{"id":2969,"date":"2020-04-23T12:11:52","date_gmt":"2020-04-23T10:11:52","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/cortes-vitas-cristobal-maria-298-eu\/"},"modified":"2020-04-23T12:11:52","modified_gmt":"2020-04-23T10:11:52","slug":"cortes-vitas-cristobal-maria-298-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/cortes-vitas-cristobal-maria-298-eu\/","title":{"rendered":"CORTES VITAS, Cristobal Maria (Tutera, 1740 &#8211; Tutera, 1804)."},"content":{"rendered":"<p><span>Tuteran jaio zen 1740ko<br \/>\notsailaren 12an, eta aita Vicente Cortes zuen, hiri hartako Udaleko<br \/>\nerrejidorea. Coleta Bordarekin ezkondu zen Cristobal Maria Cortes. Aitaren<br \/>\nurratsei jarraikiz, Tuterako errejidorea izan zen 1778an eta 1788an, eta<br \/>\nalkatea 1790ean, eta handik hurrena erresumako politikagintzara iragan zen,<br \/>\nNafarroako Gorteetako prokuradore izateko 1794an eta 1801ean eta Diputazioko<br \/>\ndiputatua, Hiru Estatuen bi batzarren arteko aldian. 1794-1797 bitarteko<br \/>\nGorteetan eta hurrengo urteetako Diputazioan nabarmendu zen bere hitzaldi<br \/>\npatriotikoengatik, Konbentzioko gerra frantziarraren testuinguruan eta hark<br \/>\nizanen zituen ondorioei erantzunez, 1800etik aurrera Espainiako Gobernuak<br \/>\npresioak egin baitzituen Nafarroako erresumaren Zuzenbidea eta erakundeak<br \/>\nsuntsitzeko. Cortes Vitasek Nafarroaren berezitasuna defendatu zuen, Monarkia<br \/>\nhispanikoaren baitan txeratutako gorputz politiko desberdina zela argudiatuz.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>San Adriango markesaren ondoan Real Sociedad<br \/>\nTudelana de los Deseosos del Bien P\u00fablico (1773) delakoa sortu zuen, eta haren<br \/>\nbarnean egin zuen ibilbide luzean hainbat kargu bete zituen, besteak beste,<br \/>\nbitarteko idazkaria, aldi bateko zuzendaria, zuzendariordea, idazkaria eta<br \/>\nzentsorea, eta horiez gain haren ordezkaria Madrilen ere izan zen, Gortean<br \/>\nbizitzea egokitzen zitzaiolarik. Elkarte horretan ari zela elaboratu zuen <i>Proyecto<br \/>\nde un Seminario Patri\u00f3tico para la educaci\u00f3n de la Noble juventud de este Pa\u00eds<\/i><br \/>\nizeneko lana. Tuteran hil zen 1804ko apirilaren 22an, eta Magdalenaren elizan<br \/>\nehortzi zuten.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Kultura handiko gizona zen; ongi ezagutzen zituen<br \/>\nlatina, frantsesa, eta ingelesa, azken horretatik itzuli baitzuen Youngen <i>Mendekua<\/i><br \/>\nlana, 1785ean. Literatura oparo idatzi zuen, tartean dramaturgia eta poesia.<br \/>\nHaren sormen literarioak neurri batean inspirazio historikoa zuen, esate<br \/>\nbaterako, <i>El Conde Don Garc\u00eda de Castilla<\/i> (1778) eta <i>Sancha de<br \/>\nNavarrao el amor conyugal<\/i> (1800) tragediak, edo <i>El triunfo de la paz <\/i>(1785)<br \/>\npoema, Tuterako historiaren ingurukoa, hiriko katedralaren eraikuntza ospatzeko<br \/>\nfestak deskribatzen zituena. Alderdi historiografikoa ere landu zuen, haren<br \/>\nlana gorde ez bada ere. Real Sociedad Tudelana de los Deseosos del Bien P\u00fablico<br \/>\nelkartearen aktetatik ondorioztatzen denez, Cortesek 1780an irakurri zuen han <i>Pr\u00f3logo<br \/>\npara un Compendio de la Historia de Navarra, o Plan para la formaci\u00f3n de dicho<br \/>\nCompendio para la instrucci\u00f3n de los J\u00f3venes de el Reino<\/i> izeneko hitzaldia.<br \/>\nFernando Mikelarenak egiaztatu duenez, Cristobal Maria Cortesek historiografia<br \/>\nongi ezagutzen zuen, horregatik, 1790ean Diputazioari lan bat aurkeztu<br \/>\nziotenean, hura ebaluatzeko enkargua eman zion. Lan hura <i>Ep\u00edtome de la<br \/>\nHistoria de Navarra<\/i> zen, Manuel Intzaren eskuizkribu amaitu gabe bat, Jose<br \/>\nMoreten <i>Anales del Reino de Navarra<\/i> lanaren liburukiak laburtzen<br \/>\nzituena.