{"id":2500,"date":"2019-12-11T08:52:01","date_gmt":"2019-12-11T07:52:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/julian-toledokoa-63-eu\/"},"modified":"2019-12-11T08:52:01","modified_gmt":"2019-12-11T07:52:01","slug":"julian-toledokoa-63-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/julian-toledokoa-63-eu\/","title":{"rendered":"JULIAN TOLEDOKOA(Toledo, 642-690)."},"content":{"rendered":"<p><span>Julian Toledon<br \/>\njaio zen, judu jatorriko familia kristautu batean. Hiriko katedraleko eskolan<br \/>\nikasi zuen, eta, han, Toledoko apezpiku Eugenio II.a izango zena izan zuen<br \/>\nirakasle. Julian gaztea laster hasi zen ibilbide eklesiastikoa egiten. Hala,<br \/>\nkleriko sekularra izan zen lehenbizi, eta, geroago, diakonoa, eta, ondoren,<br \/>\napaiz-maila lortu zuen, den-dena Toledoko katedralaren esparruan. 675eko<br \/>\nToledoko Kontzilio Probintzialean parte hartu zuen, eta 680ko urtarrilean,<br \/>\nbisigodoen hiriburuko artzapezpiku metropolitano ordenatu zuten. Baliteke<br \/>\nJulianen posizioa sendotzea, 674an Wamba erregea goretsi eta goraipatzen duen<br \/>\nobra bat idatzi ondoren, aurreko urtean gertaturiko baskoien aurkako eta <\/span><i><span>Narbonensis<\/span><\/i><span>eko eta <\/span><i><span>Tarraconensis<\/span><\/i><span>eko noble batzuen matxinada zapaltzeko kanpaina<br \/>\nazalduz. Adiskidetasun-harreman estua izan zuen Ervigio erregearekin, Ervigio<br \/>\nWambaren ondorengo izan baino lehendik ere. Ervigio errege izateko gantzutu<br \/>\nzutenean, lankidetzan aritu zen harekin, eta parte-hartze aktiboa izan zuen<br \/>\nerresuman bizi ziren juduen aurkako zenbait legeren idazketan. <\/span><span>Ervigio hiltzean (687), Julian<br \/>\nerregina alarguna eta haren ahaideak babesteaz arduratu zen, Egika errege<br \/>\nberriak etsaitasunezko jarrera baitzuen haien aurka. Halaber, artzapezpikuak<br \/>\nerlijio&#8211;dinamismo handia erakutsi zuen, Toledoko XII. (681), XIII. (683), XIV.<br \/>\n(684) eta XV. (688) kontzilioen burua izan baitzen, eta hiriko egoitza<br \/>\nmetropolitanoaren nagusitasuna bermatu zuen, gainerako artzapezpikutzen aurrean.<\/span><span> -Horrez gain, erresuma bisigodoak <span>vii.<\/span>\u202fmende osoan izan zuen -kultura-loraldirako ekarpena<br \/>\nindartu zuen, idatzi zituen literatura-lanen bidez.<\/span><\/p>\n<p><span>Julian da<br \/>\nbaskoiak aipatzen dituen azken egile bisigodoa. <\/span><span><span>Historia rebellionis Pauli adversus Wambam<\/span><\/span><span> lanean aipatzen ditu, Wamba erregeak<br \/>\n673. urtean baskoien aurka egindako kanpainaren testuinguruan. Apezpikuak<br \/>\nidatzitako <\/span><span><span>Historia<br \/>\n<\/span><\/span><span>obrarekin batera,<br \/>\nPaulo matxinatuak erregeari bidalitako gutun bat eta Toledon usurpatzaileen<br \/>\naurka egindako epaiaren laburpen bat daude. Urte horretan, bisigodoen<br \/>\nerresuman, Septimania probintziako noblezia matxinatu egin zen eta Wambak <\/span><span><span>duxFlavius Paulus<\/span><\/span><span> bidali zuen hara, armadaren zati<br \/>\nbatekin, altxamendua zapaltzeko. Baina, Paulo ere matxinatu egin zen eta bat<br \/>\negin zuen sediziogileekin, eta <\/span><i><span>Tarraconensis<\/span><\/i><span> probintziako ekialdeak ere<br \/>\nmatxinadarekin bat egitea lortu zuen, bai eta zenbait franko eta baskoi<br \/>\nerrekrutatu ere, promesen eta oparien truke (<\/span><span><span>Hist. <\/span><\/span><span>8). <\/span><span><span>Dux<\/span><\/span><span>a errege izendatu zuten, eta Paulok<br \/>\nerresuma bien artean banatzea proposatu zion Wamba errege bisigodoari (<\/span><span><span>Epist. Paul.