{"id":2674,"date":"2019-12-12T17:56:41","date_gmt":"2019-12-12T16:56:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/ibn-%e1%b8%a5ayyan-abu-marwan-%e1%b8%a5ayyan-b-jalaf-b-%e1%b8%a5usayn-b-%e1%b8%a5ayyan-b-mu%e1%b8%a5ammad-b-%e1%b8%a5ayyan-b-wahb-b-%e1%b8%a5ayyan-a-151-eu\/"},"modified":"2019-12-12T17:56:41","modified_gmt":"2019-12-12T16:56:41","slug":"ibn-%e1%b8%a5ayyan-abu-marwan-%e1%b8%a5ayyan-b-jalaf-b-%e1%b8%a5usayn-b-%e1%b8%a5ayyan-b-mu%e1%b8%a5ammad-b-%e1%b8%a5ayyan-b-wahb-b-%e1%b8%a5ayyan-a-151-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ibn-%e1%b8%a5ayyan-abu-marwan-%e1%b8%a5ayyan-b-jalaf-b-%e1%b8%a5usayn-b-%e1%b8%a5ayyan-b-mu%e1%b8%a5ammad-b-%e1%b8%a5ayyan-b-wahb-b-%e1%b8%a5ayyan-a-151-eu\/","title":{"rendered":"IBN \u1e24AYY\u0100N, Ab\u016b Marw\u0101n \u1e24ayy\u0101n b. Jalaf b. \u1e24usayn b. \u1e24ayy\u0101n b. Mu\u1e25ammad b. \u1e24ayy\u0101n b. Wahb b. \u1e24ayy\u0101n al-Qur\u1e6dub\u012b. Kordoban jaio zen 377.\/987-988. urtean eta 469.\/30. urteko rab\u00ed I hilaren 27an (1076ko urriaren 27an) hil zen. Ibn \u1e24ayy\u0101n al-Qur\u1e6dub\u012b ere e"},"content":{"rendered":"

Ibn \u1e24ayy\u0101n omeiatarren abizen bereko bezero baten (mawl\u00e0<\/i>)
\nleinuko kidea zen. Zoria tarteko eta bere talentuari esker, gortearen
\nzirkuluetan sarbidea egin zuen; halaber, prestakuntza eta kultura zabala
\neskuratu zuen maisu, historialari eta filologo, literato, alfaki eta tradizio-idazleen
\neskutik, batez ere ikuspegi filologikoa ardatz harturik. Horri guztiari esker,
\nazalpenen argitasunean eta letra ederren baliabide erretoriko eta sinbolikoen
\nerabileran nabarmendu zen (adab<\/i>).<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Ibn
\nJayr tradizio-idazlearen arabera, gaztaroan Kordobako zabalzorta (\u1e63\u0101\u1e25ib
\nal-\u0161ur\u1e6da<\/i>) izendatu zuten, baina datu hori ez zuen jaso Ibn Bass\u0101m haren
\nmiresle sutsuak. Nolanahi dela ere, haren bokazio historiografikoa eta oso
\ngaztetatik historiarekiko agertu zuen interesa izan zituen \u1e24ayy\u0101nek bere
\nibilbide profesionalaren ipar. Historia gizarte tradizionalak eraikitzeko
\ntresnatzat hartzen zuen, eta, orobat, gizakion ahultasunaren aurrean Jainkoaren
\nnahi ahalguztiduna onartzea historiaren egiazko \u00abmotorra\u00bb zela zioen.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Bere
\nlarrutan bizi izan zuen fitna<\/i>, gizarte andalustarraren garai iluna;
\nboterea lortzeko barne borroken eraginez sortutako nahasmenduen ondorio izan
\nzen aldi hura. Gortearen esparruan eta garaiko politikan gertatu ziren
\naldaketek baldintzatu zuten haren bizitza pertsonala, eta, esaterako, Abd al-M\u0101lik
\nboterera iristearekin batera, zorigaiztoko bizimodua izan zuen, jada adinean
\naurreratu samar. Hala ere, horrek ez zuen bere ekoizpen intelektuala mugatu,
\nezta anonimatura eraman ere. Horren erakusle, al-Ma\u2019m\u016bn Ibn \u1e0e\u012b l-N\u016bn Toledoko
\njaunaren eta kalifa-gorterako izangaiaren estimua lortu zuen, obra hari eskaini
\nizanak erakusten duen moduan. Izangaiak, ordea, porrot egin zuen, eta,
\nondorioz, 461.\/1068-69. urtean Kordoba bereganatu zuen al-Mu\u2019tamid kalifarekin
\nmodu berean jokatu zuen. Agi denez, haren kontrako kanpainen eraginez egoera
\nnegargarrian eta miseria erabatekoan zegoelako jokatu zuen horrela. Egoera
\nhorretan hil zen, laurogeita hamabi urte zituela.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Gran historia<\/span><\/i> lana idatzi zuen, Ibn \u1e24azmen lekukotzaren arabera; 410.\/1020. urte
