{"id":2566,"date":"2019-12-11T10:49:52","date_gmt":"2019-12-11T09:49:52","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/ajbar-maymua-fi-fat%e1%b8%a5-al-andalus-izen-hori-eman-zaio-anonimotzat-jotzen-den-kronika-bati-bi-zati-d-97-eu\/"},"modified":"2019-12-11T10:49:52","modified_gmt":"2019-12-11T09:49:52","slug":"ajbar-maymua-fi-fat%e1%b8%a5-al-andalus-izen-hori-eman-zaio-anonimotzat-jotzen-den-kronika-bati-bi-zati-d-97-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ajbar-maymua-fi-fat%e1%b8%a5-al-andalus-izen-hori-eman-zaio-anonimotzat-jotzen-den-kronika-bati-bi-zati-d-97-eu\/","title":{"rendered":"AJB\u0100R MA\u0176M\u016a\u2019A F\u012a FAT\u1e25 AL-ANDALUS. Izen hori eman zaio anonimotzat jotzen den kronika bati. Bi zati ditu. Lehenak izenburu hau dauka: Ajb\u0101r Ma\u0177m\u016b\u2019a f\u012b fat\u1e25 al-Andalus wa \u1e0fikr umar\u0101\u2019i -h\u0101 (ra\u1e25ima-hum All\u0101h) wa-l-\u1e25ur\u016bb al-w\u0101qi\u2019a bi-h\u0101 bayna-humedo Al An"},"content":{"rendered":"

Kronika
\nhori Al Andaluseko gertakari nagusiei buruzko albiste historiko, pasadizo eta
\ninterpolazioen bilduma da, betiere \u1e6c\u0101riq eta M\u016bs\u0101 Penintsulan sartu zirenetik
\n\u2018Abd al-Ra\u1e25m\u0101n III.aren agintaldia bukatu arte. Halaber, badira monarkia
\nbisigodoaren azken urteei buruzko datuak, bai eta musulmanen sarrera eragin
\nzuten inguruabarrei buruzkoak ere.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Nobela-moldean
\nkontatutako historiatzat jotzen da, etsenplu emateko idatzia. Ez du
\naitzinsolasik, eta nola-halako erregulartasunik eza dario testuari, hala
\negituran eta hizkeran nola estiloan. Bal\u0177ren agindupeko siriarrak Al Andalusen
\nsartu izanari eskaini zaizkio orrialdeen erdiak baino gehiago, eta hain zuzen
\nere, Bal\u0177k Ekialdetik alde egin zuenetik Y\u016bsuf gobernadore ohiaren heriotzara
\nbitarteko gertakarien berri ematen da, bai eta a\u2018Abd al-Ra\u1e25m\u0101n I.\u00a0aren
\nerregealdiko azken hogeita hamar urteen berri ere. Datuok gorabehera, kronikak
\nfuntsezko garrantzia du, iturri baliotsua baita Al Andasluseko konkista
\nezagutzeko, aipatu \u2018Abd al-Ra\u1e25m\u0101n I.aren heriotzara bitarte, betiere, eta Luis
\nMolinak adierazi duen bezala, oinarrizko kroniketako bat da ii.\/viii.<\/span>\u202fmendearen historia ikasteko.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Obrak
\ndakartzan hainbat datu eztabaida-iturri dira erudituen artean: noiz idatzi zen,
\nzati-kopurua, zatiok noiz idatzi ziren eta nork eginak diren. Horiez gain,
\nbestelako desadostasunak ere badituzte obraren itzultzaileek eta adituek iturri
\nidatzien eta ahozkoen jatorriaz; aditu gehienen ustez, iturriak partekatuak
\ndira. E. L\u00e9vi Proven\u00e7al eta L. Molina, ordea, ez dira iritzi berekoak.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Al Andalusi dagokionez, musulmanak lurralde hartara iritsi zirenez
\ngeroztikoak dira kronikan jasoak dauden albisteak, erreferentzia-unea Alfontso
\nVI.<\/span>a<\/span>ren erregealdia
\ndelarik. Badira Penintsularen iparraldeari buruzko aipamenak, bai eta
\niparraldeen bizi ziren herriei buruzkoak ere; haietan esaten da, adibidez,
\nRodrigo baskoien aurka ari zela borrokan, musulmanak Algecirasko badiatik sartu
\nzirenean, edota espedizioak antolatu zirela \u00abbaskoien herrialdera\u00bb, eta Ximen
