{"id":2450,"date":"2019-12-03T17:15:05","date_gmt":"2019-12-03T16:15:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/prudentzio-38-eu\/"},"modified":"2019-12-03T17:15:05","modified_gmt":"2019-12-03T16:15:05","slug":"prudentzio-38-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/prudentzio-38-eu\/","title":{"rendered":"PRUDENTZIO (Aurelio Prudentzio Klemente) (Calahorra, ca.\u202f348 – V.\u202fmendea)."},"content":{"rendered":"

Beste egile askoren kasuan bezala,
\nAurelio Prudentzio Klementeri buruz dakigunetik zati handiena bere obretan bere
\nburuari buruz idatzi zuen gutxia da. 348.\u00a0urte aldera jaio zen,
\nkristau-ingurune bateko familia dirudun batean. Hazi zen lekuari buruzko eztabaida
\nizan da sarritan, aukera nagusiak <\/span>Caesaraugusta <\/span><\/i>eta <\/span>Calagurris <\/span><\/i>(Calahorra, Errioxa) izanda.
\nIkertzaile gehienak <\/span>Calagurris<\/span><\/i> aukeraren aldekoak dira. Prudentziok
\ngizarte-talde aberatsenetako kideen hezkuntza jaso zuen eta zenbait kargu
\npubliko bete zituen. Enperadorearengandik gertuko kargu bat betetzeko izendatu
\nzutenean izan zen Prudentzioren politika-ibilbidearen goren unea \u2014baliteke
\nkargua <\/span>comes
\nprimi ordinis<\/span><\/i>
\nizatea, eta Milanen bete behar izatea\u2014. iv.<\/span>\u202fmendearen
\namaieran, jaio zen <\/span>civitas<\/span><\/i>era itzuli zen, eta han, erlijio-gaiei
\nburuzko poemak idazten hasi zen. Badakigu 401.-402.\u202furteen inguruan Erromara
\njoan zela, eta Prudentziori buruz daukagun azken erreferentzia berak
\n404.-405.\u202furteen inguruan idatzitako <\/span>praefatio <\/span><\/i>bat dela. Hor, berrogeita hamazazpi urte
\nzituela aipatzen du.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Prudentzio benetan kontuan hartzeko
\npoema-bilduma baten egile da, eta, hor zenbait kristau-gairi heltzen die.
\nPrudentzioren idazkien artean, <\/span>Liber Peristephanom <\/span><\/i>(hau da, <\/span>Koroen liburua<\/span><\/i>) nabarmendu daiteke.
\n398.-400.\u202furteen inguruan idatzi zuen, Teodosio enperadorearen eta haren
\nerlijio-politikaren omenez, eta iraganeko kristau batzuek jasandako martirioak
\nbiltzen ditu hamalau konposiziotan. Lehenbiziko eta zortzigarren kapituluetan,
\nEmeterio eta Zeledonio anaiek <\/span>Calagurris <\/span><\/i>hirian 300.\u202furte aldera
\npairatutako martirioa deskribatzen du \u2014<\/span>sanctorum martyrum Emeteri et Chelidoni
\nCalagurritanorum<\/span><\/i>\u2014. Emeterio eta Zeledonio bi erromatar soldadu ziren, Inperioko
\nekialdekoak segur aski, greziar izenak zituzten-eta, eta Diokleziano
\nenperadoreak kristauen aurka martxan jarritako jazarpenen biktima izan ziren.
\nPrudentziok onartzen du ez dituela bi anaien martiritza-aktak aurkitu eta
\nahozko tradizioarekin fidatzen dela konposizioa osatzeko. Hala, aipatzen du,
\nborreroa bi anaiak hiltzear zegoela, baten eraztuna eta bestearen zapia
\nzerurantz igo zirela, bien arimen igokundea simulatuz. Gero, poetak baskoien
\npaganismoari \u2014<\/span>bruta Vasconum gentilitas<\/span><\/i>\u2014leporatzen dio krimen hori, baina poema
\nidazten duen unean, ezaugarri hori iraganeko ezaugarritzat hartzen du (<\/span>Perist. <\/span><\/i>1.85-97). Aurrerago, adierazten
\ndu martirioaren lekuan bataiotegi bat eraiki zutela, eta fededunak hara joaten
\nzirela, mirarizko sendaketak eskatzera (<\/span>Perist.\u202f<\/span><\/i>8). Halaber, <\/span>Valerianus<\/span><\/i>i eskainitako kapitulu batean,
\ndata horietan ustez Calahorrako apezpikua denak Zeledonio martiria zaindaritzat
\nduen jai bat aipatzen du (<\/span>Perist. <\/span><\/i>11.239). Azkenik, <\/span>Prudentius<\/span><\/i>, Ebro ibaia aipatzean, \u00abgure
\nEbro baskoia\u00bb \u2014<\/span>nos Vasco Hiberus<\/span><\/i>\u2014 esaten du, Lorentzo Huescakoa martiriaren omenezko ereserkiaren
\npasarte batean (<\/span>Perist. <\/span><\/i>2.537).<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Prudentzio Erromatar Inperio
\nBerantiarreko kristau-poeta onenetakotzat hartzen da. Calahorrakoaren estiloak
\negile klasikoen (Virgilio, Horazio, Juvenal, Seneka, Ovidio…) eta kristauen
\n(Ausonio, Paulino Nolakoa, Klaudiano…) eragina du, bere literatura-lanak
\nhedapen handia lortu zuten, eta asko preziatu zituzten Erdi Aroan ere. Emeterio
\neta Zeledonio martiriei buruzko kontakizuna eta baskoiei buruz egiten dituen
\naipamenak balio handiko testigantzak dira, <\/span>Calagurris<\/span><\/i>en kristau-komunitate goiztiar eta
\nsendoa zegoela aldarrikatzeko. Halaber, ikuspegi poetiko eta erretoriko
\nbatetik, ikuspegi historikotik baino gehiago, poetak Inperio Berantiarreko
\niturrietan ageri ohi den baskoi paganoaren topiko literarioa erabiltzen du,
