{"id":2462,"date":"2019-12-03T18:10:20","date_gmt":"2019-12-03T17:10:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/notitia-provinciarum-et-civitatum-galliae-44-eu\/"},"modified":"2019-12-03T18:10:20","modified_gmt":"2019-12-03T17:10:20","slug":"notitia-provinciarum-et-civitatum-galliae-44-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/notitia-provinciarum-et-civitatum-galliae-44-eu\/","title":{"rendered":"NOTITIA PROVINCIARUM ET CIVITATUM GALLIAE(IV.\u202fmendearen amaiera)."},"content":{"rendered":"<p><i><span>Notitia Provinciarum et Civitatum<br \/>\nGalliae <\/span><\/i><span>kantzilertza<br \/>\ninperialak igorritako dokumentu bat da, <span class=\"iv-smallcaps\">iv<\/span>.\u202fmendearen<br \/>\namaieran idatzia, eta Erdi Aroko zenbait eskuizkributan iritsi da gurera.<br \/>\nDokumentu horretan, Galiako diozesietako <\/span><i><span>provinciae<\/span><\/i><span>ak jasotzen dira, bai eta probintzia<br \/>\nbakoitzeko <\/span><i><span>civitates<\/span><\/i><span>ak eta zenbait <\/span><i><span>castra <\/span><\/i><span>(gotorlekuak) ere. Dioklezianok<br \/>\n(284-305) sortutako eta Konstantino\u202fI.\u200aak (306-\u200a337) eta haren ondorengoek<br \/>\nfinkatutako probintzia-banaketa berriaren ondorioz, probintzien kopurua handitu<br \/>\nzen. Txikiagoak izan ziren aurrerantzean, eta gobernadore zibilen esku utzi<br \/>\nzuten haien kudeaketa. Probintzia horiek goragoko mailako administrazio-unitatetan<br \/>\nbiltzen ziren, diozesitan, alegia. Diozesiak <\/span><i><span>vicarius<\/span><\/i><span> baten agintepean zeuden, eta eskualdeko<br \/>\npretorioko prefekturen mende zeuden. Prefektura horiek pretorioko prefektuek<br \/>\nkudeatzen zituzten.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Galiako hego-mendebaldean,<br \/>\nNovenpopulania probintzia sortu zuten, mendebaldeko Pirinioen eta Garona<br \/>\nibaiaren artean. Probintzia hori <\/span><i><span>Viennensis<\/span><\/i><span> izeneko galiar diozesiaren barruan<br \/>\nzegoen (geroago, <\/span><i><span>Septem Provinciarum<\/span><\/i><span> esan zioten), eta diozesia, berriz,<br \/>\nGalietako Prefekturaren barruan. Prefektura horrek <\/span><i><span>Augusta Treverorum <\/span><\/i><span>hirian (gaur egungo Treveris)<br \/>\nzuen egoitza, eta, 407.\u00a0urtetik aurrera, <\/span><i><span>Arelate <\/span><\/i><span>hirian (Arl\u00e9s). Lau diozesi hartzen<br \/>\nzituen prefekturak; hain zuzen ere, Galiako bi diozesiak (<\/span><i><span>Galliarum <\/span><\/i><span>eta <\/span><i><span>Viennensis<\/span><\/i><span>), Britaniako diozesia eta<br \/>\nHispaniako diozesia. <\/span><i><span>Notitia<\/span><\/i><span>n adierazten da Novenpopulaniako<br \/>\nprobintzia hamabi <\/span><i><span>civitates<\/span><\/i><span>ek osatzen zutela, eta probintziaren<br \/>\nhiriburua <\/span><i><span>civitas Elusatium<\/span><\/i><span> zela. Halaber, <\/span><i><span>Bogorra<\/span><\/i><span> izeneko gune gotortu bat adierazten da,<br \/>\n<\/span><i><span>civitas<br \/>\nTurba<\/span><\/i><span>rekin<br \/>\nlotuta. Hona hemen aipatu dugun pasarte hori (parentesi artean, <\/span><i><span>civitas<\/span><\/i><span> bakoitza identifikatu dugu):<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>XIV:<br \/>\n<\/span><i><span>In<br \/>\nprovincia Novempopulana civitates n. xii:<\/span><\/i><span><\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><i><span>1: Metropolis civitas Elusatium <\/span><\/i><span>(gaur egungo Eauze, Gers)<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><i><span>2: civitas Ausciorum <\/span><\/i><span>(gaur egungo Auch\/Auski, Gers)<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>3: <\/span><i><span>civitas Aquensium <\/span><\/i><span>(gaur egungo Akize, Landak)<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>4:<\/span><i><span> civitas Lactoratium <\/span><\/i><span>(gaur egungo Lectoure, Gers)<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>5: <\/span><i><span>civitas Convenarum <\/span><\/i><span>(gaur egungo<br \/>\nSaint-Bertrand-de-Comminges, Garona Garaia)<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>6:<\/span><i><span> civitas Consorannorum <\/span><\/i><span>(gaur egungo Couserans, Ari\u00e8ge)<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><i><span>7: civitas Boatium <\/span><\/i><span>(Pays de Buch-en dago)<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><i><span>8: civitas Benarnensium <\/span><\/i><span>(gaur egungo Leskarre, Bearno)<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><i><span>9: civitas Aturensium <\/span><\/i><span>(gaur egungo Aire-sur-l\u2019Adour,<br \/>\nLandak)<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><i><span>10: civitas Vasatica <\/span><\/i><span>(gaur egungo Vasats, Gironda)<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><i><span>11: civitas Turba ubi castro Bogorra <\/span><\/i><span>(gaur egungo Tarbe, Pirinio<br \/>\nGaraiak)<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><i><span>12: civitas Elloronensium <\/span><\/i><span>(gaur egungo Oloroe-Donamaria, Bearno).