{"id":2522,"date":"2019-12-11T09:17:02","date_gmt":"2019-12-11T08:17:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/gregorio-toursekoa-74-eu\/"},"modified":"2019-12-11T09:17:02","modified_gmt":"2019-12-11T08:17:02","slug":"gregorio-toursekoa-74-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gregorio-toursekoa-74-eu\/","title":{"rendered":"GREGORIO TOURSEKOA (Riom, Auvernia, 538 – Tours, 594)."},"content":{"rendered":"

Gregoriori
\nburuz dakiguna haren lanei eta bere lagun Venantzio Fortunatoren poemei eta
\nkorrespondentziari esker dakigu. 538.<\/span>\u202f<\/span>urtearen inguruan jaio zen, Riomen, Clermont-Ferrandetik (Auvernia)
\ngertu, gizarte-maila oneko familia galiar-erromatar katoliko batean.
\nGregorioren aita Florentzio Auverniako senatari baten semea zen, eta ama,
\nArmentaria, Burgundiako leinu nobleen ahaidea zen. Jaiotzean, Jurgi Florentzio
\nizenez bataiatu zuten, eta, gero, Gregorio izena hartu zuen; agian, amaren
\naldetiko aitonaren omenez: Autuneko <\/span>comes<\/span><\/span>a eta Langreseko apezpikua izan zen aitona, eta hiltzean, santutu egin
\nzuten. 551.<\/span>\u202f<\/span>urte aldera, Gregorio gazteak sukar
\nbatzuetatik bizirik ateratzea lortu zuen, bere burua San Ilidiori gomendatu
\nondoren, eta gertaera horren ondorioz, erlijioso-bizitza egitea aukeratu zuen.
\n563.<\/span>\u202f<\/span>urterako, diakono zen jada,
\nAuvernian agian. Harreman estua izan zuen Sigeberto errege merovingioarekin eta
\nBrunikilda erreginarekin, eta monarken babesari esker, Tourseko apezpiku izatea
\nlortu zuen 573.<\/span>\u202furtean,
\nGaliako apezpikutza garrantzitsuenetako bat<\/span>. Klotario<\/span>\u202f<\/span>I.aren ondorengoen arteko gerra zibilen lekuko izan zen, bere
\napezpiku-egoitzan babesa bilatu zuten guztiei lagundu zien, gatazketan esku
\nhartu zuen eta alderdien arteko bitartekari-lanak egin zituen, eta, batzuetan,
\nordezkaritza diplomatikoko lanak ere bai.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Zenbait lan
\nhagiografiko idatzi zituen, eta elizkizunen zenbait pasarte iritsi dira gurera,
\nbai eta beste egile batzuentzat egindako sarrerenak eta hitzaurreenak ere. <\/span>In gloria confessorum <\/span><\/span>(48-51; 83) eta <\/span>In gloria martyrum <\/span><\/span>(11-12; 73)lanetan, Akitaniako eta
\nNovenpopulaniako kristautze-prozesuarekin lotutako ahozko zenbait tradizio
\nhagiografiko bildu zituen, iv.-v.<\/span>\u202fmendekoak, batez
\nere. Hala ere, Gregorioren lan aipagarriena haren <\/span>Decem
\nlibri historiarum<\/span><\/span>
\nda; hau da, <\/span>Historiako hamar
\nliburu<\/span><\/i>. Hor,
\nGaliaren historia biltzen du, vi.<\/span>\u202fmendekoa, batez
\nere. Lana 594an amaitzen da, urte horretan eteten baita hamargarren liburua,
\nagian apezpikua lana idazten ari zela hil zelako. Gregorioren kontakizunen
\nardatz nagusia erresuma merovingioak dira, eta Galian nolabaiteko eragina
\ndutenean soilik aipatzen ditu ondoko herri eta erresumekin lotutako gertaerak.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Akitaniako lurraldea behin baino gehiagotan
\naipatzen du. Aipamen horien guztien artean, Gundobaldoren matxinadaren eta
\nharen ondorioen kontakizuna nabarmentzen da. Gundobaldo frankoen erresumako
\nerregegaia izan zen, eta Galiako zenbait handikiren eta apezpikuren
\nlankidetzaz, Txilperiko\u202fI.a zenaren Akitaniako jabetzen errege koroatu zezatela
\nlortu zuen 584.\u202furtean. Aldaketak egin zituen Akitaniako elizan eta armada bat
\nosatu zuen, baina, bere aldekoek salduta, Gontran erregearen tropek garaitu
\nzuten, <\/span>Convenae<\/span><\/span>
