{"id":2757,"date":"2020-04-20T16:25:55","date_gmt":"2020-04-20T14:25:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/kunig-von-vach-hermann-192-eu\/"},"modified":"2020-04-20T16:25:55","modified_gmt":"2020-04-20T14:25:55","slug":"kunig-von-vach-hermann-192-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/kunig-von-vach-hermann-192-eu\/","title":{"rendered":"K\u00dcNIG VON VACH, Hermann(XV.\u202fmendea)."},"content":{"rendered":"<p><span>Seguru asko baimena lortu zuen Compostelarako<br \/>\nerromesaldia egiteko, 1486tik 1492ra bitartean beharbada. Bidaiari hori buruzko<br \/>\ndatu biografikorik ez dago. Bertsotan egindako gida bat idatzi zuen <span>xv.<\/span>\u202fmendearen bukaeran, alemaniar erromesek erabil zezaten.<br \/>\nGidaren hasieran eta amaieran ageri dira egileari buruzko datu bakarrak: \u00abNik,<br \/>\nHermann K\u00fcnig von Vach-ek, Jainkoaren laguntzaz, liburu txiki bat egin nahi<br \/>\ndut, izenburu hau izango duena: <i>Donejakue bidea<\/i>\u00bb. Eta amaieran: \u00abNik,<br \/>\nHermannus K\u00fcning-ek, serbiten ordenako anaiak, liburutxo hau idatzi dut [&#8230;].<br \/>\n1495. urtean idatzi zen, Santa Ana egunean\u00bb. Ziur asko Estrasburgon argitaratu<br \/>\nzen lehen edizioa, izenburu hau zuela: <\/span><span><span>Die<br \/>\nWalfart und Strass zu Sant Jacob<\/span><\/span><span>. Lau aldiz argitaratu zen 1521.<br \/>\nurtera arte, eta, geroago, K. Haebler-en iruzkin luzeekin: <\/span><span><span>Das Wallfahrtsbuch des Hermannus Kunig von Vach un die Pilgerreisen der<br \/>\nDeutschen nach Santiago de Compostela<\/span><\/span><span>, Strassburg,<\/span><span> 1899.<span><\/p>\n<p><\/span><\/span><\/p>\n<p><span>Lan horretatik egin ziren berrinprimatze edo<br \/>\nargitaraldiek garbi erakusten dute zer-nolako oihartzuna lortu zuen<br \/>\nCompostelarako erromesaldiak <span>xv.<\/span>\u202fmendearen<br \/>\namaieran edo <span>xvi.<\/span>\u202fmendearen hasieran, batez ere<br \/>\nalemaniar bidaiarien artean. Liburutxoa alemanez idatzitako erromesaldi-gida<br \/>\nbakarra da, eta Santiago de Compostelara joateko eta handik itzultzeko bidaia<br \/>\ndeskribatzen du 640 bertso ingurutan.<span><\/p>\n<p><\/span><\/span><\/p>\n<p><span>Erromesentzako gida bat da,<br \/>\nbidaia-kontakizun bat baino gehiago. Egileak zuzenean hitz egiten dio<br \/>\nirakurleari (\u00abhau egin behar duzu, han erabil ezazu\u00bb), eta testuak oso datu<br \/>\nzehatzak ematen ditu ibilbideei, hornitzeari, ostatu eta ostalariei, aduanei<br \/>\neta kasu bakoitzean behar den diruari buruzkoak; ematen dituen orientabideetan,<br \/>\nbidegurutzeak, mendiak, gazteluak, zubiak, ibaiak zeharkatzeko baltsak edo ura<br \/>\ndagoen lekuak aipatzen ditu. Aholkuak ematen ditu, hornigaiak eta dirua<br \/>\naurrezteko, ostatu egokiak eta prezio onean aurkitzeko eta, batez ere, etengabe<br \/>\naipatzen du diru-trukea, ostatu alemanak gomendatzen baititu, erromesek dirua<br \/>\ntrukatzeko laguntza izan dezaten, eta bidesaria ordaindu gabe igaro daitezkeen<br \/>\nzubiak ere aipatzen ditu. Hortaz, ibilbidearen deskribapenak testuaren zati<br \/>\nhandiena hartzen du; erromesaldiaren helburu den <\/span><span>Santiago de Compostela<span>ri, berriz, lerro gutxi batzuk baino ez dizkio<br \/>\neskaintzen.