{"id":2506,"date":"2019-12-11T08:58:33","date_gmt":"2019-12-11T07:58:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/isidoro-sevillakoa-66-eu\/"},"modified":"2019-12-11T08:58:33","modified_gmt":"2019-12-11T07:58:33","slug":"isidoro-sevillakoa-66-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/isidoro-sevillakoa-66-eu\/","title":{"rendered":"ISIDORO SEVILLAKOA(VI.\u202fmendearen erdialdea- Sevilla, 636)."},"content":{"rendered":"

Isidoro
\nSevillakoa Kartagenako familia hispaniar-erromatar aristokrata bateko lau
\nanai-arrebetatik gazteena zen. Isidoro 550.\u00a0eta 570.\u00a0urteen arteko
\nuneren batean jaio zen, baina ezin da erabat esan Kartagenan ala Sevillan jaio
\nzen, Isidororen familiak Sevillara joan behar izan baitzuen bizantziarrek
\nPenintsulako hego-ekialdea konkistatu zutenean (552-555). Ez dago ziurtatuta
\nIsidororen aita Severianok administrazio bisigodoan kargu garrantzitsuren bat
\nizan zuenik, baina badakigu familiako zenbait kidek kargu garrantzitsuak izan
\nzituztela Elizaren hierarkian, egoitzaz aldatuta ere. Hala, Leandro, lau anai-arrebetatik zaharrena, Sevillako apezpiku
\nizendatu zuten, eta Fulgentzio, berriz, \u00c9cijakoa. Isidoro gazte geratu zen
\numezurtz, baina, hala ere, hezkuntza ona izan zuen. Leandro anaia arduratu zen
\nIsidoroz, eta, agian, Sevillako apezpiku–eskolara bidali zuen, eta han prestakuntza
\nbikaina izan zuen.<\/p>\n

<\/span><\/span><\/p>\n

Leandro hiltzean
\n(602), Isidoro izan zen haren ondorengo Sevillako apezpikutegian, eta laster
\nnabarmendu zen bere oratoria-ahalmen handiagatik, erudizioagatik eta
\nmonasterio-bizitzaren hedapenerako prozesuan egindako lanagatik, bai eta
\nelizbarruti-eskolei emandako bultzadagatik ere. Witeriko erregearen (603-610)
\naurkako kritika gogorrak egin arren, lankidetzan aritu zen hurrengo errege
\nbisigodoekin. 610.\u00a0urtean, <\/span>Gundemarren Dekretua<\/span><\/i> izenekoa sinatu zuen, Toledoren izaera metropolitanoari buruzkoa,
\neta harreman estua ezarri zuen Sisebuto erregearekin (612\/613-621); izan ere,
\nhari dedikatu zizkion <\/span>De
\nnatura rerum <\/span><\/span>edo <\/span>Liber
\nrotarum <\/span><\/span>obrak eta <\/span>Etymologiae<\/span><\/span> lanaren lehen bertsioa. Toledora sarritan bidaiatzen zuen, eta
\nzenbait kontzilio eklesiastikotan parte hartu zuen. Hain zuzen ere, Sevillako
\nII. Kontzilioaren buru izan zen (619), bai eta Toledoko IV. Kontzilioarena
\n(633) ere.<\/span><\/p>\n

Sevillako
\napezpikuak lan asko idatzi zituen. Haietatik garrantzitsuenak soilik ezagutzen
\nditugu, baina, hala ere, asko dira. Baskoiei buruzko aipamenak Isidororen lan
\ngarrantzitsuenetako bitan ageri dira, eta oraintxe azalduko ditugu. Joan
\nBiklarokoaren ereduari jarraituta, kronika labur bat idatzi zuen, eta, antza,
\nnahikoa ez zela iruditu zitzaion, eta horregatik, 620.<\/span>\u202f<\/span><\/span>urtearen inguruan,\u00a0 <\/span><\/span>Historia
\nGothorum, Wandalorum et Sueborum <\/span><\/span>izeneko obra
\nhistoriografiko baten lehenbiziko bertsioa argitaratzea erabaki zuen. Obra
\nhorren bigarren bertsioa 624an argitaratu zuen, lehen bertsioa berrikusita eta
\nzabalduta. Mendebaldeko Pirinioen inguruneko v.<\/span>\u202fmendeko
\nerreferentzietarako, Isidorok erabiltzen dituen iturriak Hidazio eta <\/span>Kronika Galiarra<\/span><\/span> dira,
\nbesteak beste, eta ia hitzez hitz errepikatzen du iturri horietan jasotakoa,
\nhala nola Euriko errege godoaren tropek <\/span>Pampilona
\n<\/span><\/span>473.<\/span>\u202f<\/span><\/span>urtean okupatu zuteneko pasartea (<\/span>Hist.\u202fGoth.\u202f<\/span><\/span>34). Gregorio Toursekoak bezala, Isidorok ez du Iru\u00f1ea aipatzen
\nfrankoek 541.<\/span>\u202f<\/span><\/span>urteko erasoaldi handian egindako ibilbidean (<\/span>Hist. Goth.\u202f<\/span><\/span>41), baina
\ngertaeren amaierari dagokionez, Isidorok kontatutakoa ez dator bat Toursekoak
\nazaldutakoarekin.<\/span><\/p>\n

