{"id":3013,"date":"2020-04-23T13:38:53","date_gmt":"2020-04-23T11:38:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/sarrera-320-eu\/"},"modified":"2020-04-23T13:38:53","modified_gmt":"2020-04-23T11:38:53","slug":"sarrera-320-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/sarrera-320-eu\/","title":{"rendered":"SARRERA"},"content":{"rendered":"<p><span>Aro Modernoko mendeetan inoiz lanen batean Euskal Herriko lurraldeetako egoera juridikoaren edo historiaren gaineko interesa erakutsi zuten egile gaztelarretako asko\u00a0<i>mos italicus\u00a0<\/i>delako tradizio doktrinalean kokatzen ziren oraindik,\u00a0<i>mos italicus<\/i>berantiarra deitu zen ildoan integratuta, haietako hainbatengan planteamendu humanista berrien nolabaiteko eragina antzeman badaiteke ere. Hori da, esaterako, Juan L\u00f3pez de Palacios Rubiosen kasua, baina beste egile batzuk, Antonio de Nebrija, adibidez, erabat kokatzen dira ideia humanisten eta\u00a0<i>mos gallicus<\/i>\u00a0joeraren ildoan, alegia, korronte kultural zabalago haren bertsio juridikoan.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Grezia eta Erromako Antzin Arora hurbiltzeko era berri baten finkapenak humanismoa ekarri zien, eta joera berriarekin bat egin zutenak mundu greziar-latinora hurbildu ziren haren historia, literatura eta hizkuntza ezagutzeko. Horretarako, jatorrizko iturrietara itzuli ziren, teknika filologiko berriak zehaztu zituzten, eta historia klasikoaren ezagutza hobetzen saiatu ziren. Zuzenbidearen ikuspegitik, humanismo juridikoa mamitu zen.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Hala ere,\u00a0<i>mos gallicus<\/i>\u00a0delakoaren eta humanismoaren hedapena Gaztelako lurretan barna ez zen lantegi erraza izan, mugimendu horiek gizarteko zenbait sektorerengan pizten zuten mesfidantzagatik, tartean zela Inkisizioaren ingurua, eta arlo batzuetan begi txarrez ikusten zela Frantziatik, humanismo juridikoaren sorlekutik, zetorren oro. Hala eta guztiz, ideia haiek azkenean eragina izan zuten egile gaztelarrengan, eta hezkuntza humanista antzematen da haien lan askotan, hala nola Gipuzkoa, Bizkaia, Araba edo Nafarroako historia, geografia, edo egoera juridikoa aztertzen zituzten lanetan ere.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Aro Modernoan Euskal Herriaz kezkatu ziren egile gaztelarren gai ohikoenetakoa Nafarroako erresuma Gaztelako Koroara inkorporatu izanaren ingurukoa da. Talde horretakoak dira, besteak beste, Antonio de Nebrija, Juan L\u00f3pez de Palacios eta Luis Correa.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Fernando\u00a0<i>Katolikoaren<\/i>\u00a0tropek Nafarroa konkistatu eta Erresuma Gaztelako Koroari atxikia geratu ondoren, Gaztelako egile batzuek arreta jarri zuten prozesu bikoitz horretan, gehienetan inkorporazioaren aldeko jarreretatik, Fernando\u00a0<i>Katolikoak<\/i>erresuma bereganatu eta kontserbatzeko zuen eskubidea justifikatuz, eta konkista eta anexioa zilegi zirela defendatuz.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Doktrina gaztelauak berez Gaztelakoa zen eremu baten berreskurapen gisa aurkeztu zuen konkista; haien arabera, frantziarren eta espainolen arteko gatazka izan zen, Nafarroako errege-erreginek Luis<i>\u202f<\/i>XII.ari emandako laguntzagatik eta Fernando<i>Katolikoak,\u00a0<\/i>Guienako lurraldeari eraso egin nahi izan zionean, Frantziara igarotzeko eskubidea ematen zioten kapitulazioak bete ez zituelako; gainera, errege-erregina nafarrek leialtasun falta eta esker txarra erakutsi zituzten, Frantziako erregearekin Bloiseko ituna sinatuta.