719an, Compostelako Donejakueren ikastetxean, eta handik Villagarc\u00eda de Campos (Valladolid) hirira joan zen. Bi urtez nobiziatua egin ondoren, Filosofia ikasi zuen Compostelako Donejakuen, […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/isla-rojo-jose-francisco-335-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/isla-rojo-jose-francisco-335-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/isla-rojo-jose-francisco-335-eu\\\/\",\"name\":\"ISLA ROJO, Jos\u00e9 Francisco (Padre Isla, Jos\u00e9 Francisco Isla de la Torre y Rojo) (Villavidantes Le\u00f3n, 1703 - Bolonia, Italia, 1781). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2020-04-23T13:06:44+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/isla-rojo-jose-francisco-335-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/isla-rojo-jose-francisco-335-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/isla-rojo-jose-francisco-335-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"ISLA ROJO, Jos\u00e9 Francisco (Padre Isla, Jos\u00e9 Francisco Isla de la Torre y Rojo) (Villavidantes Le\u00f3n, 1703 – Bolonia, Italia, 1781).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"ISLA ROJO, Jos\u00e9 Francisco (Padre Isla, Jos\u00e9 Francisco Isla de la Torre y Rojo) (Villavidantes Le\u00f3n, 1703 - Bolonia, Italia, 1781). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/isla-rojo-jose-francisco-335-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"ISLA ROJO, Jos\u00e9 Francisco (Padre Isla, Jos\u00e9 Francisco Isla de la Torre y Rojo) (Villavidantes Le\u00f3n, 1703 - Bolonia, Italia, 1781). - Iura Vasconiae","og_description":"Villavidantes (Le\u00f3n) hirian jaio zen, 1703ko martxoaren 24an, Astorgako markes eta Trastamarako dukearen jauregian, haren aita, Jose Isla Pis de la Torre, markesaren administratzailea zelarik. Jos\u00e9 Francisco Isla Jesusen Konpainian sartu zen 1719an, Compostelako Donejakueren ikastetxean, eta handik Villagarc\u00eda de Campos (Valladolid) hirira joan zen. Bi urtez nobiziatua egin ondoren, Filosofia ikasi zuen Compostelako Donejakuen, […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/isla-rojo-jose-francisco-335-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/isla-rojo-jose-francisco-335-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/isla-rojo-jose-francisco-335-eu\/","name":"ISLA ROJO, Jos\u00e9 Francisco (Padre Isla, Jos\u00e9 Francisco Isla de la Torre y Rojo) (Villavidantes Le\u00f3n, 1703 - Bolonia, Italia, 1781). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2020-04-23T13:06:44+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/isla-rojo-jose-francisco-335-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/isla-rojo-jose-francisco-335-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/isla-rojo-jose-francisco-335-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"ISLA ROJO, Jos\u00e9 Francisco (Padre Isla, Jos\u00e9 Francisco Isla de la Torre y Rojo) (Villavidantes Le\u00f3n, 1703 – Bolonia, Italia, 1781)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3043","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3043\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3043"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3043"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}