{"id":2454,"date":"2019-12-03T17:19:12","date_gmt":"2019-12-03T16:19:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/orosio-40-eu\/"},"modified":"2019-12-03T17:19:12","modified_gmt":"2019-12-03T16:19:12","slug":"orosio-40-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/orosio-40-eu\/","title":{"rendered":"OROSIO (Paulo Orosio, Paulus Orosius)(Braga, Gallaecia, ca.\u202fK.o.\u202f383 – 424)."},"content":{"rendered":"

K.o.\u202fv.<\/span>
\nmendeko latindar historialaria (K.o.\u202f383?-424). Bragan jaio zen, baina hiri
\nhorretatik ihes egin zuen, barbaroen etorrerak eragindako politika- eta
\ngizarte-ezegonkortasunagatik. Bragatik Afrikara joan zen, eta Agustin
\nHiponakoaren gertukoen giroan sartu zen, eta haren ekimenez, <\/span>Historiae adversum
\npaganos<\/span><\/i> (hau da, <\/span>Paganoen aurkako
\nhistoriak<\/span><\/i>)
\nlana idatzi zuen. Edukiari dagokionez, izenburua oso adierazgarria da, eta <\/span>Historia<\/span><\/i> horiek arrakasta handia izan
\nzuten Antzinate Berantiarrean, haien metodologiagatik eta helburu nabarmen
\napologetikoagatik, azken helburua herri paganoen historia azaltzea baitzen,
\nAgustinen <\/span>Jainkoaren hiria <\/span><\/i>lanaren osagarri moduan. Beste egile batzuen osagarri da, datu
\nezezagunak ematen baitizkigu, beste iturri klasiko batzuetakoak galdu direlako.
\nHorrez gain, garrantzi berezia ematen dio geografiari, eta hori dela-eta, bere
\nlana bereziki aberasgarria da.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Orosioren lanaren elementu interesgarri
\nbat obraren kronologia da, garai berantiarrekoa baita (K.o.\u202fv.<\/span>\u202fmendea), eta horrek aukera ematen
\ndigu Pirinioen inguruko eremuan erromatarren konkistaren garaitik (K.a.\u202fiii.<\/span>\u202fmendea) Orosioren beraren garaira
\narte izandako gerra-gertaera nagusien berri izateko, laburtuta. Hala, lanean,
\nhonako hauek ageri dira ondoz ondo: Sertorioren Gerrak eta Akitaniako konkista,
\nK.a.\u202fi.<\/span>\u202fmendean; kantabriarren eta
\nasturen aurkako gerrak, mende horren amaiera aldera; eta Pirinioetako
\nigarobideetan K.o.\u202fv.<\/span>\u202fmendearen
\nhasieran izandako gatazkak. Oso deigarria
\nda, halaber, Orosiok, bere obran, ez dituela erromatarren mendeko Baskoniako
\nlurrak deskribatzen, eta ez duela ezer esaten eremu horren politika-,
\nekonomia-, administrazio- eta gizarte-garapenari buruz.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Orosiok <\/span>fames
\ncalagurritana<\/span><\/i> deituriko kanibalismo-gertaera gogora ekartzen du.
