{"id":2496,"date":"2019-12-03T19:08:35","date_gmt":"2019-12-03T18:08:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/chronica-gallica-61-eu\/"},"modified":"2019-12-03T19:08:35","modified_gmt":"2019-12-03T18:08:35","slug":"chronica-gallica-61-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/chronica-gallica-61-eu\/","title":{"rendered":"CHRONICA GALLICA (V.-VI.\u202fmendeak)."},"content":{"rendered":"<p><span>Egile ezezaguneko obra hau bi zatitan<br \/>\nbanatuta dago, eta gutxienez idazle desberdin batek idatzi du bakoitza.<br \/>\nDirudienez, lehen zatia (<\/span><span><span>Chronica<br \/>\nGallica a.<\/span><\/span><span>\u202f<\/span><span><span>CCCCLII<\/span><\/span><span>), <\/span><span><span>Viennensis<\/span><\/span><span> probintziako lekuren batean idatzi zen, Valencen edo Marseillan<br \/>\nagian, eta 379.\u00a0urtetik 452.\u00a0urtera bitarteko informazioa jasotzen<br \/>\ndu. 452.\u00a0urteko <\/span><span><span>Chronica<br \/>\nGallica<\/span><\/span><span>k San Jeronimok Eusebio Zesareakoaren <\/span><span><span>Chronici Canones <\/span><\/span><span>obraren<br \/>\negindako itzulpenaren jarraipena izan nahi du, eta zenbait eskuizkributan<br \/>\niritsi da gurera. Eskuizkribu horietako zaharrena <span>ix.<\/span>\u00a0eta<br \/>\n<span>x.<\/span>\u202fmendeetakoa da, eta bertsio horretan, kopistei<br \/>\negotz dakiekeen aldaketa txikiak daude. Bigarren zatia (<\/span><span><span>Chronica Gallica a.<\/span><\/span><span>\u00a0<\/span><span><span>DXI<\/span><\/span><span>) <span>vi.<\/span>\u202fmendean<br \/>\nidatzi zen eta 511.\u202furtera arte jarraitzen du, baina lehenbizikoa baino<br \/>\nluzeagoa da, obraren hasieran munduaren jatorri biblikoetatik 452.\u00a0urtera<br \/>\nbitarteko aldia gehitu baitzen. Garai biblikotik 378.\u00a0urtera bitarteko<br \/>\ndatuetarako, Jeronimok Eusebio Zesareakoaren <\/span><span><span>Chronici<br \/>\nCanones <\/span><\/span><span>obraren egindako itzulpena erabili zen<br \/>\n\u2014lehen aipatu dugu itzulpen hori\u2014. 379.\u00a0urtetik aurrera, hauek dira iturri<br \/>\nnagusiak: 452ko <\/span><span><span>Chronica Gallica<\/span><\/span><span>, Orosio, Hidazio eta gaur egun galduta dauden beste obra batzuk.<br \/>\nDirudienez, obra horiek erabili zituzten Mario Avenchesekoak, <\/span><span><span>Chronica Caesaraugustana<\/span><\/span><span>ren<br \/>\negile ezezagunak eta Isidoro Sevillakoak ere. 511ko <\/span><span><span>Kronika<br \/>\n<\/span><\/span><span><span>viii.<\/span><\/span><span>\u202fmendeko eskuizkribu hispaniar bakar batean iritsi da gurera, eta<br \/>\nSulpizio Severo obra horren egiletzat hartu izan bada ere, ez zuen hark idatzi,<br \/>\nkronikari hori <span>iv.-v.<\/span>\u202fmendeetan bizi baitzen, obra<br \/>\nidatzi zeneko garaia baino askoz lehenago. Horregatik, benetako egilearen (edo<br \/>\negileen) izena ezezaguna da. Kronikan, sarritan erabiltzen dira hispaniar egileen<br \/>\nlanak, \u00abhispaniar aroa\u00bb erabiltzen da datazio-sistema gisa, eta agerikoa da<br \/>\nIberiar penintsulan gertatutako zenbait gertaerari buruzko interesa; beraz,<br \/>\nhori guztia dela eta, uste da 511ko <\/span><span><span>Chronica<br \/>\nGallica <\/span><\/span><span>Galiako hego-ekialdean (Arlesen,<br \/>\nagian) idatzi zela, bisigodoen mendeko lurraldean.<\/span><\/p>\n<p><span>Eskuizkribuetan<br \/>\ngordetako bertsioek jakinarazten dituzten albisteak laburrak dira, eta,<br \/>\ngehienetan, ez dute ezer berririk azaltzen. Baina mendebaldeko Pirinioetako<br \/>\ninguruneari dagokionez, 397.<\/span><span>\u202f<span>urteko sarreran Calahorrako olerkari Prudentzio goraipatzen da, haren<br \/>\nliteratura-dohainengatik, eta 473.<\/span>\u202f<span>urteko<br \/>\ngertaera garrantzitsuenen artean, bisigodoek <\/span><\/span><i><span>Tarraconensis<\/span><\/i><span> probintzia konkistatu zuteneko<br \/>\ntestuinguruan, azaltzen da <\/span><span><span>Gauterit <\/span><\/span><span>konde godoak Hispanian Iru\u00f1etik sartu zela, eta<br \/>\nZaragoza eta inguruko hiriak konkistatu zituela:<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span><span>Prudentius lyricus poeta noster Hispanus genere inlustre<br \/>\ningenii sui robur exercet <\/span><\/span><span>(<\/span><span><span>Chronica Gallica a. CCCCLII pars posterior<\/span><\/span><span>, 37).<\/span><\/p>\n<p><span><span>Gauteritcomes<br \/>\nGothorum Hispanias per Pampilonem Caesaraugustam et vicinas urbes obtinuit <\/span><\/span><span>(<\/span><span><span>Chron. a. DXIpars<br \/>\nposterior<\/span><\/span><span>, 651).