{"id":2797,"date":"2020-04-21T11:43:09","date_gmt":"2020-04-21T09:43:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/lopez-etxabarri-francisco-212-eu\/"},"modified":"2020-04-21T11:43:09","modified_gmt":"2020-04-21T09:43:09","slug":"lopez-etxabarri-francisco-212-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/lopez-etxabarri-francisco-212-eu\/","title":{"rendered":"LOPEZ ETXABARRI, FRANCISCO(Okendo, Araba, ca.\u202f1594 &#8211; 1658?)."},"content":{"rendered":"<p><span>Okendon<br \/>\n(Araba) sortu zen, lege-ikasketak egin zituen Salamancako Unibertsitatean,<br \/>\nharen izena agertzen baita matrikula-liburuetan, 1610eko hamarkadan, kanonen<br \/>\nikaskuntzan. Bilbon bizitzen jarri eta abokatu-lanean aritu zen han. 1630ean<br \/>\nizendatu zuten, lehenengoz, Jaurerriko Kontsultore. Lan handia izan zuen<br \/>\nerakunde bizkaitarrek aurre egin ziotenean Koroak gatzaren gaineko estankoa<br \/>\nezarri eta haren salneurria igotzeko zuen asmoari. Kasu hartan bizkaitarrek<br \/>\nerabili zituzten bi alegazio juridiko-politikoak Lopez Etxabarrik erredaktatu<br \/>\nzituen: <i>Pretensi\u00f3n de Vizcaya sobre el crecimiento de la sal<\/i> (Bizkaia,<br \/>\n1631ko urtarrilak 24), eta zabalena <i>El Se\u00f1or\u00edo de Vizcaya sobre la nueva<br \/>\norden real del Estanco de la sal, y crecimiento de su precio<\/i> (datarik<br \/>\ngabea, baina 1631ko urtarriletik abuztura bitartean egindakoa). Historiagileek<br \/>\norduko Bizkaiko errejidore Mateo Etxabarrirekin nahasi izan dute, eta testu<br \/>\nhoriek Mateok eginak zirela uste izan du. Uste horretan oinarriturik, Francisco<br \/>\nElias Tejadak esan zuen Mateo Etxabarrik \u00abbizkaitarren pentsamendu politikoaren<br \/>\nhistorian ohorezko lekua merezi zuela\u00bb. Francisco Lopez Etxabarri Bilboko<br \/>\nerrejidore izan zen 1632an, eta istiluak izan zirenean matxinatuen haserrea<br \/>\njasan zuen. Zenbait urtez postu publikoetatik aparte ibili ondoren, Jaurerriko<br \/>\nerrejidore izendatu zuten 1638an. Urte horren amaieran Kantabriako Kontseilura<br \/>\njoan zen. Koroak Pirinioen mendebaldeko mugako gerra kudeatzeko erakundea zen<br \/>\nhura, Gasteizen egoitza zuena, eta hara joan zen azaltzera Jaurerriak ez zuela<br \/>\ngizonik jarriko armada osatzeko, Koroak eskatu bezala. Hurrengo urtean<br \/>\nMadrilera joan zen Koroaren laguntza lortzeko asmoz, lurraldearen defentsarako<br \/>\neta Bizkaitik ateratzen zen burdin mearen gaineko zerga, kintaleko zortzi<br \/>\nmarabedi, ezarri ahal izateko.<span> Berriz<br \/>\nkontsultore izendatu zuten 1640an eta 1642an, eta 1644tik aurrera haren<br \/>\narrastorik ez dago Jaurerriko dokumentazio ofizialean<\/span>.<i><\/p>\n<p><\/i><\/span><\/p>\n<p><span>Haren<br \/>\nlanik aipagarrienak dira 1631n gatzaren estankoa ezarri eta prezioa igotzearen<br \/>\naurrean Jaurerriak egin zuen oposizioa oinarritzeko egin zituenak.<br \/>\nGarrantzitsuena, zabalerari, argudioei eta erabilitako autoritateei dagokienez <i>El<br \/>\nSe\u00f1or\u00edo de Vizcaya sobre la nueva orden real del Estanco de la sal, y<br \/>\ncrecimiento de su precio<\/i> izan zen. 1638an, Bizkaiko erakundeei testu bat<br \/>\naurkeztu zien, non proposatzen zuen dirua eskatzea Amerikan, Flandrian, Italian<br \/>\neta Monarkiaren agindupeko beste lurralde batzuetan zeuden bizkaitarrei.<br \/>\nHelburua zen zenbait enpresa eta ongintzako lanetarako finantzazioa lortzea,<br \/>\nJaurerriari eta bertako biztanleei mesede egingo zielakoan. Proposatu zuen,<br \/>\nhalaber, Salamancan ikastetxe bat sortzea, bizkaitarren unibertsitate-ikasketei<br \/>\nlaguntzeko. Herrialdeko instituzioek proposamen haiek inprentara eramatea<br \/>\nerabaki zuten. Handik gutxira, berari agindu zioten \u00ablegeen taula eta<br \/>\nerrepertorioa\u00bb elaboratzeko, Bizkaiko Foruaren edizio berrirako, eta Bilbon<br \/>\ninprimatu zen, 1643an.