<\/span><\/span><span>). Wamba, <\/span><span><span>Cantabria<\/span><\/span><span>n zegoen une hartan, <\/span><span><span>baskoi basatien <\/span><\/span><span>matxinadari aurre egiten (historiografiak onartzen<br \/>\ndu iturrietan aipatzen den Antzinate Berantiarreko Kantabriak erromatarren<br \/>\naurreko Kantabria Klasikotik hegoalderantz hedatuko zela, Tolo\u00f1o<br \/>\nmendilerroraino), eta uko egin zion <\/span><span><span>Paulus<\/span><\/span><span>en proposamenari. Horrenbestez, Paulori aurre egitera joan baino lehen,<br \/>\nzazpi eguneko erasoaldi bortitza egin zuen <\/span><span><span>Vasconiae partes<\/span><\/span><span>eko lur zabaletan, gotorlekuen \u2014<\/span><span><span>castra<\/span><\/span><span>\u2014 kontrako erasoak egin zituen, eta etxeak erre<br \/>\nzituen, baskoiei bahituak \u2014<\/span><span><span>obsides<\/span><\/span><span>\u2014 eta opariak ematera eta bakea eskatzera behartu arte (<\/span><span><span>Hist. <\/span><\/span><span>7-10). Baskoiak errenditu ondoren, Wamba<br \/>\nekialderantz joan zen, Calahorratik \u2014<\/span><span><span>Calagurris<\/span><\/span><span>\u2014eta Huescatik\u2014<\/span><span><span>Osca<\/span><\/span><span>\u2014pasata, matxinatuen eskuetan zeuden hiriak konkistatu zituen, eta<br \/>\nzenbait gatibu \u2014<\/span><span><span>captivi<\/span><\/span><span>\u2014 harrapatu zituen, tartean Paulo<br \/>\nbera eta hari laguntzeko joandako <\/span><span><span>gentes externae<\/span><\/span><span>ak, testuan galiartzat, frankotzat eta saxoitzat<br \/>\noro har identifikatzen direnak. Toledoko apezpikuak kontatzen du erregeak<br \/>\npresoak zuzen tratatzeko agindua eman zuela, eta, hemezortzi egun geroago,<br \/>\nhaietako asko aske utzi zituela, Paulo eta leinu nobleenekoak izan ezik, <\/span><span><span>obsides<\/span><\/span><span> izan zitezen.Nolanahi ere, frankoak <\/span><span><span>captivi<\/span><\/span><span>ak askatzera etorriko zirelako zurrumurrua<br \/>\nzebilen, eta monarkak <\/span><span><span>Lupus <\/span><\/span><span>izeneko <\/span><span><span>dux<\/span><\/span><span> franko bat bere armadarekin<br \/>\nzetorrela jakin zuen. Hala ere, <\/span><span><span>dux <\/span><\/span><span>horrek ez zion Wambari aurre egin, eta presaka egin zuen ihes, godoen<br \/>\neskuetan armadaren ekipajearen zati bat eta ihesaldian atzeratuta geratu ziren<br \/>\nsoldadu batzuk utzita (<\/span><span><span>Hist. <\/span><\/span><span>11-27). Historialari batzuen ustez, <\/span><span><span>Lupus<\/span><\/span><span> hori<span>\u00a0 <\/span><\/span><span><span>Ex miraculus S. Martialis<\/span><\/span><span> obrako hagiografoak aipatutako izen<br \/>\nbereko Akitaniako dukea da.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Tajonen lanetan, Fredegario delakoaren<br \/>\nkronikan eta haien ondorengoen lanetan bezala, Toledoko apezpikuak aipatzen<br \/>\ndituen baskoiek esku hartzen dute ondoko erresumetako politikan, normalean<br \/>\nusurpatzaileen eta tiranoen alde egiten. Hala ere, Julianek, estilo dotore eta<br \/>\narina erabiliz, kontakizun beliko eta politiko hutsa egiten du, Isidororen<br \/>\neredutik urrun, eta ez dizkie baskoiei egozten idatzizko iturrietan esleitu ohi<br \/>\nzitzaizkien klixe literarioak, hala nola, basakeria, paganismoa eta<br \/>\nmenditartasuna. Halaber, Wamba printze kristaua <\/span><span><span>exemplum<\/span><\/span><span> gisa goraipatzeko ahaleginean, informazio berria ematen digu<br \/>\nbaskoien lurraldearen eta biztanleen antolamenduaren inguruan. Apezpikuaren<br \/>\narabera, baskoiak ospilaren eta promesen truke borrokatu ziren Pauloren alde;<br \/>\nbaskoien aurkako erasoaldiak zazpi egun iraun zuen, eta lur zabalean egin zen;<br \/>\neta, erasoaldian, baskoien agintarien gotorlekuak eraso zituzten, bai eta <\/span><span><span>castra<\/span><\/span><span> horien mendeko<br \/>\nbiztanleria-nukleo txikiago batzuk ere.