<\/span><\/p>\n<p><span>Ez dakigu zenbateko oihartzuna izango zuten<br \/>\nbenetan 452.\u202feta 511.\u202furteetako <\/span><span><span>Chronica<br \/>\nGallica <\/span><\/span><span>obrek argitaratu zirenean. Baliteke<br \/>\nIsidoro Sevillakoak lan horien berri izatea; izan ere, bisigodoek <\/span><i><span>Tarraconensis<\/span><\/i><span> probintzia konkistatu zuteneko kontakizunari dagokionez, oso<br \/>\nantzeko zerbait jasotzen du Isidorok <\/span><span><span>Historia<br \/>\nGothorum <\/span><\/span><span>obran (<\/span><span><span>Hist.<br \/>\nGoth. <\/span><\/span><span>34). Nolanahi ere, lehen adierazi dugun<br \/>\nmoduan, gerta liteke kronikari ezezagunak eta Sevillako apezpikuak iturri bera<br \/>\nerabili izana, gurera iritsi ez den iturri bat, hain zuzen ere, eta hori izatea<br \/>\nbi lanen arteko paralelismoaren arrazoia.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Egile ezezaguneko obra hau bi zatitan banatuta dago, eta gutxienez idazle desberdin batek idatzi du bakoitza. Dirudienez, lehen zatia (Chronica Gallica a.\u202fCCCCLII), Viennensis probintziako lekuren batean idatzi zen, Valencen edo Marseillan agian, eta 379.\u00a0urtetik 452.\u00a0urtera bitarteko informazioa jasotzen du. 452.\u00a0urteko Chronica Gallicak San Jeronimok Eusebio Zesareakoaren Chronici Canones obraren egindako itzulpenaren jarraipena izan nahi du, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[237],"class_list":["post-2496","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>CHRONICA GALLICA (V.-VI.\u202fmendeak). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/chronica-gallica-61-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"CHRONICA GALLICA (V.-VI.\u202fmendeak). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Egile ezezaguneko obra hau bi zatitan banatuta dago, eta gutxienez idazle desberdin batek idatzi du bakoitza. Dirudienez, lehen zatia (Chronica Gallica a.\u202fCCCCLII), Viennensis probintziako lekuren batean idatzi zen, Valencen edo Marseillan agian, eta 379.\u00a0urtetik 452.\u00a0urtera bitarteko informazioa jasotzen du. 452.\u00a0urteko Chronica Gallicak San Jeronimok Eusebio Zesareakoaren Chronici Canones obraren egindako itzulpenaren jarraipena izan nahi du, [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/chronica-gallica-61-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/chronica-gallica-61-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/chronica-gallica-61-eu\\\/\",\"name\":\"CHRONICA GALLICA (V.-VI.\u202fmendeak). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-12-03T18:08:35+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/chronica-gallica-61-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/chronica-gallica-61-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/chronica-gallica-61-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"CHRONICA GALLICA (V.-VI.\u202fmendeak).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"CHRONICA GALLICA (V.-VI.\u202fmendeak). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/chronica-gallica-61-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"CHRONICA GALLICA (V.-VI.\u202fmendeak). - Iura Vasconiae","og_description":"Egile ezezaguneko obra hau bi zatitan banatuta dago, eta gutxienez idazle desberdin batek idatzi du bakoitza. Dirudienez, lehen zatia (Chronica Gallica a.\u202fCCCCLII), Viennensis probintziako lekuren batean idatzi zen, Valencen edo Marseillan agian, eta 379.\u00a0urtetik 452.\u00a0urtera bitarteko informazioa jasotzen du. 452.\u00a0urteko Chronica Gallicak San Jeronimok Eusebio Zesareakoaren Chronici Canones obraren egindako itzulpenaren jarraipena izan nahi du, [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/chronica-gallica-61-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/chronica-gallica-61-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/chronica-gallica-61-eu\/","name":"CHRONICA GALLICA (V.-VI.\u202fmendeak). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2019-12-03T18:08:35+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/chronica-gallica-61-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/chronica-gallica-61-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/chronica-gallica-61-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"CHRONICA GALLICA (V.-VI.\u202fmendeak)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2496","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2496\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2496"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=2496"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}