\nSertorioren Gerren garaian gertatu zen hori, erromatarrek Calahorra setiatu
\nzutenean. Orosiok hori adierazteak erakusten digu zenbat iraun zuen irudi
\nhorrek latindar kultura literarioan eta historiografikoan. Bestalde, Krasok
\nAkitanian egindako kanpaina ere aipatzen du, bai eta <\/span>\u00absontiates\u00bb<\/span><\/i>en \u2014<\/span>sociates<\/span><\/i>\u2014
\nerresistentzia ere. Halaber, berresten du akitaniarrek Pirinioez bestaldeko
\nherriei (kantabriarrak esaten die) laguntza eskatu zietela erromatarren aurka
\negiteko. Gero, adierazten du Augustok kantabriarren aurka abiatutako gerren
\narrazoia kantabriarrek bakzeoei, turmodigoei eta autrigoiei eraso egin izana
\nizan zela. Orosioren testutik ondoriozta daiteke kantabriarrak eta bakzeoak
\nPirinioen hegoaldean kokatzen zituzten informazioek \u2014baskoien, barduliarren eta
\nkaristiarren existentzia alde batera utzita\u2014 latindar historiografia eta
\nliteratura osoan transmititzen jarraitu zutela. Hori dela-eta, geroagoko
\nmendeetan, teoria eusko-kantabristak sortu ziren: teoria horietan, baskoiak eta
\nkantabriarrak parekatzen zituzten eta haien historia bat eginarazten saiatzen
\nziren.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Bestalde,
\nOrosioren obrak balio digu ulertzeko zer defentsa-sistema zegoen Pirinioetan
\nAntzinate Berantiarrean. Segur aski, tokiko tropak (<\/span>custodia
\nrusticanorum<\/span><\/i>) arduratuko ziren defentsa-lan horretaz, eta,
\ntarteka, soldadu-talde profesionalen laguntza izango zuten. Eremu horretan,
\nezegonkortasuna behin eta berriz izan zen nagusi K.o.\u202fiii.<\/span> eta v.<\/span>\u202fmendeen
\nartean, eta gizarte-atsekabeko mugimenduak hedatzea eragin zuen, hala nola
\nbagauden mugimendua, edo Erromatar Inperioaren mugetatik haraindiko herriak
\nsartzea. Herri horiek, hain zuzen, lurraldea hondatu zuten mende horietako
\nzenbait unetan.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

K.o.\u202fv. mendeko latindar historialaria (K.o.\u202f383?-424). Bragan jaio zen, baina hiri horretatik ihes egin zuen, barbaroen etorrerak eragindako politika- eta gizarte-ezegonkortasunagatik. Bragatik Afrikara joan zen, eta Agustin Hiponakoaren gertukoen giroan sartu zen, eta haren ekimenez, Historiae adversum paganos (hau da, Paganoen aurkako historiak) lana idatzi zuen. Edukiari dagokionez, izenburua oso adierazgarria da, eta Historia horiek arrakasta […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[233],"class_list":["post-2454","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nOROSIO (Paulo Orosio, Paulus Orosius)(Braga, Gallaecia, ca.\u202fK.o.\u202f383 - 424). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/orosio-40-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"OROSIO (Paulo Orosio, Paulus Orosius)(Braga, Gallaecia, ca.\u202fK.o.\u202f383 - 424). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"K.o.\u202fv. mendeko latindar historialaria (K.o.\u202f383?-424). Bragan jaio zen, baina hiri horretatik ihes egin zuen, barbaroen etorrerak eragindako politika- eta gizarte-ezegonkortasunagatik. Bragatik Afrikara joan zen, eta Agustin Hiponakoaren gertukoen giroan sartu zen, eta haren ekimenez, Historiae adversum paganos (hau da, Paganoen aurkako historiak) lana idatzi zuen. Edukiari dagokionez, izenburua oso adierazgarria da, eta Historia horiek arrakasta […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/orosio-40-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/orosio-40-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/orosio-40-eu\\\/\",\"name\":\"OROSIO (Paulo Orosio, Paulus Orosius)(Braga, Gallaecia, ca.\u202fK.o.\u202f383 - 424). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-12-03T16:19:12+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/orosio-40-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/orosio-40-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/orosio-40-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"OROSIO (Paulo Orosio, Paulus Orosius)(Braga, Gallaecia, ca.\u202fK.o.\u202f383 – 424).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"OROSIO (Paulo Orosio, Paulus Orosius)(Braga, Gallaecia, ca.\u202fK.o.\u202f383 - 424). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/orosio-40-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"OROSIO (Paulo Orosio, Paulus Orosius)(Braga, Gallaecia, ca.\u202fK.o.\u202f383 - 424). - Iura Vasconiae","og_description":"K.o.\u202fv. mendeko latindar historialaria (K.o.\u202f383?-424). Bragan jaio zen, baina hiri horretatik ihes egin zuen, barbaroen etorrerak eragindako politika- eta gizarte-ezegonkortasunagatik. Bragatik Afrikara joan zen, eta Agustin Hiponakoaren gertukoen giroan sartu zen, eta haren ekimenez, Historiae adversum paganos (hau da, Paganoen aurkako historiak) lana idatzi zuen. Edukiari dagokionez, izenburua oso adierazgarria da, eta Historia horiek arrakasta […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/orosio-40-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/orosio-40-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/orosio-40-eu\/","name":"OROSIO (Paulo Orosio, Paulus Orosius)(Braga, Gallaecia, ca.\u202fK.o.\u202f383 - 424). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2019-12-03T16:19:12+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/orosio-40-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/orosio-40-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/orosio-40-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"OROSIO (Paulo Orosio, Paulus Orosius)(Braga, Gallaecia, ca.\u202fK.o.\u202f383 – 424)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2454","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2454\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2454"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=2454"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}