{"id":2705,"date":"2019-12-27T11:25:54","date_gmt":"2019-12-27T10:25:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/tuy-lucas-166-eu\/"},"modified":"2019-12-27T11:25:54","modified_gmt":"2019-12-27T10:25:54","slug":"tuy-lucas-166-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/tuy-lucas-166-eu\/","title":{"rendered":"TUY, Lucas(el Tudense) (Le\u00f3n, XIV.\u202fmendearen bigarren erdialdea, Tuy, 1249)."},"content":{"rendered":"<p><span>Diakonoa zela idatzi zuen lehen<br \/>\nobra, <span>De altera vita fideique controversiis adverus<br \/>\nAlbigensium errores libri III<\/span> (ca. 1234-1235), heresia albitarraren<br \/>\nkondenari buruz. Ondoren, Leongo San Isidoro kolegiatako kanonigo erregularra<br \/>\nizan zen, eta orduan idatzi zuen <span>De Miraculis Sancti<br \/>\nIsidori <\/span>obra; 1223tik 1236ra bitartean jardun zuen zeregin horretan.<br \/>\nHaren obra nabarmenena <span>Chronicon mundi<\/span> izan zen,<br \/>\n1238. urtearen inguruan idatzia, Berengela erreginak enkargatuta. Garaiko<br \/>\nkronikagintzan ohikoa zenez, munduaren sorrera hartu zuen historiaren<br \/>\nabiapuntu, eta, bere kasuan, Fernando III.ak Kordoba konkistatu zuen urtea<br \/>\n(1236) amaierako mugarri. San Isidororen obra hartu zuen oinarri, eta, era<br \/>\nberean, beste kronika batzuk ere baliatu zituen, hala nola Biklarorena,<br \/>\nHidaziorena, Orosiorena, Alfontso\u202fII.arena, Siloskoa, Sampirorena, Naiarakoa<br \/>\neta gesta-kantak. Tuiko kronikariak, Rodrigo Ximenez Radakoa garaikidearen<br \/>\nantzera, uste zuen erresuma kristauak bisigodoen erresumetatik zetozela.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span><span>Chronicon mundi <\/span><\/span><span>lanean ez zion arreta<br \/>\nhandirik jarri Baskoniari; nafarrak Asturias eta Leongo historiarekin lotzen<br \/>\nzituen gertakari historikoei buruzko informazio jakin batzuk baino ez zituen<br \/>\njaso. Adibidez, Fruela I.a emakume nafarraren aipamena. Bildu zuen pasarterik<br \/>\nbereziena Karlomagnok Orreagan jasan zuen porrota eta Bernardo del Carpiok gudu<br \/>\nhorretan izan zuen esku-hartzea izan zen. Zehazki, azaldu zuen Karlomagnok,<br \/>\nzahartuta jada, musulmanak Borgoinan, Pictavian eta Galian garaitu ondoren,<br \/>\nPirinioak zeharkatu zituela, eta lur horiek konkistatu zituela kristauentzat.<br \/>\nOrreaga igaro ondoren, mendean hartu zituen Kataluniako, Nafarroako eta Baskoniako<br \/>\neskualdeak. Orduan, Alfontso\u202fII.ari idatzi zion, bere basailu izan zedin, baina<br \/>\nBernardok, hori entzutean, frankoen kontra borrokatzea erabaki zuen,<br \/>\nmusulmanekin elkar harturik. Karlomagnok, orduan, Tutera setiatu zuen, baina<br \/>\nezin izan zuen mendean hartu Ganelonen traizioagatik. Ondoren, Naiara eta<br \/>\nMonjardingo plazak konkistatu zituen, eta Frantziarako itzulera bidea hartu<br \/>\nzuen. Baina Marsilek, Zaragozako erregeak, gerlari ugariz osatutako armada<br \/>\nbildu zuen, eta, besteak beste, Bernardok eta hainbat nafarrek osatutako<br \/>\ngudaroste horrek frankoen armadaren atzealdeari aurre egin zion Orreagan, eta<br \/>\ngaraitu egin zuen. Karlomagnoren zaldun garrantzitsuak hil zituzten, hala nola<br \/>\nErroldan, Bretainiako prefektua, Anselmo kondea eta Eggihardo erregearen mahaizaina.<br \/>\nKarlomagnok, itzuli eta mendekua hartu zuen, sarrazeno ugari garaituz. Ondoren,<br \/>\nDone Jakueren hilobia bisitatu zuen.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Diakonoa zela idatzi zuen lehen obra, De altera vita fideique controversiis adverus Albigensium errores libri III (ca. 1234-1235), heresia albitarraren kondenari buruz. Ondoren, Leongo San Isidoro kolegiatako kanonigo erregularra izan zen, eta orduan idatzi zuen De Miraculis Sancti Isidori obra; 1223tik 1236ra bitartean jardun zuen zeregin horretan. Haren obra nabarmenena Chronicon mundi izan zen, 1238. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[271],"class_list":["post-2705","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>TUY, Lucas(el Tudense) (Le\u00f3n, XIV.\u202fmendearen bigarren erdialdea, Tuy, 1249). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/tuy-lucas-166-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"TUY, Lucas(el Tudense) (Le\u00f3n, XIV.\u202fmendearen bigarren erdialdea, Tuy, 1249). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Diakonoa zela idatzi zuen lehen obra, De altera vita fideique controversiis adverus Albigensium errores libri III (ca. 1234-1235), heresia albitarraren kondenari buruz. Ondoren, Leongo San Isidoro kolegiatako kanonigo erregularra izan zen, eta orduan idatzi zuen De Miraculis Sancti Isidori obra; 1223tik 1236ra bitartean jardun zuen zeregin horretan. Haren obra nabarmenena Chronicon mundi izan zen, 1238. [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/tuy-lucas-166-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/tuy-lucas-166-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/tuy-lucas-166-eu\\\/\",\"name\":\"TUY, Lucas(el Tudense) (Le\u00f3n, XIV.\u202fmendearen bigarren erdialdea, Tuy, 1249). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-12-27T10:25:54+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/tuy-lucas-166-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/tuy-lucas-166-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/tuy-lucas-166-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"TUY, Lucas(el Tudense) (Le\u00f3n, XIV.\u202fmendearen bigarren erdialdea, Tuy, 1249).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"TUY, Lucas(el Tudense) (Le\u00f3n, XIV.\u202fmendearen bigarren erdialdea, Tuy, 1249). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/tuy-lucas-166-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"TUY, Lucas(el Tudense) (Le\u00f3n, XIV.\u202fmendearen bigarren erdialdea, Tuy, 1249). - Iura Vasconiae","og_description":"Diakonoa zela idatzi zuen lehen obra, De altera vita fideique controversiis adverus Albigensium errores libri III (ca. 1234-1235), heresia albitarraren kondenari buruz. Ondoren, Leongo San Isidoro kolegiatako kanonigo erregularra izan zen, eta orduan idatzi zuen De Miraculis Sancti Isidori obra; 1223tik 1236ra bitartean jardun zuen zeregin horretan. Haren obra nabarmenena Chronicon mundi izan zen, 1238. [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/tuy-lucas-166-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/tuy-lucas-166-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/tuy-lucas-166-eu\/","name":"TUY, Lucas(el Tudense) (Le\u00f3n, XIV.\u202fmendearen bigarren erdialdea, Tuy, 1249). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2019-12-27T10:25:54+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/tuy-lucas-166-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/tuy-lucas-166-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/tuy-lucas-166-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"TUY, Lucas(el Tudense) (Le\u00f3n, XIV.\u202fmendearen bigarren erdialdea, Tuy, 1249)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2705","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2705\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2705"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=2705"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}