<\/span><span><\/p>\n<p><\/span><\/span><\/p>\n<p><span>Ibilbidea Suitzan hasten da, Einsideln-eko<br \/>\nerromesaldi-zentroan, eta \u00abgoiko bidetik\u00bb (<span>Oberstrasse<\/span>)<br \/>\ndoa; itzulerako bidea, berriz, \u00abbeheko bidetik\u00bb (<span>Niederstrasse<\/span>)<br \/>\negiten du. Suitza eta Frantziako mendebaldea eta hegoaldea zeharkatu ondoren<br \/>\n\u2014leku horiek nahiko zehatz deskribatzen ditu\u2014, Donibane Garazira eta Orreagara<br \/>\niristen da. Hortik aurrera, Bidearen kontakizuna ia bat dator Aymeric Picaudek <span>Liber Sancti Jacobi <\/span>edo<span> Codex<br \/>\nCalixtinus<\/span>en V. Liburuko <i>Erromesen gida<\/i> izenekoan kontatzen<br \/>\nduenarekin, baita Nompar II.ak, Caumonteko jaunak, 1417an egindako bidaiarekin<br \/>\neta Domenico Laffi Borgoinako klerikoak <span>xvii.<\/span>\u202fmendean<br \/>\negingo duenarekin ere. Eta handik: \u00abPepelonia izeneko hiri batera (Iru\u00f1ea) eta,<br \/>\nzubia gainetik igarotzen baduzu, ospitale batean har dezakezu ostatu, non ogia<br \/>\neta ardoa baitute. Pixka bat aurrerago, beste ospitale bat aurkituko duzu behar<br \/>\nizanez gero [&#8230;]. Hiri horretan, hamabi anaiek jatekoa eta edatekoa izango<br \/>\ndute [&#8230;]. Bi milia eginda, Pontereginara (Gares) iritsiko zara; han, bi<br \/>\nospitaletara joan zaitezke, eta zubi bikaina dago [&#8230;]. Beste lau milia egin<br \/>\nondoren, lau zubi daude, eta hirugarrenaren azpian edateko ura duen iturri bat<br \/>\ndago, behar izanez gero. Laugarren zubitik juduen herrira helduko zara: Romanen<br \/>\nArcus (Los Arcos). Lau milia egin eta gero, Viana dago, hara iritsi aurretik bi<br \/>\niturri daude&#8230; Bi milia eginda, Gr\u00fcninngen (Logro\u00f1o) izeneko hiri bat<br \/>\naurkituko duzu; Espainiako lehen hiria da [&#8230;]. Han beste diru-mota bat<br \/>\nerabiltzen dute: koroek hemen ez dute baliorik\u00bb.<span><\/p>\n<p><\/span><\/span><\/p>\n<p><span>Horrela, eta horien moduko xehetasunak emanez, Donejakue<br \/>\nbideko helmugara iristen da, eta, lehen aipatu dugun bezala, oso labur<br \/>\ndeskribatzen du Santiago de Compostela. Itzultzeko, ibilbide berdina egiten du<br \/>\nBurgoseraino: \u00abHan, ezkerretara jo behar duzu. Han galdetu dezakezu nola joaten<br \/>\nden Porten berge-ra (San Adrianeko tunela izan daiteke). Gero, 26 miliatan ez<br \/>\nduzu herri edo hiri askorik aurkituko\u00bb. Iru\u00f1era joateko aukera ere aipatzen du,<br \/>\neta, handik, Santa Maria menditik, Baionara, Landetara, Bordelera, Parisera<br \/>\neta, gaur egungo Belgikatik, Akisgraneraino.<span><\/p>\n<p><\/span><\/span><\/p>\n<p><span>K\u00fcningen liburutxoa praktikara dago bideratuta eta,<br \/>\nkontatu baino gehiago, zerrendatu egiten du. Bideaz egiten duen deskribapenean<br \/>\nzenbait bat-etortze daude \u00ab<span>Wer das elend bawen will<\/span>\u00bb<br \/>\nhimnoarekin, hau da, <span>xv.<\/span>\u202fmendearen<br \/>\namaierakoalemaniar erromesen himnoarekin. Himno hori 26 estrofaz osatuta dago<br \/>\neta Donejakue bidea deskribatzen du.<span><\/p>\n<p><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Seguru asko baimena lortu zuen Compostelarako erromesaldia egiteko, 1486tik 1492ra bitartean beharbada. Bidaiari hori buruzko datu biografikorik ez dago. Bertsotan egindako gida bat idatzi zuen xv.