{"id":2749,"date":"2020-04-20T15:45:04","date_gmt":"2020-04-20T13:45:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/pseudo-turpin-188-eu\/"},"modified":"2020-04-20T15:45:04","modified_gmt":"2020-04-20T13:45:04","slug":"pseudo-turpin-188-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/pseudo-turpin-188-eu\/","title":{"rendered":"PSEUDO TURPIN (Historia Turpini. Pseudo Turpinen kronika, Chronique du Pseudo-Turpin. Historia Karoli Magni et Rotholandi) (XII.\u202fmendea)"},"content":{"rendered":"<p><span><span>Historia Karoli Magni et Rotholandi<\/span><\/span><span> izeneko lanaren egilea<br \/>\nTurpin apezpikua (748-794) izan zela uste zen, baina anonimoa da, ziur asko<br \/>\nfrantziar kleriko batek egina. <span>Codex Calixtinus<\/span>en<br \/>\nkopiatuta gorde zen, eta 26 kapituluz osatutako IV. liburua eratzen du. <span>Historia Turpini, 609an, Codex Calixtinus<\/span>etik bereizi eta<br \/>\nliburuki independente bat osatu zen. Berrogeita hamar kopia baino gehiago egin<br \/>\nziren eta munduko liburutegi garrantzitsuetan banatu zen. 1966an, berriro<br \/>\nerantsi zitzaion <span>Codex Calixtinus<\/span>i,<br \/>\nzaharberritze-prozesu baten ondoren.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Egiletzaren izaera apokrifoa azpimarratu nahian, Gast\u00f3n<br \/>\nPar\u00eds ikerlari frantziarrak <span>De Pseudo-Turpino <\/span>(1865)<br \/>\nizenburua jarri zion bere doktorego-tesiari, eta horrela esan zaio handik<br \/>\naurrera. Batez ere Cyril Meredith-Jones-ek 1936an <span>Historia<br \/>\nKaroli Magni et Rotholandi ou Chronique du Pseudo-Turpin <\/span>lana argitaratu<br \/>\nzuenetik.<span><\/p>\n<p><\/span><\/span><\/p>\n<p><span>Kronikan, ziklo karolingioa eta Compostelarako<br \/>\nerromesaldiak gurutzatzen dira, hainbat gogoeta moral eta gezurrezko datu<br \/>\nhistorikoak nahasiz, prosa epikoan kontatuta. Turpinek Karlomagnok eta haren<br \/>\narmadak Hispanian Done Jakue apostoluaren hilobia musulmanen mendetik askatzeko<br \/>\negindako lau kanpainak kontatzen ditu, denak ere gezurrezkoak. Zehazki,<br \/>\nhirugarren kanpainan Iru\u00f1eko setioaren eta konkistaren berri ematen du, Done<br \/>\nJakueren laguntza zerutarrari esker eginak. Eta laugarrenean kontatzen da<br \/>\nKarlomagnok, Monjard\u00edneko gaztelua setiatu ondoren, Naiaratik igaro zela,<br \/>\nFerraguth erraldoiaren mende zegoen garaian. Errolan erraldoiaren aurka<br \/>\nborrokatu zen hiru egunez, baita hil ere, eta hiria hartu zuen. Gero,<br \/>\nKarlomagnok Hispania osoa konkistatzea lortu zuen eta, itzultzean, armada<br \/>\nfrantziarrak Iru\u00f1ean kanpatu zuen eta mendateak zeharkatu zituen. Baina,<br \/>\nOrreagan, armada karolingioaren atzealdea, 20.000 soldaduz osatua, Errolanen<br \/>\neta frankoen gizon boteretsuenen agindupean, sarraskitu zuten Zaragozako<br \/>\nerregeek, Marsilio eta Baligant anaiek, Ganelon traidorea erosita. Sarrazenoek<br \/>\nihes egin zuten. Ustezko narratzailea, Turpin apezpikua, gertaera horien<br \/>\nguztien lekuko izan zen. Karlomagno gudu hura gertatu zen lekura itzuli zen eta<br \/>\natsekabe handia hartu zuen. Bere iloba Errolanen heriotzagatik mendeku hartu<br \/>\nnahian, musulmanen atzetik joan zen, Ebro eta Zaragozarantz ihes egin<br \/>\nbaitzuten. Orreagara itzuli zen eta Ganelonen aurkako epaiketa antolatu zuen. <span>Historia Turpini<\/span>n onarpen ankerrez deskribatzen da<br \/>\nGanelonen aurkako zigorra. Heroien gorpuak Frantziara eraman, eta zenbait<br \/>\nnekropolitan hobiratu zituzten (Blaye, Bordeleko Saint-Surin, Arlesko Aliscans,<br \/>\nNantes eta Erroma).<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span><span>xiii.<\/span><\/span><span>\u202fmendearen hasieratik, <span>Pseudo Turpin<\/span> liburua zenbait aldiz itzuli zuten<br \/>\nfrantsesera, eta bilduma historikotan ere tartekatu zuten, hala nola <span>Frantziako errege-erreginen kronika<\/span>n (ca. 1220) eta<br \/>\nFrantziako kronika handietan.