\ningururako, jada hamar liburuki zituen lan horrek. Obrak zatikatutako
\nmaterialen multzo bat bildu zuen: al-Muqtabis VII <\/i>edo Urte-liburuak<\/i>,
\nfitna <\/i>hasi baino lehen idatziak, eta istiluen garaiko gertakarien
\nnarrazioa. Corpus horri beste material batzuk gehitu zizkion gero, harik eta Al
\nAndaluseko omeiatarren historia osoa jaso zuen arte. Al-Muqtabis<\/i> eta
\nal-Mat\u012bn<\/i> dira egile honen obra handiak. Al-Muqtabis<\/i>, Garc\u00eda G\u00f3mezen
\narabera, 399.\/1009. urtea baino lehen bukatu zuen idaztez, amiri erregimenaren
\namaieran eta gerora fitna <\/i>ekarri zuen egoeraren hasieran; hau da,
\nkalifaldia amaitutzat eman baino pixka bat lehenago, Estatuaren batasuna
\nhautsirik eta horren ondoriozko gerra zibila lehertzear. Gaztetako proiektu
\nbaten bertsioa da, Al Andaluseko omeiatarren gortearen historia ofiziala
\nizateko asmoarekin sortua, arabiar kulturaren ikuspegi klasikoarekin, baina
\naurreko garaiko narrazio eta anekdotetatik urrun. Obra modu sistematikoan dago
\negituratuta, eta oso nabarmenak dira botere legitimoaren zeremonia eta errituen
\ndeskribapenak. Obraren hasieran, subiranoaren inbestidura eta mendekoen (bay\u2019a<\/i>)
\nleialtasun-zina kontatzen da; ondoren, subiranoaren nortasun politikoa eta
\nbotere-eredu sinbolikoari dion leialtasuna deskribatzen dira; jarraian,
\nondorengotza-gatazken eta konponbide dinastikoen berri ematen da; laugarrenik,
\nsubiranoaren agintaldiko gertakari garrantzitsuenak zerrendatzen dira, modu
\nnarratiboan eta kronologikoan, ikuspegi geografikotik kanpaina militarrei eta
\njarduera diplomatikoari arreta berezia jarrita; bosgarrenik, subiranoaren
\nheriotzaren berri ematen da eta siyasa sar\u2019ia<\/i> arauei jarraituz
\nondorengoa nola izendatu zuten azaltzen da; ondoren, hildako subiranoaren
\nsoslai fisikoa eta izaera deskribatzen dira; hurrengo puntuan, garai hartako
\nfuntzionario eta magistratu zibilen eta erlijioso aktiboen zerrenda egiten da;
\nbederatzigarren puntuan, garai hartan hildako pertsona entzutetsuak non zendu
\nziren jakinarazten da; hurrena, aldi hartan esparru ugaritan herrialdean sartu
\nziren berritasun eta berrikuntzak azaltzen dira, eta, azkenik, beste zenbait
\nelementu eta omeiatar garaituak Al Andalusera iritsi zireneko berriak aipatzen
\ndira.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Bigarren
\nobra, al-Mat\u012bn<\/i>, ez da ezaugarri berekoa, ezpada gaiari dagokionez. Bi
\nlanetan, besteak beste, politika, ekonomia, gizarte eta kultura arloetako
\ngertakarien berri ematen da, baina Chalmetaren hitzetan ezin dira \u00abhistoria
\nosoaren\u00bb generokotzat hartu; izan ere, historiagarri<\/i> izan daitezkeen
\ngertaeretatik xehetasun jakinak ateratzen ditu, eta horrek bide ematen dio
\ndiskurtsoa azken helburu pedagogiko baterantz eramateko.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Egile honen lanak musulmanen eta kristauen artean Asturias-Le\u00f3n
\ninguruan eta Iru\u00f1errian izan ziren etengabeko borroketako asko deskribatzen
\nditu. Muza Ibn Mutarrifen heriotzak, 183.\/799. urtean, piztu zuen Kordobako
\nsubiranotasunaren jarrera, iparraldeko herriek elkar hartzea eginahalean
\nsaihesteko. Ibn \u1e24ayy\u0101nek, v.\/ix<\/span>.\u202fmendean
\nizan ziren gudu eta erresistentziako hainbat pasarte jaso zituen: Velasco
\nkondearen (Balask al-Yalaski) patua, Abd ar Rahman II.aren kanpainak, M\u016bs\u0101 b.