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tuteran jaio zen 1740ko otsailaren 12an, eta aita Vicente Cortes zuen, hiri hartako Udaleko errejidorea. Coleta Bordarekin ezkondu zen Cristobal Maria Cortes. Aitaren urratsei jarraikiz, Tuterako errejidorea izan zen 1778an eta 1788an, eta alkatea 1790ean, eta handik hurrena erresumako politikagintzara iragan zen, Nafarroako Gorteetako prokuradore izateko 1794an eta 1801ean eta Diputazioko diputatua, Hiru Estatuen bi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[289],"class_list":["post-2969","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>CORTES VITAS, Cristobal Maria (Tutera, 1740 - Tutera, 1804). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/cortes-vitas-cristobal-maria-298-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"CORTES VITAS, Cristobal Maria (Tutera, 1740 - Tutera, 1804). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tuteran jaio zen 1740ko otsailaren 12an, eta aita Vicente Cortes zuen, hiri hartako Udaleko errejidorea. Coleta Bordarekin ezkondu zen Cristobal Maria Cortes. Aitaren urratsei jarraikiz, Tuterako errejidorea izan zen 1778an eta 1788an, eta alkatea 1790ean, eta handik hurrena erresumako politikagintzara iragan zen, Nafarroako Gorteetako prokuradore izateko 1794an eta 1801ean eta Diputazioko diputatua, Hiru Estatuen bi [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/cortes-vitas-cristobal-maria-298-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/cortes-vitas-cristobal-maria-298-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/cortes-vitas-cristobal-maria-298-eu\\\/\",\"name\":\"CORTES VITAS, Cristobal Maria (Tutera, 1740 - Tutera, 1804). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2020-04-23T10:11:52+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/cortes-vitas-cristobal-maria-298-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/cortes-vitas-cristobal-maria-298-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/cortes-vitas-cristobal-maria-298-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"CORTES VITAS, Cristobal Maria (Tutera, 1740 &#8211; Tutera, 1804).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"CORTES VITAS, Cristobal Maria (Tutera, 1740 - Tutera, 1804). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/cortes-vitas-cristobal-maria-298-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"CORTES VITAS, Cristobal Maria (Tutera, 1740 - Tutera, 1804). - Iura Vasconiae","og_description":"Tuteran jaio zen 1740ko otsailaren 12an, eta aita Vicente Cortes zuen, hiri hartako Udaleko errejidorea. Coleta Bordarekin ezkondu zen Cristobal Maria Cortes. Aitaren urratsei jarraikiz, Tuterako errejidorea izan zen 1778an eta 1788an, eta alkatea 1790ean, eta handik hurrena erresumako politikagintzara iragan zen, Nafarroako Gorteetako prokuradore izateko 1794an eta 1801ean eta Diputazioko diputatua, Hiru Estatuen bi [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/cortes-vitas-cristobal-maria-298-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/cortes-vitas-cristobal-maria-298-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/cortes-vitas-cristobal-maria-298-eu\/","name":"CORTES VITAS, Cristobal Maria (Tutera, 1740 - Tutera, 1804). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2020-04-23T10:11:52+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/cortes-vitas-cristobal-maria-298-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/cortes-vitas-cristobal-maria-298-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/cortes-vitas-cristobal-maria-298-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"CORTES VITAS, Cristobal Maria (Tutera, 1740 &#8211; Tutera, 1804)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2969","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2969\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2969"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=2969"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}