{"id":3035,"date":"2020-04-23T14:26:24","date_gmt":"2020-04-23T12:26:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/henao-gabriel-de-331-eu\/"},"modified":"2020-04-23T14:26:24","modified_gmt":"2020-04-23T12:26:24","slug":"henao-gabriel-de-331-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/henao-gabriel-de-331-eu\/","title":{"rendered":"HENAO, Gabriel de (Gabriel Henao) (Valladolid, 1611 &#8211; Salamanca, 1704)."},"content":{"rendered":"<p><span>Valladoliden<br \/>\nsortu zen 1611ko uztailaren 20an, goi-funtzionarioen familia batean; haren<br \/>\naita, hura ere Gabriel izenekoa, poeta eta bibliofiloa zen. Gabriel Henao semea<br \/>\nbera ere poeta izan zen gaztetan. Jesusen konpainiakoa 1627tik, irakasle aritu<br \/>\nzen Bilbon, Humanitateak irakatsiz 1635 eta 1639 bitartean. Akademia bat<br \/>\nfundatu zuen, eta Euskal Herriko historia ikertu eta <i>Vizcaya illustranda <\/i>(1637)<br \/>\nliburuan jaso zuen. Ikasteko dohain egokiak izanik, Oviedora joan zen, Teologia<br \/>\nikastera. Ondoren, Teologia eta Eskritura Santuen katedretako irakaslea izan<br \/>\nzen Jesusen Konpainiako Errege Ikastetxe Gorenean, tarteko hiru urtetan izan<br \/>\nezik, Medina del Campoko errektorea izan baitzen 1654-1657 bitartean.<br \/>\nSalamancan hil zen 1704ko otsailaren 13an, laurogeita hamar urte zituela.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Haren<br \/>\nobran aurkitzen ditugu disertazio filosofikoak, esaterako <i>Empyreolog\u00eda, seu<br \/>\nphilosophia christiana de Empyreo Caelo<\/i> (1652) eta teologikoak, adibidez, <i>De<br \/>\nEucharistiae Sacramento Venerabili, atque Sanctissimo, tractio Theologica<br \/>\nScholaris diffussa et moralis concisior<\/i> (1655), <i>Scientia Media historice<br \/>\npropugnata <\/i>(1655) eta <i>De Missae Sacrificio Divino atque Tremendo<\/i><br \/>\n(1658, 1659 y 1661). Azpimarragarria da, batez ere, haren lan historikoa.<br \/>\nLehenbiziko lana, <i>Vizcaya illustranda ab Academia Humaniorum litterarum<br \/>\nBilbaensis Scholae Societatis Jesu<\/i>, 1637an argitaratu zuen, etagarai hartan<br \/>\nohikoa zen kantabrismoaren bidetik egin zuen. Liburu hori osatuagoa emateko<br \/>\negin zuen <i>De las Antig\u00fcedades de Cantabria<\/i> lana, non erudizio handiz<br \/>\negin zuen gogoeta Kantabriaren sorrerari buruz, lehenbiziko biztanle Tubal eta<br \/>\nharen bilakaera azalduz. Euskaldunak, Henaoren ustez, erromatarrengandik<br \/>\nindependenteak izan ziren, eta horregatik gorde zuten hizkuntza. Idolatrak<br \/>\nbaziren ere, azkenean kristautasunera bildu ziren. Bestalde, datu ugari eskaini<br \/>\nzituen Bizkaiko jaunei buruz, Jaun Zuriatik hasi eta Juan Nu\u00f1ez Lara<br \/>\njaunarenganaino. Interesgarria da, baita ere, tokiko historiaren ikuspegitik,<br \/>\nhiribildu anitzen historia azaltzen duelako, bestak beste Bermeo, Bilbo,<br \/>\nGernika eta Urdu\u00f1a, eta Enkartazioen eskualdea ere bai. Bere lana San Ignazio<br \/>\nLoiolakoari eskaini zion, \u00abc\u00e1ntabro de padre y madre\u00bb. Bi liburukitan eman<br \/>\nzuen, eta hirugarrena ere prestatu zuen, gaur galdua bada ere, eta historiaren<br \/>\njarraipena jasotzen zuen hartan, Gaztelarekin bat egin arte. Dirudienez,<br \/>\nliburuki horrek eranskin bat zuen, <i>Libro de la Genealog\u00eda de San Ignacio de<br \/>\nLoyola, Fundador de la Compa\u00f1\u00eda de Jes\u00fas. <\/i>Beste eskuizkribu bat ere utzi<br \/>\nzuen, <i>Defensa hist\u00f3rica de Guip\u00fazcoa<\/i>, izenburukoa, 1702an datatua.