Isidorok Toledoko erresuma bisigodoaren
\ngaraian baskoiei buruz adierazten duen lehen erreferentzia Rekaredo erregearen
\nerregealdikoa da (586-601), Leovigildoren konkistak adierazten dituen pasartean
\nez baitu sartzen baskoien lurraldean sartu zeneko kanpaina (581). Isidorok dio
\nmonarka katolikoak zenbait kanpaina gidatu zituela baskoien inbasioen aurka (<\/span>Hist.<\/span><\/span>\u202f<\/span>Goth.<\/span><\/span>\u202f<\/span>49), baina garrantzia kentzen die erasoaldi militar horiei, eta
\narmada bisigodoa trebatzeko balio zutela dio, palestrako jokoarekin alderatuz \u2014<\/span>Saepe etiam et lacertos contra Romanorum insolentias et
\nirruptiones Vasconum movit. Unde non magis bella tractasse, quam potius gentem,
\nquasi in palaestrae ludo, pro uso certaminis videtur exercuisse<\/span><\/span>\u2014(<\/span>Hist.<\/span><\/span>\u202f<\/span>Goth.<\/span><\/span>\u202f<\/span>54). Apezpikuaren
\narabera, Gundemar erregeak <\/span>expeditio<\/span><\/span> arrakastatsu bat gidatu zuen baskoien aurka 610ean (<\/span>Hist.<\/span><\/span>\u202f<\/span>Goth.<\/span><\/span>\u202f<\/span>59), baina pasarte luzeena eta interesgarriena Suintilaren
\nerregealdiaren (621-631) hasierako atalean ageri da, eta hor baskoiek
\nnolabaiteko protagonismoa dute. Garai horretan, baskoiak erasoak egiten ari
\nziren <\/span>Tarraconensis<\/span><\/span> probintzian, mendebaldeko muturrean, baina erregea iristen
\nikustean, errenditu egin ziren, armak utzita, eta erresumako legeak onartu
\nzituzten, bahituak entregatu zituzten, eta <\/span>Ologicus<\/span><\/span>en (Olite\/Erriberri, Nafarroa) hiri godo bat eraikitzeko
\nkonpromisoa hartu zuten, beren ahaleginez eta diruz, erregeari leialtasuna eta
\nsumisioa zin egin ondoren \u2014<\/span>Habuit
\nquoque et initio regni expeditionem contra incursus Vasconum Tarraconensem
\nprovinciam infestantium, ubi adeo montivagi populi terrore adventus ejus
\nperculsi sunt, ut confestim, quasi debita jura noscentes, remissis telis et
\nexpeditis ad precem manibus, supplices ei colla submitterent, obsides darent,
\nOlogicus civitatem Gothorum stipendiis suis et laboribus conderent, pollicentes
\nejus regno ditionique parere, et quidquid imperaretur efficere<\/span><\/span>\u2014 (<\/span>Hist.<\/span><\/span>\u202f<\/span>Goth.<\/span><\/span>\u202f<\/span>63).<\/span><\/p>\n