\nerromatar agintariak zuzenean kritikatu behar ez izateko, bi soldaduen
\nhilketagatik. Nolanahi ere, paganotasun\u00a0
\n<\/span>hori aspaldiko garaietakoa dela dio, eta idazten duen unean lurralde
\nhorrek kristautze-maila handia duela, eta nolabait erreproduzitzen ditu
\nerromatarren pentsamoldean kristautasuna dogma ofizialtzat onartzetik aurrera
\nageri diren binomioak: \u00abpaganoa=barbaroa\u00bb eta
\n\u00aberromatarra\/zibilizatua=kristaua\u00bb. Azkenik, aipatu behar da Prudentzio dela
\nbaskoiak hiri-ingurune batean kokatzen dituen egile gutxietako bat, Calahorra
\nhiria eta Ebro ibaiaren erdiko haranaren zati bat baskoien lurraldera
\natxikitzen baititu, horrekin zehatz-mehatz zer esan nahi duen jakin ezin dugun
\narren.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Beste egile askoren kasuan bezala, Aurelio Prudentzio Klementeri buruz dakigunetik zati handiena bere obretan bere buruari buruz idatzi zuen gutxia da. 348.\u00a0urte aldera jaio zen, kristau-ingurune bateko familia dirudun batean. Hazi zen lekuari buruzko eztabaida izan da sarritan, aukera nagusiak Caesaraugusta eta Calagurris (Calahorra, Errioxa) izanda. Ikertzaile gehienak Calagurris aukeraren aldekoak dira. Prudentziok gizarte-talde aberatsenetako […]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[233],"class_list":["post-2450","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nPRUDENTZIO (Aurelio Prudentzio Klemente) (Calahorra, ca.\u202f348 - V.\u202fmendea). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/prudentzio-38-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"PRUDENTZIO (Aurelio Prudentzio Klemente) (Calahorra, ca.\u202f348 - V.\u202fmendea). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Beste egile askoren kasuan bezala, Aurelio Prudentzio Klementeri buruz dakigunetik zati handiena bere obretan bere buruari buruz idatzi zuen gutxia da. 348.\u00a0urte aldera jaio zen, kristau-ingurune bateko familia dirudun batean. Hazi zen lekuari buruzko eztabaida izan da sarritan, aukera nagusiak Caesaraugusta eta Calagurris (Calahorra, Errioxa) izanda. Ikertzaile gehienak Calagurris aukeraren aldekoak dira. Prudentziok gizarte-talde aberatsenetako […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/prudentzio-38-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/prudentzio-38-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/prudentzio-38-eu\\\/\",\"name\":\"PRUDENTZIO (Aurelio Prudentzio Klemente) (Calahorra, ca.\u202f348 - V.\u202fmendea). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-12-03T16:15:05+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/prudentzio-38-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/prudentzio-38-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/prudentzio-38-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"PRUDENTZIO (Aurelio Prudentzio Klemente) (Calahorra, ca.\u202f348 – V.\u202fmendea).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"PRUDENTZIO (Aurelio Prudentzio Klemente) (Calahorra, ca.\u202f348 - V.\u202fmendea). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/prudentzio-38-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"PRUDENTZIO (Aurelio Prudentzio Klemente) (Calahorra, ca.\u202f348 - V.\u202fmendea). - Iura Vasconiae","og_description":"Beste egile askoren kasuan bezala, Aurelio Prudentzio Klementeri buruz dakigunetik zati handiena bere obretan bere buruari buruz idatzi zuen gutxia da. 348.\u00a0urte aldera jaio zen, kristau-ingurune bateko familia dirudun batean. Hazi zen lekuari buruzko eztabaida izan da sarritan, aukera nagusiak Caesaraugusta eta Calagurris (Calahorra, Errioxa) izanda. Ikertzaile gehienak Calagurris aukeraren aldekoak dira. Prudentziok gizarte-talde aberatsenetako […]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/prudentzio-38-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/prudentzio-38-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/prudentzio-38-eu\/","name":"PRUDENTZIO (Aurelio Prudentzio Klemente) (Calahorra, ca.\u202f348 - V.\u202fmendea). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2019-12-03T16:15:05+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/prudentzio-38-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/prudentzio-38-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/prudentzio-38-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"PRUDENTZIO (Aurelio Prudentzio Klemente) (Calahorra, ca.\u202f348 – V.\u202fmendea)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2450","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2450\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2450"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=2450"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}