<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Dioklezianok diseinatutako eta<br \/>\nkonstantinotar dinastiakoek hobetutako probintzia-erreformak helburu militarrak<br \/>\neta administrazio-helburuak zituen, Inperioko lurraldeen kontrol militar,<br \/>\nfiskal eta judizial handiagoa lortze aldera. Sortutako administrazio-egitura<br \/>\nberri hori agintari eklesiastikoek bere egin, eta erabili egin zuten, neurri<br \/>\nhandi batean, eta, Mendebaldeko Erromatar Inperioa amaitzean, zenbait herri<br \/>\nbarbarok ere beren erresuma berriak ezartzeko oinarritzat hartu zuten.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Notitia Provinciarum et Civitatum Galliae kantzilertza inperialak igorritako dokumentu bat da, iv.\u202fmendearen amaieran idatzia, eta Erdi Aroko zenbait eskuizkributan iritsi da gurera. Dokumentu horretan, Galiako diozesietako provinciaeak jasotzen dira, bai eta probintzia bakoitzeko civitatesak eta zenbait castra (gotorlekuak) ere. Dioklezianok (284-305) sortutako eta Konstantino\u202fI.\u200aak (306-\u200a337) eta haren ondorengoek finkatutako probintzia-banaketa berriaren ondorioz, probintzien kopurua handitu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[233],"class_list":["post-2462","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>NOTITIA PROVINCIARUM ET CIVITATUM GALLIAE(IV.\u202fmendearen amaiera). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/notitia-provinciarum-et-civitatum-galliae-44-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"NOTITIA PROVINCIARUM ET CIVITATUM GALLIAE(IV.\u202fmendearen amaiera). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Notitia Provinciarum et Civitatum Galliae kantzilertza inperialak igorritako dokumentu bat da, iv.\u202fmendearen amaieran idatzia, eta Erdi Aroko zenbait eskuizkributan iritsi da gurera. Dokumentu horretan, Galiako diozesietako provinciaeak jasotzen dira, bai eta probintzia bakoitzeko civitatesak eta zenbait castra (gotorlekuak) ere. Dioklezianok (284-305) sortutako eta Konstantino\u202fI.\u200aak (306-\u200a337) eta haren ondorengoek finkatutako probintzia-banaketa berriaren ondorioz, probintzien kopurua handitu [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/notitia-provinciarum-et-civitatum-galliae-44-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/notitia-provinciarum-et-civitatum-galliae-44-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/notitia-provinciarum-et-civitatum-galliae-44-eu\\\/\",\"name\":\"NOTITIA PROVINCIARUM ET CIVITATUM GALLIAE(IV.\u202fmendearen amaiera). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-12-03T17:10:20+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/notitia-provinciarum-et-civitatum-galliae-44-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/notitia-provinciarum-et-civitatum-galliae-44-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/notitia-provinciarum-et-civitatum-galliae-44-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"NOTITIA PROVINCIARUM ET CIVITATUM GALLIAE(IV.\u202fmendearen amaiera).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"NOTITIA PROVINCIARUM ET CIVITATUM GALLIAE(IV.\u202fmendearen amaiera). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/notitia-provinciarum-et-civitatum-galliae-44-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"NOTITIA PROVINCIARUM ET CIVITATUM GALLIAE(IV.\u202fmendearen amaiera). - Iura Vasconiae","og_description":"Notitia Provinciarum et Civitatum Galliae kantzilertza inperialak igorritako dokumentu bat da, iv.\u202fmendearen amaieran idatzia, eta Erdi Aroko zenbait eskuizkributan iritsi da gurera. Dokumentu horretan, Galiako diozesietako provinciaeak jasotzen dira, bai eta probintzia bakoitzeko civitatesak eta zenbait castra (gotorlekuak) ere. Dioklezianok (284-305) sortutako eta Konstantino\u202fI.\u200aak (306-\u200a337) eta haren ondorengoek finkatutako probintzia-banaketa berriaren ondorioz, probintzien kopurua handitu [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/notitia-provinciarum-et-civitatum-galliae-44-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/notitia-provinciarum-et-civitatum-galliae-44-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/notitia-provinciarum-et-civitatum-galliae-44-eu\/","name":"NOTITIA PROVINCIARUM ET CIVITATUM GALLIAE(IV.\u202fmendearen amaiera). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2019-12-03T17:10:20+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/notitia-provinciarum-et-civitatum-galliae-44-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/notitia-provinciarum-et-civitatum-galliae-44-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/notitia-provinciarum-et-civitatum-galliae-44-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"NOTITIA PROVINCIARUM ET CIVITATUM GALLIAE(IV.\u202fmendearen amaiera)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2462","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2462\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2462"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=2462"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}