\nM\u016bs\u0101 familiaren gorabeherak, normandiarren presentzia Iru\u00f1ean eta Gartzea
\nEnekoez preso hartzea \u2014ondoren askatu egin zuten eta Ordo\u00f1o I.arekin aliatu
\nzen\u2014 eta abar. Zaragoza, Huesca, Tutera, Ejea, Iru\u00f1ea eta Araba parean finkatu
\nzen garai hartan frontea, eta mugalde hartan gertatu ziren aipatutako pasarte
\nesanguratsu horiek. Orobat, al-R\u0101z\u012b erudituari hartutako Arabako albisteak ere
\njaso zituen, Ximena dinastiako Bela kondeari buruzkoak, hain zuzen. Arabako
\nkondearen titulua zuen Belak mendebaldeko baskoien artean, eta ondorengo
\nurteetan musulmanen oldarraldiei eutsi zien Cellorigon.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Ibn \u1e24ayy\u0101nen obraren segida haren dizipuluek bermatu zuten. Lehena,
\nsemea izan zen (474an\/1081-82an hila), hainbat tradizio-idazlerekin ikasia.
\nSemea, ordea, al-Mu\u2019tamiden seme al-Fat\u1e25ek hil zuen. Bigarren dizipulua Ab\u016b
\n\u2018Al\u012b al-\u1e24usayn al-Gass\u0101n\u012b izan zen, Barm\u0101ma\u0177<\/i> lanaren egilea, \u00abAl
\nAndalusen Historiaren banderadun\u00bb gisa hartua. Hauek izan ziren beste dizipulu
\nbatzuk: Ab\u016b l-\u1e24asan \u1e6c\u0101hir Ibn Mufawwaz al-Ma\u2019\u0101r\u012bf (484an\/1091n hila); Ab\u016b
\nl-Q\u0101sim A\u1e25mad b. Sulaym\u0101n al-B\u0101\u0177i al-Tu\u0177\u012bb\u012b alfaki eta teologo kordobarra
\n(493an\/1099an hila); Ab\u016b Mu\u1e25ammad \u2018Abd All\u0101h Ibn Durr\u012b al-Tu\u0177\u012bb\u012b literatoa
\n(513an\/1119-20an hila); Ab\u016b Mu\u1e25ammad \u2018Abd al-Ra\u1e25m\u0101n Ibn \u2018Att\u0101b alfaki eta
\ntradizio-idazlea (520an\/1126an hila); Ab\u016b l-Wal\u012bd A\u1e25mad Ibn Sa\u2019d literato eta
\nlexikografoa (m.\u202f520\/1126); Ab\u016b al-Sahl\u012b al-\u2018Utb\u012b literato eta filologoa
\n(507an\/1114an hila), haren liburu batzuen gordailuzaina; Hi\u0161\u0101m b. A\u1e25mad
\nal-Qura\u0161\u012b eta Ab\u016b \u2018Ubayd \u2018Abd All\u0101h al-Bakr\u012b geografo eta filologoa
\n(487an\/1094an hila).<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Al-Ta\u2019rij
\nal-kab\u012br (Historia Handia).<\/span><\/i>Hauek
\nbiltzen ditu:<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

\u2014\u2002Ajbar al-dawla al\u2019\u0101mir\u012bya (Amir\u00ed
\nestatuko albisteak). Chalmetaren arabera, ak-Muqtabis lanaren IX-X libk.
