{"id":2921,"date":"2020-04-22T17:52:32","date_gmt":"2020-04-22T15:52:32","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/eusa-martin-274-eu\/"},"modified":"2020-04-22T17:52:32","modified_gmt":"2020-04-22T15:52:32","slug":"eusa-martin-274-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/eusa-martin-274-eu\/","title":{"rendered":"EUSA, Martin (Nafarroa, XVI.\u202fmendea, Iru\u00f1ea, 1632)."},"content":{"rendered":"<p><span>Ezer askorik ez dakigu Martin Eusaren bizitzaz,<br \/>\nNafarroako erresumako erakundeetatik igaro zela ez bada. 1604ko martxoaren 16an<br \/>\nbehartsuen abokatu izendatu zuten, eta kargu horretan aritu zen 1607an Gorte<br \/>\nNagusiko alkate izendatu zuten arte. 1614ko ekainaren 30ean Juan Jimenez de Oco<br \/>\nordezkatu zuen \u2014Ordenen Kontseiluko fiskaltzara igo baitzen\u2014, Nafarroako Errege<br \/>\nKontseiluko epaileen sei eserlekuetako batean, horietatik bi jatorri<br \/>\ngaztelarreko kontseilarientzat esleituta zirelarik ordurako. Ezin izan zuen<br \/>\nkargua berak hartu, Nafarroatik kanpo egon beharra zelako, eta ahalordea eman<br \/>\nzion izendapena bere ordez har zezan Errege Gorteko alkate Pedro Frances<br \/>\nGernikari. Bere ibilbidearen amaieran erregeordearen kontsultorea izan zen<br \/>\n1624ko eta 1628ko Gorteetan.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Errege Kontseiluko kide zelarik lan handia egin<br \/>\nzuen, eta Nafarroako auzitegiko epaile dekanoa izatera iritsi zen. Eman<br \/>\nzitzaizkion ardura anitzetatik ezaguna da parte hartu zuela Aldudeko mendietako<br \/>\nmugak behin betiko zehazteko Frantziarekiko akordioetan.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Martin Eusa azpimarragarria da lan handia egin<br \/>\nzuelako <i>Ordenanzas del Consejo Real de Navarra<\/i> izeneko bilduma osatzeko.<br \/>\n1622an argitaratu zuen Nafarroako erresumako inprimatzaile Nicol\u00e1s Asiainek,<br \/>\neta bertan bildu ziren mende horretan eta aurrekoetan Nafarroako erresuman<br \/>\njustiziaren administrazioarekin erlazionatuta emandako xedapenak, besteak<br \/>\nbeste, monarkek diktatutako xedapenak, erresumako Gorteen batzarretan<br \/>\nerredaktatutako legeak, auzitegiek berek finkatutako arauak eta, horiez gain, <span class=\"iv-smallcaps\">xvi<\/span>.\u202fmendean zehar egindako<br \/>\nbisita-epaiketetatik sortutako ordenantzak. Haren erabilera errege<br \/>\nauzitegietako kideentzat mugatu zen (Gorte Nagusia, Errege Kontseilua eta<br \/>\nKontuen Ganbera). Izan ere, Gorteetako legeen erredakzioan ez da inoiz aipatzen<br \/>\nEusaren Ordenantzarik, baina bai antzinako legeak (Ordenantza zaharrak,<br \/>\nPasquierren bilduma,\u00a0etab.), haiek erabiltzen baitzituen erresumak bere<br \/>\neskabideak argudiatzeko.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><i><span>Ordenanzas<\/span><\/i><span> lanaren testua lau liburukitan banatzen da.<br \/>\nLehenbizikoak 29 titulu ditu, bigarrenak 17, hirugarrenak 34 eta laugarrenak<br \/>\n31, hau da, guztira 111 titulu. Testuetan justiziaren administrazioa jasotzen<br \/>\nda, errege-auzitegiak, errege-erakundeak eta erresumarenak. Lanaren amaieran,<br \/>\nadministrazioari eta Nafarroako gobernamenduari zuzendutako ofizio, debeku eta<br \/>\ngainerako probisioekin erlazionatutako gauzak biltzen dira. M.\u00aa\u00a0D.<br \/>\nMart\u00ednez Arcek egiaztatu ahal izan zuenez, gaiak egituratzeko Eusak jarraitu<br \/>\nzuen metodoa Pasquier lizentziadunak bere lanean (<i>Recopilaci\u00f3n de las leyes<br \/>\ny Ordenanzas, Reparos de agravios, Provisiones y c\u00e9dulas reales del Reino de<br \/>\nNavarra y Leyes de visita que est\u00e1n hechas y prove\u00eddas hasta el a\u00f1o de 1566.<br \/>\nRecolegidas y puestas en orden por sus t\u00edtulos, con su Repertorio, por el<br \/>\nLicenciado D. Pedro Pasquier, del Consejo Real de su Magestad, del dicho Reino,<br \/>\n<\/i>bestela <i>Ordenanzas Nuevas <\/i>izenez ezaguna) erabilitakoaren antzekoa<br \/>\nzen. Eusak, ordea, zenbait titulu errepikatzea saihestu zuen, Pasquierren lana<br \/>\nhobetuz eta bildumari argitasun handiagoa emanez. 1622ko Ordenantzetan,<br \/>\nPasquierren lanaz geroztik Nafarroan sortu ziren lege berriak jaso ziren eta,<br \/>\nberaz, titulu berriak agertu ziren.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Ordenantza horiek indarra izan zuten Errege Kontseilua<br \/>\n<span class=\"iv-smallcaps\">xix<\/span>.\u202fmendean bertan behera geratu<br \/>\nzen arte.