{"id":2608,"date":"2019-12-12T15:53:54","date_gmt":"2019-12-12T14:53:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/annales-fuldenses-118-eu\/"},"modified":"2019-12-12T15:53:54","modified_gmt":"2019-12-12T14:53:54","slug":"annales-fuldenses-118-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/annales-fuldenses-118-eu\/","title":{"rendered":"ANNALES FULDENSES(Fuldako urte-liburuak)(IX.\u202fmendea). a"},"content":{"rendered":"

Urte-liburuak latinez idatziak daude. Izenari dagokionez, betiere
\nMarquard Freher eruditu eta diplomazialariak xvii.<\/span>\u202f<\/i>mendean
\nplazaratutako argitaldariaren arabera, Fuldako abadia beneditarrarekin lotura
\nestua izateari zor zaio urte-liburuen izena, bai eta testuaren zatietako baten
\negilea Rudolf Fuldakoa hagiografoa izan zelako usteari ere<\/span>.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Urte-liburuok 714tik 901era bitarteko garaiaz mintzo dira. Garai hori,
\naldi berean, bost zatitan banatuta dago. Zati bakoitza egile eta scriptorium<\/i>
\nezberdin batekin identifikatuta dago; haietariko hiruk \u2013\u2013Seligenstadt, Fulda
\neta Nideralteichekoek\u2013\u2013 zuzeneko lotura dute aipatu herrietako monasterio
\nbeneditarrekin. Lehen zatia Seligenstadtekoa da, Eginhardori egotzi zaio eta
\n714tik 838ra bitarteko gertakariak kontatzen ditu; bigarrena, berriz, Fuldakoa
\nda, arestian aipatu dugun Rudolfek idatzia, uste denez, eta 838tik 863ra arteko
\nurteak daude jasota; hirugarrena Maguntziakoa da, Rudolfen ikasle Meginhardori
\negotzi zaio eta 864tik 887ra arteko urteak kontatzen ditu; laugarrena, berriz,
\nanonimoa da, Ratisbonakoa (Regensburg), eta 882tik 897ra bitarteko urteei
\ndagokie; eta bosgarrena anonimoa da, Nideralteichekoa, eta 897tik 901era arteko
\nurteak daude jasota. Bi zati anonimoei, halaber, Bavariako jarraipena esaten
\nzaie<\/span>.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Sarrera gehienak, antza, gertakariak izan eta denbora gutxira jaso
\nziren. Hori agerikoa da 869.\u202furtetik aurrera. Idazleek, gainera, beste
\nurte-liburu batzuk erabili zituzten iturritako; batzuk desagertuak. Lehen
\nzatiaren egileak, halaber, Annales regni Francorum <\/i>eta Annales
\nLaurissenses Majores<\/i> lanak kontsultatu zituen.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Annales<\/span><\/i> lanaren narrazioan ekialdeko frankoen
\nikuspegi historiko eta politikoa dago jasota. Urte-liburuok, beraz,
\nmendebaldeko frankoen ikuspegia jasoa duen \u00abSan Bertinen urte-liburuak\u00bb lanaren
\nekialdeko baliokideak dira. Politikaz gain, egileak gizarte-gaiez ere mintzatu
\nziren, eta hein txikiagoan bada ere, baita eliz kontuez ere.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Fuldako
\nurte-liburuetan bost aldiz aipatuta dago Wasconia<\/i>; guztiak ere
\nSeligenstadteko zatian. Lehen aipamena 744.\u202furteari dagokio, eta esaten da
\nKarlomanek eta Pepin Laburrak Hunaldo Akitaniako duke matxinatua behartu zutela
\nwaskoien<\/i> artera ihes egitera. Bigarrena, berriz, 778.\u202furteari dagokio
\neta Karlomagnok Hispanian egindakoak kontatzen ditu: Zaragozarako espedizioa,
\nIru\u00f1eko suntsiketa, sarrazenoen Ibinalarabi (Ibn al-Arabi) eta Abitauro (Abu
\nTauro) prefektuen bahiketa, eta Frantzian, waskoien<\/i> eta nafarren aurka
\nborrokatu izana. Hirugarren aipamena, 816.\u202furtekoa da eta kontatzen du waskoiek<\/i>
\nberen aberri-jatorriari berez dagokion apetak eraginda huts egin zutela, baina
\nbi espediziotan hainbesteraino azpiratu zituzten, non, ederki kostata ere,
\nbaskoiak errendizioa eta bakea eskatzera behartuta egon baitziren. Azken bi
\naipamenak 819.\u202furtean jaso ziren: batetik, Lupo Euskalduna erbestera kondenatu
\nzuten, traizio egin izanagatik, eta bestetik, enperadorearen seme Pepinek waskoiak<\/i>
\ngaraitu eta azpiratu zituen.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Urte-liburuok
\nhainbat eskuizkributan gorderik daude, baina oso litekeena da ale anitz galdu
\nizana. Zaharrena ix.<\/span>\u202fmendearen
\nbukaerakoa da, Leipzigen dago eta Nideralteicheko zatia dago jasota;
\nhorregatik, pentsatu da autografoaren jatorrizko testua izan litekeela.