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Okendon (Araba) sortu zen, lege-ikasketak egin zituen Salamancako Unibertsitatean, haren izena agertzen baita matrikula-liburuetan, 1610eko hamarkadan, kanonen ikaskuntzan. Bilbon bizitzen jarri eta abokatu-lanean aritu zen han. 1630ean izendatu zuten, lehenengoz, Jaurerriko Kontsultore. Lan handia izan zuen erakunde bizkaitarrek aurre egin ziotenean Koroak gatzaren gaineko estankoa ezarri eta haren salneurria igotzeko zuen asmoari. Kasu hartan bizkaitarrek [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[283],"class_list":["post-2797","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>LOPEZ ETXABARRI, FRANCISCO(Okendo, Araba, ca.\u202f1594 - 1658?). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/lopez-etxabarri-francisco-212-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"LOPEZ ETXABARRI, FRANCISCO(Okendo, Araba, ca.\u202f1594 - 1658?). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Okendon (Araba) sortu zen, lege-ikasketak egin zituen Salamancako Unibertsitatean, haren izena agertzen baita matrikula-liburuetan, 1610eko hamarkadan, kanonen ikaskuntzan. Bilbon bizitzen jarri eta abokatu-lanean aritu zen han. 1630ean izendatu zuten, lehenengoz, Jaurerriko Kontsultore. Lan handia izan zuen erakunde bizkaitarrek aurre egin ziotenean Koroak gatzaren gaineko estankoa ezarri eta haren salneurria igotzeko zuen asmoari. Kasu hartan bizkaitarrek [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/lopez-etxabarri-francisco-212-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/lopez-etxabarri-francisco-212-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/lopez-etxabarri-francisco-212-eu\\\/\",\"name\":\"LOPEZ ETXABARRI, FRANCISCO(Okendo, Araba, ca.\u202f1594 - 1658?). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2020-04-21T09:43:09+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/lopez-etxabarri-francisco-212-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/lopez-etxabarri-francisco-212-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/lopez-etxabarri-francisco-212-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"LOPEZ ETXABARRI, FRANCISCO(Okendo, Araba, ca.\u202f1594 &#8211; 1658?).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"LOPEZ ETXABARRI, FRANCISCO(Okendo, Araba, ca.\u202f1594 - 1658?). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/lopez-etxabarri-francisco-212-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"LOPEZ ETXABARRI, FRANCISCO(Okendo, Araba, ca.\u202f1594 - 1658?). - Iura Vasconiae","og_description":"Okendon (Araba) sortu zen, lege-ikasketak egin zituen Salamancako Unibertsitatean, haren izena agertzen baita matrikula-liburuetan, 1610eko hamarkadan, kanonen ikaskuntzan. Bilbon bizitzen jarri eta abokatu-lanean aritu zen han. 1630ean izendatu zuten, lehenengoz, Jaurerriko Kontsultore. Lan handia izan zuen erakunde bizkaitarrek aurre egin ziotenean Koroak gatzaren gaineko estankoa ezarri eta haren salneurria igotzeko zuen asmoari. Kasu hartan bizkaitarrek [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/lopez-etxabarri-francisco-212-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/lopez-etxabarri-francisco-212-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/lopez-etxabarri-francisco-212-eu\/","name":"LOPEZ ETXABARRI, FRANCISCO(Okendo, Araba, ca.\u202f1594 - 1658?). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2020-04-21T09:43:09+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/lopez-etxabarri-francisco-212-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/lopez-etxabarri-francisco-212-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/lopez-etxabarri-francisco-212-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"LOPEZ ETXABARRI, FRANCISCO(Okendo, Araba, ca.\u202f1594 &#8211; 1658?)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2797","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2797\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2797"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=2797"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}