\nhiriari \u2014gaur egungo Saint-Bertrand-de-Comminges, Garona Garaia\u2014 oso setio gogorra
\nezarri ondoren (<\/span>Hist.<\/span><\/span>\u202f7.34-39; 43; 8.6; 18). Baskoniari dagokionez, Gregoriok bitan
\nsoilik aipatzen ditu eskualdea eta bertako biztanleak. Izan ere, merovingioek
\n541.\u202furtean bisigodoen aurka Pirinioetako igarobideetan egindako erasoa
\nkontatzean, ez du <\/span>Pompelo
\n<\/span><\/span>aipatzen frankoen armadaren ibilbidea
\nzehaztean (<\/span>Hist.<\/span><\/span>\u202f3.29).<\/span><\/p>\n

Hala ere, Toursekoak Baskonia edo bertako
\nbiztanleak aipatzen dituen bi pasarteak oso interesgarriak dira, Venantzio
\nFortunatok baskoien eta frankoen arteko aurreko etsaitasunari buruz ematen
\ndituen berri lausoak argitzeko balio baitute. Lehen erreferentzia 581ekoa da.
\nUrte horretan, Gregorioren arabera, Bladastes <\/span>dux
\n<\/span><\/span>frankoa Baskoniara joan zen eta ia armada osoa
\ngaldu zuen \u2014<\/span>Bladastis vero dux in
\nVasconiam abiit maximamquae partem exercitus sui -amisit<\/span><\/span>\u2014 (<\/span>Hist.<\/span><\/span>\u202f6.12); Gregoriok dio baskoiak, sei urte geroago, mendietatik
\nordokira jaitsi zirela eta laborantza-lurrak eta mahastiak suntsitu zituztela,
\ngatibu asko hartu zituztela eta azienda lapurtu zutela. Astrovaldus <\/span>dux<\/span><\/span>a haien kontra egiten
\nsaiatu zen askotan, baina oso garaipen gutxi lortu zituen \u2014<\/span>Wascones vero de montibus prorumpentes, in plana descendunt,
\nvineas agrosque depopulantes, domus tradentes incendio, nonnullus abducentes
\ncaptivos cum pecoribus. Contra quos saepius Austrovaldus dux processit, sed
\nparvam ultionem exegit ab eis<\/span><\/span>\u2014 (<\/span>Hist.<\/span><\/span>\u202f9.7). Hori da Antzinate
\nBerantiarreko egile batek baskoiak Pirinioen iparraldean zeudela argi eta garbi
\nadierazten duen lehen aldia. Halaber, Bladastes <\/span>dux<\/span><\/span>ak Baskoniaren aurka egindako erasoaldia Leovigildo errege
\nbisigodoak eskualdearen hegoaldean egindako erasoaldiaren garai berean izan
\nzen.<\/span><\/p>\n

Decem libri historiarum<\/span><\/span> lana \u2014gerora, <\/span>Historiae
\nFrancorum<\/span><\/span> izenez ere ezagu-tzen da\u2014 Gregorio
\nToursekoaren lan bikainena dela esan dezakegu.Historia horien hamargarren
\nliburua amaitu gabe egonda ere \u2014agian, lehen esan dugun moduan, apezpikua
\nliburu hori idazten ari zenean hil zelako\u2014, obra horrek oso garrantzi handia du
\nvi.<\/span>\u202fmendeko mundu merovingioaren alderdi guztien
\nberri jakin ahal izateko. Lan horretan, Gregoriok errege frankoen erregealdien
\nbalorazioa egiten du, eta transmititu egiten digu bere ustez nolakoa den
\ngizarte ideala, monarkia katoliko sendo batez gobernatua, apezpikuekin erabat
\nados egonda. Egileak oinarri dokumental zabala zuen: zenbait testu bibliko,
\nhistoriografia-lanak (Eusebio Zesareakoa, Jeronimo, Orosio, Rufino eta Sulpizio
\nSevero), lan hagiografikoak, askotariko korrespondentzia, artxibategi
\npublikoak, ahozko tradizioak, lekuko fidagarrien lekukotasunak, eta Gregorioren
\nberaren esperientzia. Gregorioren lana bizkor zabaldu zen bere garaikoen
\nartean, eta orduko beste egile batzuek erabili zuten, hala nola <\/span>Liber Historiae Francorum <\/span><\/span>eta
\n<\/span>Fredegarioren kronika<\/span><\/i> deituriko