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Martin Eusak, halako lan handia egin ondoren, Errege<br \/>\nKontseiluko epaile eginkizunetan jarraitu zuen, 1632ko martxoaren 8an hil zen<br \/>\narte. Hark utzitako lekua Juan Perez de Nabazek bete zuen. Eusa hil zelarik,<br \/>\nharen alargun Maria Daoizek, Nafarroako Errege Kontseiluko kideak hiltzean<br \/>\nhaien alargunei zegokien usadioari jarraiki, biziarteko mesedea dirutan<br \/>\nordaintzeko eskatu zuen, senarrak emandako zerbitzuen ordainez, eta eman ere<br \/>\neman zitzaion mesedea, eta haren ondorengoek ere heredatu zuten mesede bera.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ezer askorik ez dakigu Martin Eusaren bizitzaz, Nafarroako erresumako erakundeetatik igaro zela ez bada. 1604ko martxoaren 16an behartsuen abokatu izendatu zuten, eta kargu horretan aritu zen 1607an Gorte Nagusiko alkate izendatu zuten arte. 1614ko ekainaren 30ean Juan Jimenez de Oco ordezkatu zuen \u2014Ordenen Kontseiluko fiskaltzara igo baitzen\u2014, Nafarroako Errege Kontseiluko epaileen sei eserlekuetako batean, horietatik [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[289],"class_list":["post-2921","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>EUSA, Martin (Nafarroa, XVI.\u202fmendea, Iru\u00f1ea, 1632). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/eusa-martin-274-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"EUSA, Martin (Nafarroa, XVI.\u202fmendea, Iru\u00f1ea, 1632). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ezer askorik ez dakigu Martin Eusaren bizitzaz, Nafarroako erresumako erakundeetatik igaro zela ez bada. 1604ko martxoaren 16an behartsuen abokatu izendatu zuten, eta kargu horretan aritu zen 1607an Gorte Nagusiko alkate izendatu zuten arte. 1614ko ekainaren 30ean Juan Jimenez de Oco ordezkatu zuen \u2014Ordenen Kontseiluko fiskaltzara igo baitzen\u2014, Nafarroako Errege Kontseiluko epaileen sei eserlekuetako batean, horietatik [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/eusa-martin-274-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/eusa-martin-274-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/eusa-martin-274-eu\\\/\",\"name\":\"EUSA, Martin (Nafarroa, XVI.\u202fmendea, Iru\u00f1ea, 1632). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2020-04-22T15:52:32+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/eusa-martin-274-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/eusa-martin-274-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/eusa-martin-274-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"EUSA, Martin (Nafarroa, XVI.\u202fmendea, Iru\u00f1ea, 1632).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"EUSA, Martin (Nafarroa, XVI.\u202fmendea, Iru\u00f1ea, 1632). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/eusa-martin-274-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"EUSA, Martin (Nafarroa, XVI.\u202fmendea, Iru\u00f1ea, 1632). - Iura Vasconiae","og_description":"Ezer askorik ez dakigu Martin Eusaren bizitzaz, Nafarroako erresumako erakundeetatik igaro zela ez bada. 1604ko martxoaren 16an behartsuen abokatu izendatu zuten, eta kargu horretan aritu zen 1607an Gorte Nagusiko alkate izendatu zuten arte. 1614ko ekainaren 30ean Juan Jimenez de Oco ordezkatu zuen \u2014Ordenen Kontseiluko fiskaltzara igo baitzen\u2014, Nafarroako Errege Kontseiluko epaileen sei eserlekuetako batean, horietatik [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/eusa-martin-274-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/eusa-martin-274-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/eusa-martin-274-eu\/","name":"EUSA, Martin (Nafarroa, XVI.\u202fmendea, Iru\u00f1ea, 1632). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2020-04-22T15:52:32+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/eusa-martin-274-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/eusa-martin-274-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/eusa-martin-274-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"EUSA, Martin (Nafarroa, XVI.\u202fmendea, Iru\u00f1ea, 1632)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2921","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2921\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2921"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=2921"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}