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Julian Toledon jaio zen, judu jatorriko familia kristautu batean. Hiriko katedraleko eskolan ikasi zuen, eta, han, Toledoko apezpiku Eugenio II.a izango zena izan zuen irakasle. Julian gaztea laster hasi zen ibilbide eklesiastikoa egiten. Hala, kleriko sekularra izan zen lehenbizi, eta, geroago, diakonoa, eta, ondoren, apaiz-maila lortu zuen, den-dena Toledoko katedralaren esparruan. 675eko Toledoko Kontzilio Probintzialean [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[237],"class_list":["post-2500","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>JULIAN TOLEDOKOA(Toledo, 642-690). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/julian-toledokoa-63-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"JULIAN TOLEDOKOA(Toledo, 642-690). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Julian Toledon jaio zen, judu jatorriko familia kristautu batean. Hiriko katedraleko eskolan ikasi zuen, eta, han, Toledoko apezpiku Eugenio II.a izango zena izan zuen irakasle. Julian gaztea laster hasi zen ibilbide eklesiastikoa egiten. Hala, kleriko sekularra izan zen lehenbizi, eta, geroago, diakonoa, eta, ondoren, apaiz-maila lortu zuen, den-dena Toledoko katedralaren esparruan. 675eko Toledoko Kontzilio Probintzialean [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/julian-toledokoa-63-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/julian-toledokoa-63-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/julian-toledokoa-63-eu\\\/\",\"name\":\"JULIAN TOLEDOKOA(Toledo, 642-690). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-12-11T07:52:01+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/julian-toledokoa-63-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/julian-toledokoa-63-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/julian-toledokoa-63-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"JULIAN TOLEDOKOA(Toledo, 642-690).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"JULIAN TOLEDOKOA(Toledo, 642-690). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/julian-toledokoa-63-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"JULIAN TOLEDOKOA(Toledo, 642-690). - Iura Vasconiae","og_description":"Julian Toledon jaio zen, judu jatorriko familia kristautu batean. Hiriko katedraleko eskolan ikasi zuen, eta, han, Toledoko apezpiku Eugenio II.a izango zena izan zuen irakasle. Julian gaztea laster hasi zen ibilbide eklesiastikoa egiten. Hala, kleriko sekularra izan zen lehenbizi, eta, geroago, diakonoa, eta, ondoren, apaiz-maila lortu zuen, den-dena Toledoko katedralaren esparruan. 675eko Toledoko Kontzilio Probintzialean [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/julian-toledokoa-63-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/julian-toledokoa-63-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/julian-toledokoa-63-eu\/","name":"JULIAN TOLEDOKOA(Toledo, 642-690). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2019-12-11T07:52:01+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/julian-toledokoa-63-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/julian-toledokoa-63-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/julian-toledokoa-63-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"JULIAN TOLEDOKOA(Toledo, 642-690)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2500","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2500\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2500"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=2500"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}