{"id":2829,"date":"2020-04-21T12:18:25","date_gmt":"2020-04-21T10:18:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/arkaia-maturana-juan-228-eu\/"},"modified":"2020-04-21T12:18:25","modified_gmt":"2020-04-21T10:18:25","slug":"arkaia-maturana-juan-228-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/arkaia-maturana-juan-228-eu\/","title":{"rendered":"ARKAIA MATURANA, Juan (Gasteiz, 1594-Gasteiz, 1674)."},"content":{"rendered":"<p><span>Aita Gasteizko merkatari bat zuen, Pedro Arkaia, eta ama<br \/>\nBarbara Maturana. Gasteizen jaio zen 1594an. Ikasketa unibertsitarioak egin<br \/>\nzituen, titulazio akademikoak erakusten duenez. Esaterako, Gasteizko Juan<br \/>\nArkaia Salamancako Unibertsitatean matrikulatua ageri da, kanonen ikasketetan,<br \/>\n1610eko hamarkadan. Bere sorterrira itzulita, lege-aholkularia izan zen<br \/>\nprobintziako nahiz hiriko gobernu-erakundeentzat. Probintziaren interesak<br \/>\ndefendatu zituen, erakundeek oso gogokoa izan zuten lana betez. Azpimarragarria<br \/>\nda 1643an eskari bat aurkeztu zuela Batzar Nagusietan, herrialdeko patroi<br \/>\naukeratu zezaten San Prudentzio \u00abpor hauer sido hixo natiuo del lugar de<br \/>\nArmentia [&#8230;] y principalmente tan grande santo\u00bb, eta hala egin zuten,<br \/>\nhurrengo hilabeteetan. Kantabriako Kontseiluaren laguntzailea ere izan zen.<br \/>\nErakunde kolegiatua zen hura, Koroak Gasteizen kokatu zuena, Pirinioetako<br \/>\nmendebaldeko mugako zenbait gerra-kontu kudeatzeko, 1638 eta 1643 bitartean.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Haren obrari dagokionez, <span>Compendio historial y antig\u00fcedades de la Provincia de \u00c1lava<\/span><br \/>\nizeneko bilduma osatu zuen, Arabako Batzar Nagusiek, 1656ko azaroan egindako<br \/>\nbatzarrean, lana hari agintzea erabaki ondoren. Ebazpen hartan bertan<br \/>\nadierazten zenez, Arabak \u00abbere historia\u00bb eduki behar zuen. Sei urte iragan<br \/>\nondoren, agindua berretsi behar izan zioten, baina ez zuen lana bukatu 1665eko<br \/>\niraila arte. Lanaren helburu nagusia zen euskarri historikoa ematea probintziari,<br \/>\nharen estatusa berria zelarik, 1644an zerga batzuetatik salbuetsi eta<br \/>\nGipuzkoako probintziari eta Bizkaiko Jaurerriari atxikia geratu zenean.<br \/>\nHorretarako, garai hartako euskal historiografiaren ohiko gaiak eta topikoak<br \/>\njaso eta tratatu zituen, esaterako eusko-kantabrismoa. Tratatu zituen beste gai<br \/>\nbatzuek, berriz, Arabaren kokapen juridiko-politikoa aldarrikatzen zuten,<br \/>\nesaterako 1332ko entrega. Obra osoa lau liburukitan banatzen zen, edo hori zen<br \/>\nbehintzat hasierako asmoa. Oso gutxi hedatu zen, zati bat bakarrik, eskuz<br \/>\nidatzitakoa. <span>xx.<\/span>\u202fmendean, ordea, argitaratu egin<br \/>\nzen, oraindik kontserbatzen ziren zatiak bakarrik baziren ere: aurkibidea eta<br \/>\nhirugarren eta laugarren liburukiak. Horiek erakusten dute obra, batez ere,<br \/>\nprobintziaren informazioen eta pribilegioen bilduma bat zela. Arkaiak bazuen<br \/>\nsarbidea artxiboetara, baina dirudienez probintziakoa eta Gasteizkoa besterik<br \/>\nez zuen aztertu. <\/span><span>Landazurik ikusi omen zituen aurkibidearen eta azken<br \/>\nliburukien eskuizkribuak, eta haren esanetan, Arkaiak kopiatu egin zuen Diego<br \/>\nde Salvatierrak Gasteizko populazioari buruz idatzi zuena, iturria aipatu gabe,<br \/>\neta gauza bera egin zuen Esteban Garibairen obrarekin.