\nhartzen zituen.<\/p>\n

<\/i><\/span><\/p>\n

\u2014\u2002Al-Ba\u1e6d\u0161a al-Kubr\u00e0 (Tirania nagusia)
\nZeharkakoak dira erreferentziak.<\/p>\n

<\/i><\/span><\/p>\n

\u2014\u2002Intij\u0101b al-\u0176am\u012b\u2019 li -ma\u2019a\u1e6fir Ban\u012b
\nJa\u1e6d\u1e6d\u0101b (Ban\u012b Ja\u1e6d\u1e6d\u0101b familiaren inguruko gertakari gogoangarrien laburpena).<\/p>\n

<\/i><\/span><\/p>\n

\u2014\u2002Al-Mat\u012bn<\/span><\/i> (Sendoa). xi.<\/span>\u202fmendeko
\nAl Andaluseko historiaren berri jakiteko funtsezko iturria. Kronologiaren mugak
\nez dira ziurrak, baina jakina da fitna<\/i> iraultzaren inguruabarrak eta
\nbukaera jasota daudela; testu horren arabera egokitu zen al-Muqtabis<\/i>
\nlanaren egitura.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

\u2014\u2002Al-Muqtabis
\nf\u012b ta\u2019r\u012bj ri\u0177al al-Andalus<\/i> (Bestearengandik hartzen duena,
\nAl Andaluseko gizon-emakumeen historiari buruz). Al Andaluseko historiaren
\niturri garrantzitsuena. Oxford Eskbu. (Muqtabis III), al-Muqtabis f\u012b ajb\u0101r
\nal-Andalus <\/i>lanari dagokio (Bestearengandik hartzen duena, Al Andaluseko
\nberriei buruz). Ibn al-Abb\u0101r egileak bi izen erabiltzen ditu obra hau
\naipatzeko: Ta\u2019r\u012bj al-Andalus<\/i> (Al Andaluseko historia) eta al-Muqtabis
\nmin anb\u0101\u2019 ahl al-Andalus<\/i> (Andalustarren albisteak bestearengandik hartzen
\ndituena).<\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ibn \u1e24ayy\u0101n omeiatarren abizen bereko bezero baten (mawl\u00e0) leinuko kidea zen. Zoria tarteko eta bere talentuari esker, gortearen zirkuluetan sarbidea egin zuen; halaber, prestakuntza eta kultura zabala eskuratu zuen maisu, historialari eta filologo, literato, alfaki eta tradizio-idazleen eskutik, batez ere ikuspegi filologikoa ardatz harturik. Horri guztiari esker, azalpenen argitasunean eta letra ederren baliabide erretoriko eta […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[269],"class_list":["post-2674","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nIBN \u1e24AYY\u0100N, Ab\u016b Marw\u0101n \u1e24ayy\u0101n b. Jalaf b. \u1e24usayn b. \u1e24ayy\u0101n b. Mu\u1e25ammad b. \u1e24ayy\u0101n b. Wahb b. \u1e24ayy\u0101n al-Qur\u1e6dub\u012b. Kordoban jaio zen 377.\/987-988. urtean eta 469.\/30. urteko rab\u00ed I hilaren 27an (1076ko urriaren 27an) hil zen. Ibn \u1e24ayy\u0101n al-Qur\u1e6dub\u012b ere e - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ibn-%e1%b8%a5ayyan-abu-marwan-%e1%b8%a5ayyan-b-jalaf-b-%e1%b8%a5usayn-b-%e1%b8%a5ayyan-b-mu%e1%b8%a5ammad-b-%e1%b8%a5ayyan-b-wahb-b-%e1%b8%a5ayyan-a-151-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"IBN \u1e24AYY\u0100N, Ab\u016b Marw\u0101n \u1e24ayy\u0101n b. Jalaf b. \u1e24usayn b. \u1e24ayy\u0101n b. Mu\u1e25ammad b. \u1e24ayy\u0101n b. Wahb b. \u1e24ayy\u0101n al-Qur\u1e6dub\u012b. Kordoban jaio zen 377.\/987-988. urtean eta 469.