\nAzkarraren gaztelua setiatu bazen ere, Rodrigo hartaz jabetu zela. Iturri
\nbereko beste kontakizun batek \u2018Abd al-Ra\u1e25m\u0101n I.<\/span>\u00a0<\/span>aren ospea
\naipatzen du, Ekialdeko kalifatzarekin hautsi eta bere burua emir aldarrikatu
\nzuena. Iturri horren arabera, egoera horrek matxinada-saiakera batzuk eragin
\nzituen, tributuak ordaintzeari uko eginda; halaxe gertatu omen zen, behintzat,
\nYus\u016bf al-Fi\u1e25r\u012bt gobernadorearen agindupeko espedizio batekin. Emirrak,
\nZaragozako eta Calahorrako (781) eragin-eremuko kontrola ziurtatu eta gero,
\nIru\u00f1ea suntsitzera jo zuen, eta ondoren, baskoien eta zerretaniarren (Sirtaniyun<\/i>)
\neskualdearen kontra, eta Ibn Belascoten herrialdean kanpatu zuen, haren semea
\nbahituta. Gero, bakea eman zion, tributu pertsonala (jizyah<\/i>) jasotzearen
\ntruke. Kronikan, bestalde, aipatzen da zorigaiztoko patuak jo zituela Al
\nAndalusera iritsitako musulmanak. Horretan oinarrituta, historiografiaren
\narabera, kronika Alfontso VI.aren eta v.\/xi.<\/span>\u202fmendearen
\nlehen herenaren artean hasi zen idazten, Kordoba hiriko iraultzen garaian,
\nzehazki. E. Molinaren iritziz, ordea, vi.\/xii.<\/span>\u202fmendetik
\naurrera idatzi zen, eta, Chalmetak, aldiz, iv.\/x<\/span>.\u202fmendean
\nkokatu du lanaren jatorria. Bestalde, hainbat proposamen egin dira
\nzati-kopuruari dagokionez, betiere egile posibleei dagozkien datuen arabera.
\nOliver L\u00f3pezek esan du egile guztiak Tamm\u0101m ibn \u2018Alqama familiakoak izan
\nzirela. Azken tesi horri jarraikiz, lanak hiru zati nagusi ditu, hirurak ere
\nAb\u016b G\u0101lib Tamm\u0101m ibn \u2018Alqama al-\u1e6eaqaf\u012b-k idatzi omen zituena. Azken horrek
\nidatzia da lanaren bigarren izenburuan barnebildutako testua, bere bizitzako
\nhiru etapatan ondua (\u00abInbasioaren eta balien historia\u00bb, S\u00e1nchez Albornozek
\nemaniko izenburuaren arabera; \u00abKronika siriarra\u00bb edo \u00abGerra zibilen historia\u00bb,
\nS\u00e1nchez Albornozi ere jarraikiz. Zehazki, Ekialdetik abiatu eta Al Andalusen
\nhil ziren gerlarien gaineko oroitzapena bizirik mantentzeko idatzi zen eta
\nY\u016bsuf al-Fi\u1e25r\u012bt gobernadorearen heriotzarekin bukatzen da; \u00ab\u2018Abd al-Ra\u1e25m\u0101n I.<\/span>\u00a0<\/span>aren erregealdiko
\nurte-liburuak\u00bb, al-\u1e62umailen heriotzarekin hasi eta erregearen heriotzarekin
\nbukatzen dena).<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Oliver
\nL\u00f3pezek proposatzen du egilea edo egileak ez zirela omeiatarrak, baizik eta \u1e6eaql\u012bf
\ntribuko Tamm\u0101m ibn \u2018Alqama familiakoak, eta sei zati zehaztu ditu; azkenak al-\u1e24akamen
\nerregealdian idatziak. Egilea Ab\u016b G\u0101ib Tamm\u0101m ibn \u2018Alqama al-\u1e6eaqaf\u012bgerlari eta
\ntradizio-idazle siriarra izan zen. Bere herrialdetik alde egin zuen, berbere
\niparrafrikarren kontra borrokatzeko. 123.\/741. urtean sartu zen Penintsulan. Ajb\u0101r
\nMa\u0177m\u016b\u2019a<\/i> lanaren lehen zatia idatzi zuen, bere bizitzako hiru etapatan
\nidatzi ere, eta lehen hiru zatiak, hain zuzen ere, hortik heldu dira. Gerlari
\nbaten kontakizuna da, musulmanek Penintsulan egondako etapa guztietan bizi
\nizandakoa, harik eta zahartzaroan ilusioa galtzen duen arte, erregeak izaniko
\njokamoldearen ondorioz, noiz eta omeiatarren arteko borrokak, indarkeria eta