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Historia Karoli Magni et Rotholandi izeneko lanaren egilea Turpin apezpikua (748-794) izan zela uste zen, baina anonimoa da, ziur asko frantziar kleriko batek egina. Codex Calixtinusen kopiatuta gorde zen, eta 26 kapituluz osatutako IV. liburua eratzen du. Historia Turpini, 609an, Codex Calixtinusetik bereizi eta liburuki independente bat osatu zen. Berrogeita hamar kopia baino gehiago egin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[277],"class_list":["post-2749","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>PSEUDO TURPIN (Historia Turpini. Pseudo Turpinen kronika, Chronique du Pseudo-Turpin. Historia Karoli Magni et Rotholandi) (XII.\u202fmendea) - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/pseudo-turpin-188-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"PSEUDO TURPIN (Historia Turpini. Pseudo Turpinen kronika, Chronique du Pseudo-Turpin. Historia Karoli Magni et Rotholandi) (XII.\u202fmendea) - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Historia Karoli Magni et Rotholandi izeneko lanaren egilea Turpin apezpikua (748-794) izan zela uste zen, baina anonimoa da, ziur asko frantziar kleriko batek egina. Codex Calixtinusen kopiatuta gorde zen, eta 26 kapituluz osatutako IV. liburua eratzen du. Historia Turpini, 609an, Codex Calixtinusetik bereizi eta liburuki independente bat osatu zen. Berrogeita hamar kopia baino gehiago egin [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/pseudo-turpin-188-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/pseudo-turpin-188-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/pseudo-turpin-188-eu\\\/\",\"name\":\"PSEUDO TURPIN (Historia Turpini. Pseudo Turpinen kronika, Chronique du Pseudo-Turpin. Historia Karoli Magni et Rotholandi) (XII.\u202fmendea) - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2020-04-20T13:45:04+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/pseudo-turpin-188-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/pseudo-turpin-188-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/pseudo-turpin-188-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"PSEUDO TURPIN (Historia Turpini. Pseudo Turpinen kronika, Chronique du Pseudo-Turpin. Historia Karoli Magni et Rotholandi) (XII.\u202fmendea)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"PSEUDO TURPIN (Historia Turpini. Pseudo Turpinen kronika, Chronique du Pseudo-Turpin. Historia Karoli Magni et Rotholandi) (XII.\u202fmendea) - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/pseudo-turpin-188-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"PSEUDO TURPIN (Historia Turpini. Pseudo Turpinen kronika, Chronique du Pseudo-Turpin. Historia Karoli Magni et Rotholandi) (XII.\u202fmendea) - Iura Vasconiae","og_description":"Historia Karoli Magni et Rotholandi izeneko lanaren egilea Turpin apezpikua (748-794) izan zela uste zen, baina anonimoa da, ziur asko frantziar kleriko batek egina. Codex Calixtinusen kopiatuta gorde zen, eta 26 kapituluz osatutako IV. liburua eratzen du. Historia Turpini, 609an, Codex Calixtinusetik bereizi eta liburuki independente bat osatu zen. Berrogeita hamar kopia baino gehiago egin [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/pseudo-turpin-188-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/pseudo-turpin-188-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/pseudo-turpin-188-eu\/","name":"PSEUDO TURPIN (Historia Turpini. Pseudo Turpinen kronika, Chronique du Pseudo-Turpin. Historia Karoli Magni et Rotholandi) (XII.\u202fmendea) - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2020-04-20T13:45:04+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/pseudo-turpin-188-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/pseudo-turpin-188-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/pseudo-turpin-188-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"PSEUDO TURPIN (Historia Turpini. Pseudo Turpinen kronika, Chronique du Pseudo-Turpin. Historia Karoli Magni et Rotholandi) (XII.\u202fmendea)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2749","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2749\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2749"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=2749"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}