<\/span><span><\/p>\n<p><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aita Gasteizko merkatari bat zuen, Pedro Arkaia, eta ama Barbara Maturana. Gasteizen jaio zen 1594an. Ikasketa unibertsitarioak egin zituen, titulazio akademikoak erakusten duenez. Esaterako, Gasteizko Juan Arkaia Salamancako Unibertsitatean matrikulatua ageri da, kanonen ikasketetan, 1610eko hamarkadan. Bere sorterrira itzulita, lege-aholkularia izan zen probintziako nahiz hiriko gobernu-erakundeentzat. Probintziaren interesak defendatu zituen, erakundeek oso gogokoa izan zuten [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[285],"class_list":["post-2829","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>ARKAIA MATURANA, Juan (Gasteiz, 1594-Gasteiz, 1674). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/arkaia-maturana-juan-228-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ARKAIA MATURANA, Juan (Gasteiz, 1594-Gasteiz, 1674). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Aita Gasteizko merkatari bat zuen, Pedro Arkaia, eta ama Barbara Maturana. Gasteizen jaio zen 1594an. Ikasketa unibertsitarioak egin zituen, titulazio akademikoak erakusten duenez. Esaterako, Gasteizko Juan Arkaia Salamancako Unibertsitatean matrikulatua ageri da, kanonen ikasketetan, 1610eko hamarkadan. Bere sorterrira itzulita, lege-aholkularia izan zen probintziako nahiz hiriko gobernu-erakundeentzat. Probintziaren interesak defendatu zituen, erakundeek oso gogokoa izan zuten [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/arkaia-maturana-juan-228-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/arkaia-maturana-juan-228-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/arkaia-maturana-juan-228-eu\\\/\",\"name\":\"ARKAIA MATURANA, Juan (Gasteiz, 1594-Gasteiz, 1674). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2020-04-21T10:18:25+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/arkaia-maturana-juan-228-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/arkaia-maturana-juan-228-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/arkaia-maturana-juan-228-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"ARKAIA MATURANA, Juan (Gasteiz, 1594-Gasteiz, 1674).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"ARKAIA MATURANA, Juan (Gasteiz, 1594-Gasteiz, 1674). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/arkaia-maturana-juan-228-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"ARKAIA MATURANA, Juan (Gasteiz, 1594-Gasteiz, 1674). - Iura Vasconiae","og_description":"Aita Gasteizko merkatari bat zuen, Pedro Arkaia, eta ama Barbara Maturana. Gasteizen jaio zen 1594an. Ikasketa unibertsitarioak egin zituen, titulazio akademikoak erakusten duenez. Esaterako, Gasteizko Juan Arkaia Salamancako Unibertsitatean matrikulatua ageri da, kanonen ikasketetan, 1610eko hamarkadan. Bere sorterrira itzulita, lege-aholkularia izan zen probintziako nahiz hiriko gobernu-erakundeentzat. Probintziaren interesak defendatu zituen, erakundeek oso gogokoa izan zuten [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/arkaia-maturana-juan-228-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/arkaia-maturana-juan-228-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/arkaia-maturana-juan-228-eu\/","name":"ARKAIA MATURANA, Juan (Gasteiz, 1594-Gasteiz, 1674). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2020-04-21T10:18:25+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/arkaia-maturana-juan-228-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/arkaia-maturana-juan-228-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/arkaia-maturana-juan-228-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"ARKAIA MATURANA, Juan (Gasteiz, 1594-Gasteiz, 1674)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2829","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2829\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2829"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=2829"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}