\ngerra piztutako garaian. Izan ere, gehiegikerien kontrako jarrerak bultzaturik,
\ntestua idatzi bai, baina ez zuen argitaratu. Bigarren zatiaren egilea, berriz,
\nAb\u016b G\u0101lib Tamm\u0101m b. \u2018\u0100mir b. A\u1e25mad b. G\u0101lib b. Tamm\u0101m b. \u2018Alqama al-\u1e6eaqaf\u012b izan
\nzen (187\/803-283\/896), Al Andalusen jaioa eta zendua. Elkarren segidako hiru
\nemirren ministroa izan zen, eta poeta, literatoa
\neta historialaria ere bai. Uste denez, \u2018Abd al-Ra\u1e25m\u0101n II.ari lotutako
\nhistorialaria ezagutu zuen, hots, \u2018Abd al-Malik b. \u1e24ab\u012bb, bai eta haren
\ndizipuluak ere. Harreman hori omen da gorteko bizitzari buruz idazkian ageri
\ndiren pasadizo askoren iturria, eta era berean, garai hartan agintarien aurka
\nizaniko altxamenduen gaineko aipamen zuzenen nahiz zeharkakoen iturria.
\nFamiliaren artxiboaz arduratu eta bere arbasoaren kronikari jarraipena eman
\nzion. Bi zati idatzi zituen: lehena \u00abEmir omeiatarren gaineko irudia\u00bb kronika,
\n\u2018Abd al-Ra\u1e25m\u0101n I.<\/span>a<\/span>ren garaitik Mu\u1e25ammaden heriotzara bitartekoa.
\nBigarren zatian, Al Andaluseko konkista azaltzen du, Julianen garaitik \u2018Abd
\nal-\u2018Az\u012b b. M\u016bs\u0101 zendu bitartekoa; horrela, behar bezala antolaturik
\ndeskribatzen du gertatutakoa, hiztegi askotarikoa eta aberatsa erabilita, datu
\nbatzuen gaineko ezjakintasuna ere aitortuta. Gorde den hirugarren idazkiaren
\nbalizko egilea Ab\u016b G\u0101lib Tamm\u0101m b. \u2018Abd All\u0101h b. Tamm\u0101m b. G\u0101lib da (917-987),
\nulema eta zientzia islamikoan aditua, Toledon jaioa, baina gainerakoan ia ez
\ndakigu deus ere hartaz. Uste denez, ulema horrek \u2018Abd al-Ra\u1e25m\u0101n III.<\/span>a<\/span>ren
\nkronika idatzi, bere aurrekoaren paperak kopiatu eta \u2018Abd All\u0101h azken emir
\nomeiatarrari dagozkion paperak osatu zituen, betiere walien<\/i> eta gerra
\nzibilen historiari buruzko datu batzuk erantsita. Dena den, \u2018Abd al-Ra\u1e25m\u0101n III.<\/span>a<\/span>ren
\nagintaldian bizi izandakoa lehen eskutik idatzi zuen. Nabarmentzekoa da azken
\nkronika horrek ez duela elkarrizketarik, ez ditu gertakariak agertzen, ezta
\npasadizorik kontatzen ere. Kalifaren jokamoldea kritikatzen du, bai eta haren
\nfanatismo erlijiosoa ere.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kronika hori Al Andaluseko gertakari nagusiei buruzko albiste historiko, pasadizo eta interpolazioen bilduma da, betiere \u1e6c\u0101riq eta M\u016bs\u0101 Penintsulan sartu zirenetik \u2018Abd al-Ra\u1e25m\u0101n III.aren agintaldia bukatu arte. Halaber, badira monarkia bisigodoaren azken urteei buruzko datuak, bai eta musulmanen sarrera eragin zuten inguruabarrei buruzkoak ere. Nobela-moldean kontatutako historiatzat jotzen da, etsenplu emateko idatzia. Ez du aitzinsolasik, […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[249],"class_list":["post-2566","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nAJB\u0100R MA\u0176M\u016a\u2019A F\u012a FAT\u1e25 AL-ANDALUS. Izen hori eman zaio anonimotzat jotzen den kronika bati. Bi zati ditu. Lehenak izenburu hau dauka: Ajb\u0101r Ma\u0177m\u016b\u2019a f\u012b fat\u1e25 al-Andalus wa \u1e0fikr umar\u0101\u2019i -h\u0101 (ra\u1e25ima-hum All\u0101h) wa-l-\u1e25ur\u016bb al-w\u0101qi\u2019a bi-h\u0101 bayna-humedo Al An - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ajbar-maymua-fi-fat%e1%b8%a5-al-andalus-izen-hori-eman-zaio-anonimotzat-jotzen-den-kronika-bati-bi-zati-d-97-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"AJB\u0100R MA\u0176M\u016a\u2019A F\u012a FAT\u1e25 AL-ANDALUS. Izen hori eman zaio anonimotzat jotzen den kronika bati. Bi zati ditu. Lehenak izenburu hau dauka: Ajb\u0101r Ma\u0177m\u016b\u2019a f\u012b fat\u1e25 al-Andalus wa \u1e0fikr umar\u0101\u2019i -h\u0101 (ra\u1e25ima-hum All\u0101h) wa-l-\u1e25ur\u016bb al-w\u0101qi\u2019a bi-h\u0101 bayna-humedo Al An - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kronika hori Al Andaluseko gertakari nagusiei buruzko albiste historiko, pasadizo eta interpolazioen bilduma da, betiere \u1e6c\u0101riq eta M\u016bs\u0101 Penintsulan sartu zirenetik \u2018Abd al-Ra\u1e25m\u0101n III.aren agintaldia bukatu arte. Halaber, badira monarkia bisigodoaren azken urteei buruzko datuak, bai eta musulmanen sarrera eragin zuten inguruabarrei buruzkoak ere. Nobela-moldean kontatutako historiatzat jotzen da, etsenplu emateko idatzia. Ez du aitzinsolasik, […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ajbar-maymua-fi-fat%e1%b8%a5-al-andalus-izen-hori-eman-zaio-anonimotzat-jotzen-den-kronika-bati-bi-zati-d-97-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"5 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/ajbar-maymua-fi-fat%e1%b8%a5-al-andalus-izen-hori-eman-zaio-anonimotzat-jotzen-den-kronika-bati-bi-zati-d-97-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/ajbar-maymua-fi-fat%e1%b8%a5-al-andalus-izen-hori-eman-zaio-anonimotzat-jotzen-den-kronika-bati-bi-zati-d-97-eu\\\/\",\"name\":\"AJB\u0100R MA\u0176M\u016a\u2019A F\u012a FAT\u1e25 AL-ANDALUS. Izen hori eman zaio anonimotzat jotzen den kronika bati. Bi zati ditu. Lehenak izenburu hau dauka: Ajb\u0101r Ma\u0177m\u016b\u2019a f\u012b fat\u1e25 al-Andalus wa \u1e0fikr umar\u0101\u2019i -h\u0101 (ra\u1e25ima-hum All\u0101h) wa-l-\u1e25ur\u016bb al-w\u0101qi\u2019a bi-h\u0101 bayna-humedo Al An - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-12-11T09:49:52+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/ajbar-maymua-fi-fat%e1%b8%a5-al-andalus-izen-hori-eman-zaio-anonimotzat-jotzen-den-kronika-bati-bi-zati-d-97-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/ajbar-maymua-fi-fat%e1%b8%a5-al-andalus-izen-hori-eman-zaio-anonimotzat-jotzen-den-kronika-bati-bi-zati-d-97-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/ajbar-maymua-fi-fat%e1%b8%a5-al-andalus-izen-hori-eman-zaio-anonimotzat-jotzen-den-kronika-bati-bi-zati-d-97-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"AJB\u0100R MA\u0176M\u016a\u2019A F\u012a FAT\u1e25 AL-ANDALUS. Izen hori eman zaio anonimotzat jotzen den kronika bati. Bi zati ditu. Lehenak izenburu hau dauka: Ajb\u0101r Ma\u0177m\u016b\u2019a f\u012b fat\u1e25 al-Andalus wa \u1e0fikr umar\u0101\u2019i -h\u0101 (ra\u1e25ima-hum All\u0101h) wa-l-\u1e25ur\u016bb al-w\u0101qi\u2019a bi-h\u0101 bayna-humedo Al An\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"AJB\u0100R MA\u0176M\u016a\u2019A F\u012a FAT\u1e25 AL-ANDALUS. Izen hori eman zaio anonimotzat jotzen den kronika bati. Bi zati ditu. Lehenak izenburu hau dauka: Ajb\u0101r Ma\u0177m\u016b\u2019a f\u012b fat\u1e25 al-Andalus wa \u1e0fikr umar\u0101\u2019i -h\u0101 (ra\u1e25ima-hum All\u0101h) wa-l-\u1e25ur\u016bb