\u202fmendearen bukaeran, alemaniar erromesek erabil zezaten. Gidaren hasieran eta amaieran ageri dira egileari buruzko datu bakarrak: \u00abNik, Hermann K\u00fcnig von Vach-ek, Jainkoaren laguntzaz, liburu txiki bat egin nahi dut, izenburu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[277],"class_list":["post-2757","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>K\u00dcNIG VON VACH, Hermann(XV.\u202fmendea). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/kunig-von-vach-hermann-192-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"K\u00dcNIG VON VACH, Hermann(XV.\u202fmendea). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Seguru asko baimena lortu zuen Compostelarako erromesaldia egiteko, 1486tik 1492ra bitartean beharbada. Bidaiari hori buruzko datu biografikorik ez dago. Bertsotan egindako gida bat idatzi zuen xv.\u202fmendearen bukaeran, alemaniar erromesek erabil zezaten. Gidaren hasieran eta amaieran ageri dira egileari buruzko datu bakarrak: \u00abNik, Hermann K\u00fcnig von Vach-ek, Jainkoaren laguntzaz, liburu txiki bat egin nahi dut, izenburu [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/kunig-von-vach-hermann-192-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/kunig-von-vach-hermann-192-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/kunig-von-vach-hermann-192-eu\\\/\",\"name\":\"K\u00dcNIG VON VACH, Hermann(XV.\u202fmendea). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2020-04-20T14:25:55+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/kunig-von-vach-hermann-192-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/kunig-von-vach-hermann-192-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/kunig-von-vach-hermann-192-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"K\u00dcNIG VON VACH, Hermann(XV.\u202fmendea).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"K\u00dcNIG VON VACH, Hermann(XV.\u202fmendea). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/kunig-von-vach-hermann-192-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"K\u00dcNIG VON VACH, Hermann(XV.\u202fmendea). - Iura Vasconiae","og_description":"Seguru asko baimena lortu zuen Compostelarako erromesaldia egiteko, 1486tik 1492ra bitartean beharbada. Bidaiari hori buruzko datu biografikorik ez dago. Bertsotan egindako gida bat idatzi zuen xv.\u202fmendearen bukaeran, alemaniar erromesek erabil zezaten. Gidaren hasieran eta amaieran ageri dira egileari buruzko datu bakarrak: \u00abNik, Hermann K\u00fcnig von Vach-ek, Jainkoaren laguntzaz, liburu txiki bat egin nahi dut, izenburu [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/kunig-von-vach-hermann-192-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/kunig-von-vach-hermann-192-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/kunig-von-vach-hermann-192-eu\/","name":"K\u00dcNIG VON VACH, Hermann(XV.\u202fmendea). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2020-04-20T14:25:55+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/kunig-von-vach-hermann-192-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/kunig-von-vach-hermann-192-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/kunig-von-vach-hermann-192-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"K\u00dcNIG VON VACH, Hermann(XV.\u202fmendea)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2757","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2757\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2757"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=2757"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}