\/30. urteko rab\u00ed I hilaren 27an (1076ko urriaren 27an) hil zen. Ibn \u1e24ayy\u0101n al-Qur\u1e6dub\u012b ere e - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ibn \u1e24ayy\u0101n omeiatarren abizen bereko bezero baten (mawl\u00e0) leinuko kidea zen. Zoria tarteko eta bere talentuari esker, gortearen zirkuluetan sarbidea egin zuen; halaber, prestakuntza eta kultura zabala eskuratu zuen maisu, historialari eta filologo, literato, alfaki eta tradizio-idazleen eskutik, batez ere ikuspegi filologikoa ardatz harturik. Horri guztiari esker, azalpenen argitasunean eta letra ederren baliabide erretoriko eta […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ibn-%e1%b8%a5ayyan-abu-marwan-%e1%b8%a5ayyan-b-jalaf-b-%e1%b8%a5usayn-b-%e1%b8%a5ayyan-b-mu%e1%b8%a5ammad-b-%e1%b8%a5ayyan-b-wahb-b-%e1%b8%a5ayyan-a-151-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"5 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/ibn-%e1%b8%a5ayyan-abu-marwan-%e1%b8%a5ayyan-b-jalaf-b-%e1%b8%a5usayn-b-%e1%b8%a5ayyan-b-mu%e1%b8%a5ammad-b-%e1%b8%a5ayyan-b-wahb-b-%e1%b8%a5ayyan-a-151-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/ibn-%e1%b8%a5ayyan-abu-marwan-%e1%b8%a5ayyan-b-jalaf-b-%e1%b8%a5usayn-b-%e1%b8%a5ayyan-b-mu%e1%b8%a5ammad-b-%e1%b8%a5ayyan-b-wahb-b-%e1%b8%a5ayyan-a-151-eu\\\/\",\"name\":\"IBN \u1e24AYY\u0100N, Ab\u016b Marw\u0101n \u1e24ayy\u0101n b. Jalaf b. \u1e24usayn b. \u1e24ayy\u0101n b. Mu\u1e25ammad b. \u1e24ayy\u0101n b. Wahb b. \u1e24ayy\u0101n al-Qur\u1e6dub\u012b. Kordoban jaio zen 377.\\\/987-988. urtean eta 469.\\\/30. urteko rab\u00ed I hilaren 27an (1076ko urriaren 27an) hil zen. Ibn \u1e24ayy\u0101n al-Qur\u1e6dub\u012b ere e - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-12-12T16:56:41+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/ibn-%e1%b8%a5ayyan-abu-marwan-%e1%b8%a5ayyan-b-jalaf-b-%e1%b8%a5usayn-b-%e1%b8%a5ayyan-b-mu%e1%b8%a5ammad-b-%e1%b8%a5ayyan-b-wahb-b-%e1%b8%a5ayyan-a-151-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/ibn-%e1%b8%a5ayyan-abu-marwan-%e1%b8%a5ayyan-b-jalaf-b-%e1%b8%a5usayn-b-%e1%b8%a5ayyan-b-mu%e1%b8%a5ammad-b-%e1%b8%a5ayyan-b-wahb-b-%e1%b8%a5ayyan-a-151-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/ibn-%e1%b8%a5ayyan-abu-marwan-%e1%b8%a5ayyan-b-jalaf-b-%e1%b8%a5usayn-b-%e1%b8%a5ayyan-b-mu%e1%b8%a5ammad-b-%e1%b8%a5ayyan-b-wahb-b-%e1%b8%a5ayyan-a-151-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"IBN \u1e24AYY\u0100N, Ab\u016b Marw\u0101n \u1e24ayy\u0101n b. Jalaf b. \u1e24usayn b. \u1e24ayy\u0101n b. Mu\u1e25ammad b. \u1e24ayy\u0101n b. Wahb b. \u1e24ayy\u0101n al-Qur\u1e6dub\u012b. Kordoban jaio zen 377.\\\/987-988. urtean eta 469.\\\/30. urteko rab\u00ed I hilaren 27an (1076ko urriaren 27an) hil zen. Ibn \u1e24ayy\u0101n al-Qur\u1e6dub\u012b ere e\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"IBN \u1e24AYY\u0100N, Ab\u016b Marw\u0101n \u1e24ayy\u0101n b. Jalaf b. \u1e24usayn b. \u1e24ayy\u0101n b. Mu\u1e25ammad b. \u1e24ayy\u0101n b. Wahb b. \u1e24ayy\u0101n al-Qur\u1e6dub\u012b. Kordoban jaio zen 377.\/987-988. urtean eta 469.\/30. urteko rab\u00ed I hilaren 27an (1076ko urriaren 27an) hil zen. Ibn \u1e24ayy\u0101n al-Qur\u1e6dub\u012b ere e - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ibn-%e1%b8%a5ayyan-abu-marwan-%e1%b8%a5ayyan-b-jalaf-b-%e1%b8%a5usayn-b-%e1%b8%a5ayyan-b-mu%e1%b8%a5ammad-b-%e1%b8%a5ayyan-b-wahb-b-%e1%b8%a5ayyan-a-151-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"IBN \u1e24AYY\u0100N, Ab\u016b Marw\u0101n \u1e24ayy\u0101n b. Jalaf b. \u1e24usayn b. \u1e24ayy\u0101n b. Mu\u1e25ammad b. \u1e24ayy\u0101n b. Wahb b. \u1e24ayy\u0101n al-Qur\u1e6dub\u012b. Kordoban jaio zen 377.