\nlanen egileek.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gregoriori buruz dakiguna haren lanei eta bere lagun Venantzio Fortunatoren poemei eta korrespondentziari esker dakigu. 538.\u202furtearen inguruan jaio zen, Riomen, Clermont-Ferrandetik (Auvernia) gertu, gizarte-maila oneko familia galiar-erromatar katoliko batean. Gregorioren aita Florentzio Auverniako senatari baten semea zen, eta ama, Armentaria, Burgundiako leinu nobleen ahaidea zen. Jaiotzean, Jurgi Florentzio izenez bataiatu zuten, eta, gero, Gregorio izena […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[239],"class_list":["post-2522","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nGREGORIO TOURSEKOA (Riom, Auvernia, 538 - Tours, 594). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gregorio-toursekoa-74-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"GREGORIO TOURSEKOA (Riom, Auvernia, 538 - Tours, 594). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Gregoriori buruz dakiguna haren lanei eta bere lagun Venantzio Fortunatoren poemei eta korrespondentziari esker dakigu. 538.\u202furtearen inguruan jaio zen, Riomen, Clermont-Ferrandetik (Auvernia) gertu, gizarte-maila oneko familia galiar-erromatar katoliko batean. Gregorioren aita Florentzio Auverniako senatari baten semea zen, eta ama, Armentaria, Burgundiako leinu nobleen ahaidea zen. Jaiotzean, Jurgi Florentzio izenez bataiatu zuten, eta, gero, Gregorio izena […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gregorio-toursekoa-74-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/gregorio-toursekoa-74-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/gregorio-toursekoa-74-eu\\\/\",\"name\":\"GREGORIO TOURSEKOA (Riom, Auvernia, 538 - Tours, 594). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-12-11T08:17:02+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/gregorio-toursekoa-74-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/gregorio-toursekoa-74-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/gregorio-toursekoa-74-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"GREGORIO TOURSEKOA (Riom, Auvernia, 538 – Tours, 594).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"GREGORIO TOURSEKOA (Riom, Auvernia, 538 - Tours, 594). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gregorio-toursekoa-74-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"GREGORIO TOURSEKOA (Riom, Auvernia, 538 - Tours, 594). - Iura Vasconiae","og_description":"Gregoriori buruz dakiguna haren lanei eta bere lagun Venantzio Fortunatoren poemei eta korrespondentziari esker dakigu. 538.\u202furtearen inguruan jaio zen, Riomen, Clermont-Ferrandetik (Auvernia) gertu, gizarte-maila oneko familia galiar-erromatar katoliko batean. Gregorioren aita Florentzio Auverniako senatari baten semea zen, eta ama, Armentaria, Burgundiako leinu nobleen ahaidea zen. Jaiotzean, Jurgi Florentzio izenez bataiatu zuten, eta, gero, Gregorio izena […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gregorio-toursekoa-74-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gregorio-toursekoa-74-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gregorio-toursekoa-74-eu\/","name":"GREGORIO TOURSEKOA (Riom, Auvernia, 538 - Tours, 594). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2019-12-11T08:17:02+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gregorio-toursekoa-74-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gregorio-toursekoa-74-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/gregorio-toursekoa-74-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"GREGORIO TOURSEKOA (Riom, Auvernia, 538 – Tours, 594)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2522","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2522\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2522"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=2522"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}