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Nafarroako gaia alde batera utzita, zenbait egile gaztelarrek Euskal Herriko beste eremu batzuei eta garai hartan interes handia zuten beste gai batzuei buruz idatzi zuten: gaztelaniaren irakaskuntza euskal lurraldeetan (Elio Antonio Nebrija); bizkaitarrek kaparetasun unibertsalerako zuten eskubidea (Juan Gutierrez); sorginkeria, Zugarramurdiko sorginen prozesuaren ondoren (Alonso Salazar Fr\u00edas); Tubalen iritsiera Iberiar penintsulara eta Euskal Herriaren jatorria (Gregorio Argaiz, Manuel Risco); Araba, Gipuzkoa eta Bizkaiaren historia eta geografia (Gabriel de Henao, Luis Salazar Castro, Manuel Risco, Flori\u00e1n Ocampo, Juan de Mariana); euskal lurraldeak antzinako Kantabrian kokatzea (Padre Fl\u00f3rez, Pedro Peralta); eta euskal pribilegioak eta foruak (Rafael Floranes, Pedro Rodr\u00edguez de Campomanes).<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aro Modernoko mendeetan inoiz lanen batean Euskal Herriko lurraldeetako egoera juridikoaren edo historiaren gaineko interesa erakutsi zuten egile gaztelarretako asko\u00a0mos italicus\u00a0delako tradizio doktrinalean kokatzen ziren oraindik,\u00a0mos italicusberantiarra deitu zen ildoan integratuta, haietako hainbatengan planteamendu humanista berrien nolabaiteko eragina antzeman badaiteke ere. Hori da, esaterako, Juan L\u00f3pez de Palacios Rubiosen kasua, baina beste egile batzuk, Antonio [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[299],"class_list":["post-3013","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>SARRERA - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/sarrera-320-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"SARRERA - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Aro Modernoko mendeetan inoiz lanen batean Euskal Herriko lurraldeetako egoera juridikoaren edo historiaren gaineko interesa erakutsi zuten egile gaztelarretako asko\u00a0mos italicus\u00a0delako tradizio doktrinalean kokatzen ziren oraindik,\u00a0mos italicusberantiarra deitu zen ildoan integratuta, haietako hainbatengan planteamendu humanista berrien nolabaiteko eragina antzeman badaiteke ere. Hori da, esaterako, Juan L\u00f3pez de Palacios Rubiosen kasua, baina beste egile batzuk, Antonio [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/sarrera-320-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/sarrera-320-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/sarrera-320-eu\\\/\",\"name\":\"SARRERA - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2020-04-23T11:38:53+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/sarrera-320-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/sarrera-320-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/sarrera-320-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"SARRERA\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"SARRERA - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/sarrera-320-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"SARRERA - Iura Vasconiae","og_description":"Aro Modernoko mendeetan inoiz lanen batean Euskal Herriko lurraldeetako egoera juridikoaren edo historiaren gaineko interesa erakutsi zuten egile gaztelarretako asko\u00a0mos italicus\u00a0delako tradizio doktrinalean kokatzen ziren oraindik,\u00a0mos italicusberantiarra deitu zen ildoan integratuta, haietako hainbatengan planteamendu humanista berrien nolabaiteko eragina antzeman badaiteke ere. Hori da, esaterako, Juan L\u00f3pez de Palacios Rubiosen kasua, baina beste egile batzuk, Antonio [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/sarrera-320-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/sarrera-320-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/sarrera-320-eu\/","name":"SARRERA - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2020-04-23T11:38:53+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/sarrera-320-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/sarrera-320-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/sarrera-320-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"SARRERA"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3013","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/3013\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3013"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=3013"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}