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Valladoliden sortu zen 1611ko uztailaren 20an, goi-funtzionarioen familia batean; haren aita, hura ere Gabriel izenekoa, poeta eta bibliofiloa zen. Gabriel Henao semea bera ere poeta izan zen gaztetan. Jesusen konpainiakoa 1627tik, irakasle aritu zen Bilbon, Humanitateak irakatsiz 1635 eta 1639 bitartean. Akademia bat fundatu zuen, eta Euskal Herriko historia ikertu eta Vizcaya illustranda (1637) liburuan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[299],"class_list":["post-3035","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>HENAO, Gabriel de (Gabriel Henao) (Valladolid, 1611 - Salamanca, 1704). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/henao-gabriel-de-331-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"HENAO, Gabriel de (Gabriel Henao) (Valladolid, 1611 - Salamanca, 1704). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Valladoliden sortu zen 1611ko uztailaren 20an, goi-funtzionarioen familia batean; haren aita, hura ere Gabriel izenekoa, poeta eta bibliofiloa zen. Gabriel Henao semea bera ere poeta izan zen gaztetan. Jesusen konpainiakoa 1627tik, irakasle aritu zen Bilbon, Humanitateak irakatsiz 1635 eta 1639 bitartean. Akademia bat fundatu zuen, eta Euskal Herriko historia ikertu eta Vizcaya illustranda (1637) liburuan [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/henao-gabriel-de-331-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/henao-gabriel-de-331-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/henao-gabriel-de-331-eu\\\/\",\"name\":\"HENAO, Gabriel de (Gabriel Henao) (Valladolid, 1611 - Salamanca, 1704). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2020-04-23T12:26:24+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/henao-gabriel-de-331-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/henao-gabriel-de-331-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/henao-gabriel-de-331-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"HENAO, Gabriel de (Gabriel Henao) (Valladolid, 1611 &#8211; Salamanca, 1704).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"HENAO, Gabriel de (Gabriel Henao) (Valladolid, 1611 - Salamanca, 1704). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/henao-gabriel-de-331-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"HENAO, Gabriel de (Gabriel Henao) (Valladolid, 1611 - Salamanca, 1704). - Iura Vasconiae","og_description":"Valladoliden sortu zen 1611ko uztailaren 20an, goi-funtzionarioen familia batean; haren aita, hura ere Gabriel izenekoa, poeta eta bibliofiloa zen. Gabriel Henao semea bera ere poeta izan zen gaztetan. Jesusen konpainiakoa 1627tik, irakasle aritu zen Bilbon, Humanitateak irakatsiz 1635 eta 1639 bitartean. Akademia bat fundatu zuen, eta Euskal Herriko historia ikertu eta Vizcaya illustranda (1637) liburuan [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/henao-gabriel-de-331-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/henao-gabriel-de-331-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/henao-gabriel-de-331-eu\/","name":"HENAO, Gabriel de (Gabriel Henao) (Valladolid, 1611 - Salamanca, 1704). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2020-04-23T12:26:24+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/henao-gabriel-de-331-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/henao-gabriel-de-331-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/henao-gabriel-de-331-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"HENAO, Gabriel de (Gabriel Henao) (Valladolid, 1611 &#8211; Salamanca, 1704)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3035","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3035\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3035"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3035"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}