al-w\u0101qi\u2019a bi-h\u0101 bayna-humedo Al An - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ajbar-maymua-fi-fat%e1%b8%a5-al-andalus-izen-hori-eman-zaio-anonimotzat-jotzen-den-kronika-bati-bi-zati-d-97-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"AJB\u0100R MA\u0176M\u016a\u2019A F\u012a FAT\u1e25 AL-ANDALUS. Izen hori eman zaio anonimotzat jotzen den kronika bati. Bi zati ditu. Lehenak izenburu hau dauka: Ajb\u0101r Ma\u0177m\u016b\u2019a f\u012b fat\u1e25 al-Andalus wa \u1e0fikr umar\u0101\u2019i -h\u0101 (ra\u1e25ima-hum All\u0101h) wa-l-\u1e25ur\u016bb al-w\u0101qi\u2019a bi-h\u0101 bayna-humedo Al An - Iura Vasconiae","og_description":"Kronika hori Al Andaluseko gertakari nagusiei buruzko albiste historiko, pasadizo eta interpolazioen bilduma da, betiere \u1e6c\u0101riq eta M\u016bs\u0101 Penintsulan sartu zirenetik \u2018Abd al-Ra\u1e25m\u0101n III.aren agintaldia bukatu arte. Halaber, badira monarkia bisigodoaren azken urteei buruzko datuak, bai eta musulmanen sarrera eragin zuten inguruabarrei buruzkoak ere. Nobela-moldean kontatutako historiatzat jotzen da, etsenplu emateko idatzia. Ez du aitzinsolasik, […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ajbar-maymua-fi-fat%e1%b8%a5-al-andalus-izen-hori-eman-zaio-anonimotzat-jotzen-den-kronika-bati-bi-zati-d-97-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"5 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ajbar-maymua-fi-fat%e1%b8%a5-al-andalus-izen-hori-eman-zaio-anonimotzat-jotzen-den-kronika-bati-bi-zati-d-97-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ajbar-maymua-fi-fat%e1%b8%a5-al-andalus-izen-hori-eman-zaio-anonimotzat-jotzen-den-kronika-bati-bi-zati-d-97-eu\/","name":"AJB\u0100R MA\u0176M\u016a\u2019A F\u012a FAT\u1e25 AL-ANDALUS. Izen hori eman zaio anonimotzat jotzen den kronika bati. Bi zati ditu. Lehenak izenburu hau dauka: Ajb\u0101r Ma\u0177m\u016b\u2019a f\u012b fat\u1e25 al-Andalus wa \u1e0fikr umar\u0101\u2019i -h\u0101 (ra\u1e25ima-hum All\u0101h) wa-l-\u1e25ur\u016bb al-w\u0101qi\u2019a bi-h\u0101 bayna-humedo Al An - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2019-12-11T09:49:52+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ajbar-maymua-fi-fat%e1%b8%a5-al-andalus-izen-hori-eman-zaio-anonimotzat-jotzen-den-kronika-bati-bi-zati-d-97-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ajbar-maymua-fi-fat%e1%b8%a5-al-andalus-izen-hori-eman-zaio-anonimotzat-jotzen-den-kronika-bati-bi-zati-d-97-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/ajbar-maymua-fi-fat%e1%b8%a5-al-andalus-izen-hori-eman-zaio-anonimotzat-jotzen-den-kronika-bati-bi-zati-d-97-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"AJB\u0100R MA\u0176M\u016a\u2019A F\u012a FAT\u1e25 AL-ANDALUS. Izen hori eman zaio anonimotzat jotzen den kronika bati. Bi zati ditu. Lehenak izenburu hau dauka: Ajb\u0101r Ma\u0177m\u016b\u2019a f\u012b fat\u1e25 al-Andalus wa \u1e0fikr umar\u0101\u2019i -h\u0101 (ra\u1e25ima-hum All\u0101h) wa-l-\u1e25ur\u016bb al-w\u0101qi\u2019a bi-h\u0101 bayna-humedo Al An"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2566","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2566\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2566"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=2566"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}