Sevillako
\napezpikuak baskoiak aipatzen ditu, halaber, bere lan sakon eta
\narrakastatsueneko pasarte batean; hau da, <\/span>Etymologiae <\/span><\/span>edo <\/span>Originum libri XX<\/span><\/span> obran. Lan izugarri horretan, garaiko jakintza
\nguztiak biltzen saiatu zen Isidoro, entziklopedia baten moduan. Gurera iritsi
\ndena obra horren azken bertsioa izan da, 633. urte inguruan idatzia.
\nBederatzigarren liburuko 107. pasartean, Isidorok baskoiak bakzeoekin
\nidentifikatzen ditu, baskoiei lehenago hala esaten zitzaiela adierazten baitu.
\nBaskoiak nomadak direla dio, eta Pirinioetako lurralde malkartsuetan kokatzen
\ndu herri hori, bai eta haien hiri gotortua \u2014<\/span>oppidum<\/span><\/span>\u2014 ere, –<\/span>Vacca<\/span><\/span> izenekoa eta kokapen ezezagunekoa. Hurrengo pasartea Sertorioren
\nGerraren amaierari buruzkoa da, eta, hor, San Jeronimoren erreferentzia egokitu
\negiten du (Hier. <\/span>Adv. Vig.<\/span><\/span> 4), eta Gneo Ponpeiok bakzeoak-baskoiak <\/span>Convenae <\/span><\/span>izeneko hiri batean (gaur egungo Saint-Bertrand-de-Comminges,
\nGarona Garaia) kokatu zituela dio \u2014<\/span>Vacca oppidum fuit iuxta Pyrenaeum, a quo sunt
\ncognominati Vaccei, de quibus creditur dixisse poeta (cf. Virg. Aen.
\n4,42):Lateque vagantes Vaccei. Hi Pyrenaei iugis peramplam montis habitant solitudinem.
\nIdem et Vascones, quasi Vaccones, C in S litteram demutata.Quos Gnaeus Pompeius
\nedomita Hispania et ad triumphum venire festinans de Pyrenaei iugis deposuit et
\nin unum oppidum congregavit. Vnde et Convenarum urbs nomen accepit<\/span><\/span>\u2014(<\/span>Etym. <\/span><\/span>9.107-108).<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Isidoro Sevillakoaren obrak, <\/span>Etimologiak<\/span><\/span> batez ere,
\nberehala zabaldu ziren haren garaikideen artean, eta Erdi Aroko aditu askok
\nerabili zituzten. Isidorok garai hartako egileen artean izandako eraginaren
\nadibide hau dugu: lehenago aipatu dugu baskoiak eta bakzeoak herri bera zela
\nazaldu zuela Isidorok, eta, iturri klasikoetan bakzeoak Duero ibaiaren inguruko
\nIberiar goi-ordokian kokatutako komunitate indoeuropar prerromanoa zela ageri
\narren, <\/span>Etymologiae<\/span><\/span> obra argitaratu ondoren, vii.<\/span>\u202f eta x.<\/span>\u202fmendeetako zenbait iturri hispaniarretan eta
\nfrankotan, bi termino horiek sinonimoak balira bezala erabili zituzten,
\nSevillako apezpikuaren okerreko azalpenari sinesgarritasun osoa emanda.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Isidoro Sevillakoa Kartagenako familia hispaniar-erromatar aristokrata bateko lau anai-arrebetatik gazteena zen. Isidoro 550.\u00a0eta 570.\u00a0urteen arteko uneren batean jaio zen, baina ezin da erabat esan Kartagenan ala Sevillan jaio zen, Isidororen familiak Sevillara joan behar izan baitzuen bizantziarrek Penintsulako hego-ekialdea konkistatu zutenean (552-555). Ez dago ziurtatuta Isidororen aita Severianok administrazio bisigodoan kargu garrantzitsuren bat izan zuenik, […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[237],"class_list":["post-2506","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nISIDORO SEVILLAKOA(VI.\u202fmendearen erdialdea- Sevilla, 636). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/isidoro-sevillakoa-66-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ISIDORO SEVILLAKOA(VI.\u202fmendearen erdialdea- Sevilla, 636). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Isidoro Sevillakoa Kartagenako familia hispaniar-erromatar aristokrata bateko lau anai-arrebetatik gazteena zen. Isidoro 550.\u00a0eta 570.\u00a0urteen arteko uneren batean jaio zen, baina ezin da erabat esan Kartagenan ala Sevillan jaio zen, Isidororen familiak Sevillara joan behar izan baitzuen bizantziarrek Penintsulako hego-ekialdea konkistatu zutenean (552-555). Ez dago ziurtatuta Isidororen aita Severianok administrazio bisigodoan kargu garrantzitsuren bat izan zuenik, […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/isidoro-sevillakoa-66-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/isidoro-sevillakoa-66-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/isidoro-sevillakoa-66-eu\\\/\",\"name\":\"ISIDORO SEVILLAKOA(VI.\u202fmendearen erdialdea- Sevilla, 636). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-12-11T07:58:33+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/isidoro-sevillakoa-66-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/isidoro-sevillakoa-66-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/isidoro-sevillakoa-66-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"ISIDORO SEVILLAKOA(VI.\u202fmendearen erdialdea- Sevilla, 636).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"ISIDORO SEVILLAKOA(VI.\u202fmendearen erdialdea- Sevilla, 636). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/isidoro-sevillakoa-66-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"ISIDORO SEVILLAKOA(VI.\u202fmendearen erdialdea- Sevilla, 636). - Iura Vasconiae","og_description":"Isidoro Sevillakoa Kartagenako familia hispaniar-erromatar aristokrata bateko lau anai-arrebetatik gazteena zen. Isidoro 550.\u00a0eta 570.\u00a0urteen arteko uneren batean jaio zen, baina ezin da erabat esan Kartagenan ala Sevillan jaio zen, Isidororen familiak Sevillara joan behar izan baitzuen bizantziarrek Penintsulako hego-ekialdea konkistatu zutenean (552-555). Ez dago ziurtatuta Isidororen aita Severianok administrazio bisigodoan kargu garrantzitsuren bat izan zuenik, […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/isidoro-sevillakoa-66-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/isidoro-sevillakoa-66-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/isidoro-sevillakoa-66-eu\/","name":"ISIDORO SEVILLAKOA(VI.\u202fmendearen erdialdea- Sevilla, 636). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2019-12-11T07:58:33+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/isidoro-sevillakoa-66-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/isidoro-sevillakoa-66-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/isidoro-sevillakoa-66-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"ISIDORO SEVILLAKOA(VI.\u202fmendearen erdialdea- Sevilla, 636)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2506","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2506\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2506"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=2506"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}