{"id":2709,"date":"2019-12-27T11:29:21","date_gmt":"2019-12-27T10:29:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/estoria-de-espana-168-eu\/"},"modified":"2019-12-27T11:29:21","modified_gmt":"2019-12-27T10:29:21","slug":"estoria-de-espana-168-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/estoria-de-espana-168-eu\/","title":{"rendered":"ESTORIA DE ESPA\u00d1A (PRIMERA CR\u00d3NICA GENERAL) (1270-1274, 1282-1284 y 1289)"},"content":{"rendered":"<p><span>Kronika historiko hau, aurrez aipatutako <span>General Estoria<\/span> obraren antzera, Alfontso\u202fX.a <i>Jakitunaren<\/i><br \/>\ngaraian landu zen. Funtsean bi helbururekin idatzi ziren obra horiek:<br \/>\nAlfontso\u202fX.ak inperioaren tronurako zuen eskubidea justifikatzeko eta historian<br \/>\nzehar monarkiak nobleziaren gain izan zuen lehentasuna frogatzeko. Kreazioaren<br \/>\njatorrietatik Fernando III.aren Gaztelara arteko historia jasotzen du kronikak.<br \/>\nHiru bertsio daude: antzinakoa, 1270-1274an osatua; kritikoa, sintetikoena,<br \/>\nSevillan idatzia 1282-1284an, eta antsotar bertsioa deritzona, 1289an amaitua.<br \/>\nObra bera 1252an hasi ziren idazten, eta Alfontso\u202fX.a bera arduratu zen<br \/>\nberrikusketa-lanaz. Hain zuzen, erregeak lanaren egiletzat jo zuen bere burua;<br \/>\nhala ere, sarreran argitu zuen ez zuela berak bere eskuz idatzi, lanaren ildoak<br \/>\neman eta zuzenketak egin zituela baizik.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Gaztelera erromanikoan idatzirik dago, eta edukian ezagun<br \/>\ndira Rodrigo Ximenez Radakoaren, Lucas de Tuyren eta Sampiroren kronikak eta<br \/>\nErdi Aroko beste kronika hispaniar batzuk, baita bestelako iturriak ere:<br \/>\nBiblia, elizako obrak, historiografia arabiarra, bisigodoen obrak, latinezko<br \/>\nhistoriografia klasikoa, gesta-kantak eta abar.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span><span>Estoria de<br \/>\nEspa\u00f1a<\/span><\/span><span> lan<br \/>\nhorretan Baskoniari buruz ageri diren albisteak Gaztelako beste kronika<br \/>\nbatzuetatik ekarritako aipamen soilak dira. Nabarmentzekoak dira 783.-786. eta<br \/>\n790. kapituluak, hurrenez hurren Bermudo III.aren erregealdiko 1. eta 2.<br \/>\nurteetakoak; horietan, dinastia nafarraren historia laburtzen da, Pirinioetako<br \/>\nerresumaren sorreratik aro garaikidera arte, baina ez da zehazten Nafarroako<br \/>\nzer errege-erregina egokitu zen, kronologikoki, Gaztela eta Leongo erresumako<br \/>\nmonarka bakoitzarekin<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kronika historiko hau, aurrez aipatutako General Estoria obraren antzera, Alfontso\u202fX.a Jakitunaren garaian landu zen. Funtsean bi helbururekin idatzi ziren obra horiek: Alfontso\u202fX.ak inperioaren tronurako zuen eskubidea justifikatzeko eta historian zehar monarkiak nobleziaren gain izan zuen lehentasuna frogatzeko. Kreazioaren jatorrietatik Fernando III.aren Gaztelara arteko historia jasotzen du kronikak. Hiru bertsio daude: antzinakoa, 1270-1274an osatua; kritikoa, sintetikoena, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[271],"class_list":["post-2709","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>ESTORIA DE ESPA\u00d1A (PRIMERA CR\u00d3NICA GENERAL) (1270-1274, 1282-1284 y 1289) - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/estoria-de-espana-168-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ESTORIA DE ESPA\u00d1A (PRIMERA CR\u00d3NICA GENERAL) (1270-1274, 1282-1284 y 1289) - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kronika historiko hau, aurrez aipatutako General Estoria obraren antzera, Alfontso\u202fX.a Jakitunaren garaian landu zen. Funtsean bi helbururekin idatzi ziren obra horiek: Alfontso\u202fX.ak inperioaren tronurako zuen eskubidea justifikatzeko eta historian zehar monarkiak nobleziaren gain izan zuen lehentasuna frogatzeko. Kreazioaren jatorrietatik Fernando III.aren Gaztelara arteko historia jasotzen du kronikak. Hiru bertsio daude: antzinakoa, 1270-1274an osatua; kritikoa, sintetikoena, [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/estoria-de-espana-168-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"1 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/estoria-de-espana-168-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/estoria-de-espana-168-eu\\\/\",\"name\":\"ESTORIA DE ESPA\u00d1A (PRIMERA CR\u00d3NICA GENERAL) (1270-1274, 1282-1284 y 1289) - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-12-27T10:29:21+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/estoria-de-espana-168-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/estoria-de-espana-168-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/estoria-de-espana-168-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"ESTORIA DE ESPA\u00d1A (PRIMERA CR\u00d3NICA GENERAL) (1270-1274, 1282-1284 y 1289)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"ESTORIA DE ESPA\u00d1A (PRIMERA CR\u00d3NICA GENERAL) (1270-1274, 1282-1284 y 1289) - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/estoria-de-espana-168-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"ESTORIA DE ESPA\u00d1A (PRIMERA CR\u00d3NICA GENERAL) (1270-1274, 1282-1284 y 1289) - Iura Vasconiae","og_description":"Kronika historiko hau, aurrez aipatutako General Estoria obraren antzera, Alfontso\u202fX.a Jakitunaren garaian landu zen. Funtsean bi helbururekin idatzi ziren obra horiek: Alfontso\u202fX.ak inperioaren tronurako zuen eskubidea justifikatzeko eta historian zehar monarkiak nobleziaren gain izan zuen lehentasuna frogatzeko. Kreazioaren jatorrietatik Fernando III.aren Gaztelara arteko historia jasotzen du kronikak. Hiru bertsio daude: antzinakoa, 1270-1274an osatua; kritikoa, sintetikoena, [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/estoria-de-espana-168-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"1 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/estoria-de-espana-168-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/estoria-de-espana-168-eu\/","name":"ESTORIA DE ESPA\u00d1A (PRIMERA CR\u00d3NICA GENERAL) (1270-1274, 1282-1284 y 1289) - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2019-12-27T10:29:21+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/estoria-de-espana-168-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/estoria-de-espana-168-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/estoria-de-espana-168-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"ESTORIA DE ESPA\u00d1A (PRIMERA CR\u00d3NICA GENERAL) (1270-1274, 1282-1284 y 1289)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2709","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2709\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2709"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=2709"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}