\nGainerakoak, berriz, xi.<\/span>\u202fmendeetakoak
\ndira; haien artean, S\u00e9lestadt, Worms eta Vienakoak dira nabarmentzekoak.
\nGeroagoko kopiak ere badira; xvi.<\/span>
\neta xvii<\/span>.\u202fmendeetakoak, hain
\nzuzen.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Urte-liburuak latinez idatziak daude. Izenari dagokionez, betiere Marquard Freher eruditu eta diplomazialariak xvii.\u202fmendean plazaratutako argitaldariaren arabera, Fuldako abadia beneditarrarekin lotura estua izateari zor zaio urte-liburuen izena, bai eta testuaren zatietako baten egilea Rudolf Fuldakoa hagiografoa izan zelako usteari ere. Urte-liburuok 714tik 901era bitarteko garaiaz mintzo dira. Garai hori, aldi berean, bost zatitan banatuta dago. Zati […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[253],"class_list":["post-2608","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nANNALES FULDENSES(Fuldako urte-liburuak)(IX.\u202fmendea). a - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/annales-fuldenses-118-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ANNALES FULDENSES(Fuldako urte-liburuak)(IX.\u202fmendea). a - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Urte-liburuak latinez idatziak daude. Izenari dagokionez, betiere Marquard Freher eruditu eta diplomazialariak xvii.\u202fmendean plazaratutako argitaldariaren arabera, Fuldako abadia beneditarrarekin lotura estua izateari zor zaio urte-liburuen izena, bai eta testuaren zatietako baten egilea Rudolf Fuldakoa hagiografoa izan zelako usteari ere. Urte-liburuok 714tik 901era bitarteko garaiaz mintzo dira. Garai hori, aldi berean, bost zatitan banatuta dago. Zati […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/annales-fuldenses-118-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/annales-fuldenses-118-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/annales-fuldenses-118-eu\\\/\",\"name\":\"ANNALES FULDENSES(Fuldako urte-liburuak)(IX.\u202fmendea). a - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-12-12T14:53:54+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/annales-fuldenses-118-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/annales-fuldenses-118-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/annales-fuldenses-118-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"ANNALES FULDENSES(Fuldako urte-liburuak)(IX.\u202fmendea). a\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"ANNALES FULDENSES(Fuldako urte-liburuak)(IX.\u202fmendea). a - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/annales-fuldenses-118-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"ANNALES FULDENSES(Fuldako urte-liburuak)(IX.\u202fmendea). a - Iura Vasconiae","og_description":"Urte-liburuak latinez idatziak daude. Izenari dagokionez, betiere Marquard Freher eruditu eta diplomazialariak xvii.\u202fmendean plazaratutako argitaldariaren arabera, Fuldako abadia beneditarrarekin lotura estua izateari zor zaio urte-liburuen izena, bai eta testuaren zatietako baten egilea Rudolf Fuldakoa hagiografoa izan zelako usteari ere. Urte-liburuok 714tik 901era bitarteko garaiaz mintzo dira. Garai hori, aldi berean, bost zatitan banatuta dago. Zati […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/annales-fuldenses-118-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/annales-fuldenses-118-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/annales-fuldenses-118-eu\/","name":"ANNALES FULDENSES(Fuldako urte-liburuak)(IX.\u202fmendea). a - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2019-12-12T14:53:54+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/annales-fuldenses-118-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/annales-fuldenses-118-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/annales-fuldenses-118-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"ANNALES FULDENSES(Fuldako urte-liburuak)(IX.\u202fmendea). a"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2608","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2608\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2608"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=2608"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}