{"id":2913,"date":"2020-04-22T17:39:23","date_gmt":"2020-04-22T15:39:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/balanza-pedro-270-eu\/"},"modified":"2020-04-22T17:39:23","modified_gmt":"2020-04-22T15:39:23","slug":"balanza-pedro-270-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/balanza-pedro-270-eu\/","title":{"rendered":"BALANZA, Pedro (Nafarroa, XVI.\u202fmendearen lehen erdia &#8211; Iru\u00f1ea, Nafarroa, 1572?)."},"content":{"rendered":"<p><span>Haren bizitzari buruz ditugun datuak eskasak eta,<br \/>\nbatzuetan, nahasiak dira, hark egindakotzat agertzen direlako egiaz berak egin<br \/>\nez zituen gauzak. Adibidez, egile batzuek diotenez, 1525ean, Nafarroako<br \/>\nKontseiluko epaile zela, enperadoreak agindu zion \u00abhitz egitera joan zedin<br \/>\nNafarroa Beherearen Koroa honekiko atxikipenaz\u00bb (\u00abJuan Balanza Olletak nahi<br \/>\nzuen atxikipenari buruz\u00bb, in Gil de Jaz, <i>Libro primero de la nobleza del<br \/>\nreino de Navarra<\/i>,41.\u202fkap. 442.\u202for.). Urte hartan berean, Zaraitzu eta<br \/>\nErronkari ibarretan piztutako sorginkeria kasuak erreprimitzen aurkezten da.<br \/>\nDatu horiek okerrak dira, eta hura baino lehenagokoa zen kontseilari nafar<br \/>\nbati, Pedro de la Balanza izenekoari, zegozkion. Gizon hori Lizarra-Iru\u00f1eko<br \/>\n1517ko Gorteetan ageri da, Gorte Nagusiko eta Kontseiluko abokatu gisa eta<br \/>\nerresumako prokuradorea Iru\u00f1etik, eta berriro agertzen da, lizentziadun eta<br \/>\n\u00abErrege Kontseiluko kide\u00bb gisa oraingoan, 1522ko Iru\u00f1eko Gorteetan. 1527an hil zen.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Pedro Balanza, ziurrenik Balanza leinu ospetsuko<br \/>\nkidea, <span class=\"iv-smallcaps\">xvi.<\/span>\u202fmendearen hasieran<br \/>\nsortu zen; Zuzenbidean lizentziatu zen, eta 1524 aldera hasi zen lanbidean,<br \/>\nerretiroa hartu arte zenbait errege-kargu betez. 1569an Pedro Gascok<br \/>\nKontseilura egin zuen bisitaren karietara egin zituen adierazpenetan, honela<br \/>\nlaburbildu zuen bere ibilbidea: \u00aba quarenta y seis a\u00f1os que sirbo en cargos<br \/>\nreales a Su Magestad y al emperador su padre que esta en gloria, y a hauido en<br \/>\nmi tiempo siete o ocho uisitas y en todas ellas e seydo aprobado y amejorado\u00bb.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Abokatu aritu zen Nafarroako errege-auzitegietan<br \/>\ndenbora batez, zehazten zaila den data batean Gorteko alkate aukeratu zuten<br \/>\narte. 1550eko irailaren 11n, Nafarroako Errege Kontseiluko kide izendatu zuten,<br \/>\nnafarrei zegozkien lau eserlekuetako bat betetzeko (Pedro Liedena hil ondoren<br \/>\nhutsik geratu zen eserlekua, hain zuzen ere), eta urte hartako urriaren 15ean<br \/>\nhartu zuen lekua, 1572ko apirilaren 19ra arte bete zuena, orduan hartu baitzuen<br \/>\nerretiroa, urteetan aurrera zihoala-eta, erregeari eskabidea egin ondoren.<br \/>\nHaren semeak ordezkatu zuen karguan, 1572ko apirilaren 24an. Ez dakigu haren<br \/>\nheriotzaren data zehatzik.