\/987-988. urtean eta 469.\/30. urteko rab\u00ed I hilaren 27an (1076ko urriaren 27an) hil zen. Ibn \u1e24ayy\u0101n al-Qur\u1e6dub\u012b ere e - Iura Vasconiae","og_description":"Ibn \u1e24ayy\u0101n omeiatarren abizen bereko bezero baten (mawl\u00e0) leinuko kidea zen. Zoria tarteko eta bere talentuari esker, gortearen zirkuluetan sarbidea egin zuen; halaber, prestakuntza eta kultura zabala eskuratu zuen maisu, historialari eta filologo, literato, alfaki eta tradizio-idazleen eskutik, batez ere ikuspegi filologikoa ardatz harturik. Horri guztiari esker, azalpenen argitasunean eta letra ederren baliabide erretoriko eta […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ibn-%e1%b8%a5ayyan-abu-marwan-%e1%b8%a5ayyan-b-jalaf-b-%e1%b8%a5usayn-b-%e1%b8%a5ayyan-b-mu%e1%b8%a5ammad-b-%e1%b8%a5ayyan-b-wahb-b-%e1%b8%a5ayyan-a-151-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"5 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ibn-%e1%b8%a5ayyan-abu-marwan-%e1%b8%a5ayyan-b-jalaf-b-%e1%b8%a5usayn-b-%e1%b8%a5ayyan-b-mu%e1%b8%a5ammad-b-%e1%b8%a5ayyan-b-wahb-b-%e1%b8%a5ayyan-a-151-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ibn-%e1%b8%a5ayyan-abu-marwan-%e1%b8%a5ayyan-b-jalaf-b-%e1%b8%a5usayn-b-%e1%b8%a5ayyan-b-mu%e1%b8%a5ammad-b-%e1%b8%a5ayyan-b-wahb-b-%e1%b8%a5ayyan-a-151-eu\/","name":"IBN \u1e24AYY\u0100N, Ab\u016b Marw\u0101n \u1e24ayy\u0101n b. Jalaf b. \u1e24usayn b. \u1e24ayy\u0101n b. Mu\u1e25ammad b. \u1e24ayy\u0101n b. Wahb b. \u1e24ayy\u0101n al-Qur\u1e6dub\u012b. Kordoban jaio zen 377.\/987-988. urtean eta 469.\/30. urteko rab\u00ed I hilaren 27an (1076ko urriaren 27an) hil zen. Ibn \u1e24ayy\u0101n al-Qur\u1e6dub\u012b ere e - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2019-12-12T16:56:41+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ibn-%e1%b8%a5ayyan-abu-marwan-%e1%b8%a5ayyan-b-jalaf-b-%e1%b8%a5usayn-b-%e1%b8%a5ayyan-b-mu%e1%b8%a5ammad-b-%e1%b8%a5ayyan-b-wahb-b-%e1%b8%a5ayyan-a-151-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ibn-%e1%b8%a5ayyan-abu-marwan-%e1%b8%a5ayyan-b-jalaf-b-%e1%b8%a5usayn-b-%e1%b8%a5ayyan-b-mu%e1%b8%a5ammad-b-%e1%b8%a5ayyan-b-wahb-b-%e1%b8%a5ayyan-a-151-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ibn-%e1%b8%a5ayyan-abu-marwan-%e1%b8%a5ayyan-b-jalaf-b-%e1%b8%a5usayn-b-%e1%b8%a5ayyan-b-mu%e1%b8%a5ammad-b-%e1%b8%a5ayyan-b-wahb-b-%e1%b8%a5ayyan-a-151-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"IBN \u1e24AYY\u0100N, Ab\u016b Marw\u0101n \u1e24ayy\u0101n b. Jalaf b. \u1e24usayn b. \u1e24ayy\u0101n b. Mu\u1e25ammad b. \u1e24ayy\u0101n b. Wahb b. \u1e24ayy\u0101n al-Qur\u1e6dub\u012b. Kordoban jaio zen 377.\/987-988. urtean eta 469.\/30. urteko rab\u00ed I hilaren 27an (1076ko urriaren 27an) hil zen. Ibn \u1e24ayy\u0101n al-Qur\u1e6dub\u012b ere e"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2674","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2674\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2674"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=2674"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}