{"id":2713,"date":"2019-12-27T11:42:23","date_gmt":"2019-12-27T10:42:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/alfontso-x-aren-kronika-170-eu\/"},"modified":"2019-12-27T11:42:23","modified_gmt":"2019-12-27T10:42:23","slug":"alfontso-x-aren-kronika-170-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/alfontso-x-aren-kronika-170-eu\/","title":{"rendered":"ALFONTSO X.AREN KRONIKA(ca. 1344)"},"content":{"rendered":"<p><span>Alfontso\u202fXI.ak aginduta idatzi zen,<br \/>\nharen erregealdiaren azken urteetan. Egilea nor izan zen ziurtasunik ez dago<br \/>\n(Fern\u00e1n S\u00e1nchez de Tovar eta Fern\u00e1n S\u00e1nchez de Valladolid aipatu izan dira),<br \/>\nbaina erregearen ingurunean landu zen, agian haren kantzilertzan; izan ere,<br \/>\nageri diren lekukotzetan ezagun da egileak errege-ganberako liburuak eta<br \/>\nagiriak kontsultatu zituela. Beharbada egile berak idatzi zuen Alfontso\u202fXI.aren<br \/>\nkronika ere, eta laguntzaile bat edo batzuk izan zituen; hortik datoz, ausaz,<br \/>\nkronika honen eta Antso\u202fIV.aren edota Fernando\u202fIV.aren kroniken artean dauden<br \/>\nbereizgarritasunak. Hitzaurrean bertan adierazi zuen egileak Alfontso\u202fXI.aren,<br \/>\nAntso\u202fIV.aren eta Fernando\u202fIV.aren erregealdien kronika idazteko asmoa zuela, <span>Primera Cr\u00f3nica General <\/span>obraren amaieratik zegoen hutsunea<br \/>\nbetetzeko. Alfontso\u202fX.ak aginduta osatu zen lehen kronika orokor hori, eta<br \/>\nFernando\u202fIII.aren heriotzari buruzko kontakizunarekin amaitu zen. Hori dela<br \/>\neta, hainbat eskuizkributan, <span>Cr\u00f3nica de Alfonso\u202fX <\/span>lana<br \/>\nkopiatzeaz gain, Antso\u202fIV.aren eta Fernando\u202fIV.aren kronikak ere jaso ziren.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Interesgarria da <span>Kronika<br \/>\n<\/span>lanean Lope VI.a Diaz Harokoa Bizkaiko jaunaren asmoei buruz jasotako<br \/>\ninformazioa; izan ere, Gaztelako gortearekin zuen harreman ona baliatuz,<br \/>\nArabako lurrak bereganatu nahi izan zituen Harokoak. Kronikak xehetasun handiz<br \/>\nematen du gertakarien berri eta Gaztelako erregeak izenpetutako bi eskutitz<br \/>\nhitzez hitz jasotzen ditu, bata Bizkaiko jaunari zuzendua eta bigarrena<br \/>\nFernando de la Cerda printzeari, erregearen beraren seme oinordeko eta Arabako<br \/>\njaunari. Hain zuzen, azken horren esku uzten du Bizkaiko jaunaren eskakizunak<br \/>\nonartu ala ez. Testuak, orobat, xehetasunez jasotzen du nobleen 1269ko<br \/>\naltxamendua eta 1275eko oinordetza-krisia; horren ondoren, Lope VI.a Diaz<br \/>\nHarokoa Bizkaiko jaunak Antso infantearen \u2014hau da, Alfontso\u202fX.aren bigarren<br \/>\nsemearen\u2014 kausa babestu zuen.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Alfontso\u202fXI.ak aginduta idatzi zen, haren erregealdiaren azken urteetan. Egilea nor izan zen ziurtasunik ez dago (Fern\u00e1n S\u00e1nchez de Tovar eta Fern\u00e1n S\u00e1nchez de Valladolid aipatu izan dira), baina erregearen ingurunean landu zen, agian haren kantzilertzan; izan ere, ageri diren lekukotzetan ezagun da egileak errege-ganberako liburuak eta agiriak kontsultatu zituela. Beharbada egile berak idatzi zuen Alfontso\u202fXI.aren [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[271],"class_list":["post-2713","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>ALFONTSO X.AREN KRONIKA(ca. 1344) - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/alfontso-x-aren-kronika-170-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ALFONTSO X.AREN KRONIKA(ca. 1344) - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Alfontso\u202fXI.ak aginduta idatzi zen, haren erregealdiaren azken urteetan. Egilea nor izan zen ziurtasunik ez dago (Fern\u00e1n S\u00e1nchez de Tovar eta Fern\u00e1n S\u00e1nchez de Valladolid aipatu izan dira), baina erregearen ingurunean landu zen, agian haren kantzilertzan; izan ere, ageri diren lekukotzetan ezagun da egileak errege-ganberako liburuak eta agiriak kontsultatu zituela. Beharbada egile berak idatzi zuen Alfontso\u202fXI.aren [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/alfontso-x-aren-kronika-170-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"1 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/alfontso-x-aren-kronika-170-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/alfontso-x-aren-kronika-170-eu\\\/\",\"name\":\"ALFONTSO X.AREN KRONIKA(ca. 1344) - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-12-27T10:42:23+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/alfontso-x-aren-kronika-170-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/alfontso-x-aren-kronika-170-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/alfontso-x-aren-kronika-170-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"ALFONTSO X.AREN KRONIKA(ca. 1344)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"ALFONTSO X.AREN KRONIKA(ca. 1344) - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/alfontso-x-aren-kronika-170-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"ALFONTSO X.AREN KRONIKA(ca. 1344) - Iura Vasconiae","og_description":"Alfontso\u202fXI.ak aginduta idatzi zen, haren erregealdiaren azken urteetan. Egilea nor izan zen ziurtasunik ez dago (Fern\u00e1n S\u00e1nchez de Tovar eta Fern\u00e1n S\u00e1nchez de Valladolid aipatu izan dira), baina erregearen ingurunean landu zen, agian haren kantzilertzan; izan ere, ageri diren lekukotzetan ezagun da egileak errege-ganberako liburuak eta agiriak kontsultatu zituela. Beharbada egile berak idatzi zuen Alfontso\u202fXI.aren [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/alfontso-x-aren-kronika-170-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"1 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/alfontso-x-aren-kronika-170-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/alfontso-x-aren-kronika-170-eu\/","name":"ALFONTSO X.AREN KRONIKA(ca. 1344) - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2019-12-27T10:42:23+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/alfontso-x-aren-kronika-170-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/alfontso-x-aren-kronika-170-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/alfontso-x-aren-kronika-170-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"ALFONTSO X.AREN KRONIKA(ca. 1344)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2713","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2713\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2713"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=2713"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}