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>1556an, Nafarroako Gorteek<br \/>\nahalegina egiten zutelarik, alferrik egin ere, monarkaren onarpena lortzeko<br \/>\nNafarroako <i>Foru Laburtua<\/i> lanarentzat, hau da, erresumaren \u00abErdi Aroko<br \/>\nforuen edizio moderno\u00bb batentzat, erregeorde eta Alburquerqueko dukea zenak<br \/>\nerresumako Zuzenbidearen bilduma egiteko agindua eman zion. Kontseiluaren<br \/>\noniritzia zuen horretarako, eta Pedro Pasquier kontseilaria ariko zen<br \/>\nberarekin. Emandako agindua zehatza zen oso. Egileek berek ere, hitz hauekin<br \/>\nazaldu zuten: \u00abver las leyes de visita, y el libro general de los Estados, y<br \/>\nque reduxexemos lo sustancial del quitando toda superfluidad, variedad, y<br \/>\ncontrariedad, con buen orden y estilo: y lo pusiessemos en un libro\u00bb. Agindu<br \/>\nhonetatik at geratzen ziren, beraz, Erdi Aroko foruak. Balanzak eta Pasquierrek<br \/>\n1556an eta 1557an osatu zuten lana, alegia, \u00abrecopilar, corregir y hazer<br \/>\nimprimir las hordenan\u00e7as realles y de visitas y los reparos de agrauios y otras<br \/>\nprouisiones de este reino\u00bb. 1557ko maiatzaren 23an, Errege Ganberak<br \/>\ninprimatzeko lizentzia eman zuen, agindu zorrotza emanez gorde eta bete<br \/>\nbeharrekoa zela <i>Las ordenan\u00e7as, leyes de visita, y aranceles, pregmaticas,<br \/>\nreparo de agrauios, &amp; otras provisiones Reales del Reyno de Nauarra<\/i> edo<br \/>\n<i>Ordenantza Zaharrak<\/i> izenez ezagutzen zen lan hartan jasotako guztia.<br \/>\nLana bi liburukitan banatuta zegoen. Lehenengoa erregearen eskubideari buruzkoa<br \/>\nzen, eta ordura arte onartutako bisita-legeak jasotzen zituen, aurretik Karlos<br \/>\nIII.ak 1413an emandako Ordenantzak aurkeztuz, eta haiekin batera merinoei<br \/>\nburuzko ordenantza batzuk, zerga-bilduma bat, eta erregearen hogeita hamar<br \/>\nprobisio biltzen zituen koaderno bat. Bigarrenean, bertan jasotzen zen<br \/>\nZuzenbidearen jatorri desberdina markatuta, erresumako Estatuek egindako<br \/>\neskaerak biltzen ziren, haietako asko kalteen ordainak, bakoitzaren ondoan<br \/>\nzegokion erabakia agertzen zuela. Bi liburukitan banatzeko egileek erabili<br \/>\nzuten irizpidea lausoa da guztiz, eta horregatik, hura erabili ahal izateko,<br \/>\nbalio handikoa izan zen 1561ean Ruiz Otalora kontseilariak argitara emandako <i>Repertorio<br \/>\nde las Ordenanzas, leyes de visita, aranceles, pragm\u00e1ticas, reparo de agravios<br \/>\ny otras provisiones reales y leyes del Reyno de Navarra<\/i>, lana. Badakigu<br \/>\nPasquierrek onartu zuela erabilpenaren aldetik liburua eskasa zela, eta hori<br \/>\nkonpondu beharrez, beste bilduma bat egiteari ekin ziola. Erresumaren Estatuek<i><br \/>\nOrdenantza Zahar<\/i> haien aurka agertu ziren, eta bilduma ofiziala izatearen<br \/>\nonespena galarazi zioten. Ez zituzten onetsi, lan horretan berek parte hartu ez<br \/>\nzutelako, berdintzen zituztelako Gorteetan elaboratutako legeak eta haien<br \/>\nesku-hartzerik gabe egindakoak, eta bertan esaten zelako jasotzen zirela \u00ablas<br \/>\nprincipales leyes por donde el [reino] se ha de gouernar en toda paz y justicia\u00bb.<br \/>\nHala eta guztiz ere, Nafarroako Zuzenbidearen lehen bilduma hau, oro har<br \/>\nBalanzak eta Pasquierrek egindakoa, oso baliagarria suertatu zen.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Haren bizitzari buruz ditugun datuak eskasak eta, batzuetan, nahasiak dira, hark egindakotzat agertzen direlako egiaz berak egin ez zituen gauzak. Adibidez, egile batzuek diotenez, 1525ean, Nafarroako Kontseiluko epaile zela, enperadoreak agindu zion \u00abhitz egitera joan zedin Nafarroa Beherearen Koroa honekiko atxikipenaz\u00bb (\u00abJuan Balanza Olletak nahi zuen atxikipenari buruz\u00bb, in Gil de Jaz, Libro primero de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[289],"class_list":["post-2913","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>BALANZA, Pedro (Nafarroa, XVI.\u202fmendearen lehen erdia - Iru\u00f1ea, Nafarroa, 1572?). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/balanza-pedro-270-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"BALANZA, Pedro (Nafarroa, XVI.\u202fmendearen lehen erdia - Iru\u00f1ea, Nafarroa, 1572?). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Haren bizitzari buruz ditugun datuak eskasak eta, batzuetan, nahasiak dira, hark egindakotzat agertzen direlako egiaz berak egin ez zituen gauzak. Adibidez, egile batzuek diotenez, 1525ean, Nafarroako Kontseiluko epaile zela, enperadoreak agindu zion \u00abhitz egitera joan zedin Nafarroa Beherearen Koroa honekiko atxikipenaz\u00bb (\u00abJuan Balanza Olletak nahi zuen atxikipenari buruz\u00bb, in Gil de Jaz, Libro primero de [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/balanza-pedro-270-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/balanza-pedro-270-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/balanza-pedro-270-eu\\\/\",\"name\":\"BALANZA, Pedro (Nafarroa, XVI.\u202fmendearen lehen erdia - Iru\u00f1ea, Nafarroa, 1572?). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2020-04-22T15:39:23+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/balanza-pedro-270-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/balanza-pedro-270-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/balanza-pedro-270-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"BALANZA, Pedro (Nafarroa, XVI.\u202fmendearen lehen erdia &#8211; Iru\u00f1ea, Nafarroa, 1572?).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"BALANZA, Pedro (Nafarroa, XVI.\u202fmendearen lehen erdia - Iru\u00f1ea, Nafarroa, 1572?). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/balanza-pedro-270-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"BALANZA, Pedro (Nafarroa, XVI.\u202fmendearen lehen erdia - Iru\u00f1ea, Nafarroa, 1572?). - Iura Vasconiae","og_description":"Haren bizitzari buruz ditugun datuak eskasak eta, batzuetan, nahasiak dira, hark egindakotzat agertzen direlako egiaz berak egin ez zituen gauzak. Adibidez, egile batzuek diotenez, 1525ean, Nafarroako Kontseiluko epaile zela, enperadoreak agindu zion \u00abhitz egitera joan zedin Nafarroa Beherearen Koroa honekiko atxikipenaz\u00bb (\u00abJuan Balanza Olletak nahi zuen atxikipenari buruz\u00bb, in Gil de Jaz, Libro primero de [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/balanza-pedro-270-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/balanza-pedro-270-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/balanza-pedro-270-eu\/","name":"BALANZA, Pedro (Nafarroa, XVI.\u202fmendearen lehen erdia - Iru\u00f1ea, Nafarroa, 1572?). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2020-04-22T15:39:23+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/balanza-pedro-270-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/balanza-pedro-270-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/balanza-pedro-270-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"BALANZA, Pedro (Nafarroa, XVI.\u202fmendearen lehen erdia &#8211; Iru\u00f1ea, Nafarroa, 1572?)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2913","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2913\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2913"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=2913"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}