{"id":2432,"date":"2019-11-30T14:18:27","date_gmt":"2019-11-30T13:18:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/historia-augusta-29-eu\/"},"modified":"2019-11-30T14:18:27","modified_gmt":"2019-11-30T13:18:27","slug":"historia-augusta-29-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/historia-augusta-29-eu\/","title":{"rendered":"HISTORIA AUGUSTA (Scriptores Historiae Augustae) (K.o.\u202fIII.-IV.\u202fmendeak)"},"content":{"rendered":"<p><i><span>Scriptores Historiae Augustae\u00a0<\/span><\/i><span>deiturikoek latinez idatzitako biografien bilduma da. Enperadoreen, haien kidekoen, ondorengoen eta usurpatzaileen biografiak kontatzen dituzte, K.o.\u202f117tik 284ra bitarteko aldikoak. Historiografia modernoan, eztabaida handia izan da obra honen kronologiaren eta egiletzaren inguruan. Dena dela, dirudienez, K.o.\u202f<span>iii.<\/span>\u202fmendearen amaieraren eta\u00a0<span>iv.<\/span>\u202fmendearen hasieraren artean idatzi ziren, eta egileak sei izan ziren. Halaber, ukaezina da\u00a0\u00a0biografia hauek idazteko erabilitako eredua Suetonioren\u00a0<\/span><i><span>Hamabi zesarren bizitzak<\/span><\/i><span>\u00a0lana izan zela. Biografietan adierazitako informazioaren sinesgarritasuna oso zalantzan jarri izan da; izan ere, pasarte erretoriko ugari ditu obrak, lana erakargarriagoa izateko eta beste idazle batzuen eredura hurbiltzen saiatzeko, eta, horregatik, historikotzat kontatzen diren gertaeretako askok zalantzak sortzen dizkigute. Nolanahi ere, ez dugu ahaztu behar garai horretarako latinez idatzitako iturri bakarra dela; beraz, zuhurtziaz irakurtzekoa bada ere, lanaren edukia oso erabilgarria da.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Alexandro Severoren biografian, egileak dio enperadorea aditua zela ornitomantzian; hau da, iragarpenak egiten, hegaztien hegaldiei erreparatuta (27.6). Egileak dio, halaber, baskoiak eta panonioak ere adituak zirela diziplina horretan. Aipamen hori asko erabili da baskoiak aztertu dituen historiografia modernoan; batez ere, baskoien kristautze-prozesuaren goiztiartasunari edo berantiartasunari buruzko eztabaidan. Izan ere, testu horren kronologia kontuan hartzen bada (K.o.\u202f<span>iv<\/span>.\u202fmendea), aipamen horrek adieraziko luke kristautasuna ez zegoela oso zabalduta baskoien artean. Hala ere, zentzuzkoena da testua lehenagoko garaiei buruzkoa dela pentsatzea; beraz, esan daiteke eztabaida horretan erabiltzea ez dela guztiz erabakigarria. Dena dela, testua honako hauek berresteko erabili izan da: baskoiek aztiak zituztela, eta aztiek Erdi Arora arte irauteak kristautze berantiarraren edo urriaren tesia frogatzeko balioko lukeela.<\/span><span><\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Nolanahi ere, elkarrengandik oso urrun zeuden bi herri lotzea (baskoiak eta panoniarrak; panoniarrak Danubio ibaiaren inguruko eremu batean bizi ziren) izango litzateke testuaren alderdi interesgarria, eta lotura hori enperadorearen figuratik ezarri izana. Alexandro Severok panoniarren ohiturak lekuan bertan ezagutzeko aukera izango zuen, enperadorearen pretoriar guardian sartzen hasi baitziren K.o.\u202f193.\u202furtetik aurrera. Hori baino lehenago, badakigu kalagorritarak izan zirela Augusto enperadorearen eskoltan (K.a.\u202f<span>i<\/span>.\u202fmendea), bai eta beste enperadore batzuen pretoriar guardian ere (K.o.\u202f<span>ii<\/span>.\u202fmendea).<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Scriptores Historiae Augustae\u00a0deiturikoek latinez idatzitako biografien bilduma da. Enperadoreen, haien kidekoen, ondorengoen eta usurpatzaileen biografiak kontatzen dituzte, K.o.\u202f117tik 284ra bitarteko aldikoak. Historiografia modernoan, eztabaida handia izan da obra honen kronologiaren eta egiletzaren inguruan. Dena dela, dirudienez, K.o.\u202fiii.\u202fmendearen amaieraren eta\u00a0iv.\u202fmendearen hasieraren artean idatzi ziren, eta egileak sei izan ziren. Halaber, ukaezina da\u00a0\u00a0biografia hauek idazteko erabilitako eredua [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[233],"class_list":["post-2432","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>HISTORIA AUGUSTA (Scriptores Historiae Augustae) (K.o.\u202fIII.-IV.\u202fmendeak) - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/historia-augusta-29-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"HISTORIA AUGUSTA (Scriptores Historiae Augustae) (K.o.\u202fIII.-IV.\u202fmendeak) - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Scriptores Historiae Augustae\u00a0deiturikoek latinez idatzitako biografien bilduma da. Enperadoreen, haien kidekoen, ondorengoen eta usurpatzaileen biografiak kontatzen dituzte, K.o.\u202f117tik 284ra bitarteko aldikoak. Historiografia modernoan, eztabaida handia izan da obra honen kronologiaren eta egiletzaren inguruan. Dena dela, dirudienez, K.o.\u202fiii.\u202fmendearen amaieraren eta\u00a0iv.\u202fmendearen hasieraren artean idatzi ziren, eta egileak sei izan ziren. Halaber, ukaezina da\u00a0\u00a0biografia hauek idazteko erabilitako eredua [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/historia-augusta-29-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/historia-augusta-29-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/historia-augusta-29-eu\\\/\",\"name\":\"HISTORIA AUGUSTA (Scriptores Historiae Augustae) (K.o.\u202fIII.-IV.\u202fmendeak) - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-11-30T13:18:27+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/historia-augusta-29-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/historia-augusta-29-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/historia-augusta-29-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"HISTORIA AUGUSTA (Scriptores Historiae Augustae) (K.o.\u202fIII.-IV.\u202fmendeak)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"HISTORIA AUGUSTA (Scriptores Historiae Augustae) (K.o.\u202fIII.-IV.\u202fmendeak) - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/historia-augusta-29-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"HISTORIA AUGUSTA (Scriptores Historiae Augustae) (K.o.\u202fIII.-IV.\u202fmendeak) - Iura Vasconiae","og_description":"Scriptores Historiae Augustae\u00a0deiturikoek latinez idatzitako biografien bilduma da. Enperadoreen, haien kidekoen, ondorengoen eta usurpatzaileen biografiak kontatzen dituzte, K.o.\u202f117tik 284ra bitarteko aldikoak. Historiografia modernoan, eztabaida handia izan da obra honen kronologiaren eta egiletzaren inguruan. Dena dela, dirudienez, K.o.\u202fiii.\u202fmendearen amaieraren eta\u00a0iv.\u202fmendearen hasieraren artean idatzi ziren, eta egileak sei izan ziren. Halaber, ukaezina da\u00a0\u00a0biografia hauek idazteko erabilitako eredua [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/historia-augusta-29-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/historia-augusta-29-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/historia-augusta-29-eu\/","name":"HISTORIA AUGUSTA (Scriptores Historiae Augustae) (K.o.\u202fIII.-IV.\u202fmendeak) - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2019-11-30T13:18:27+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/historia-augusta-29-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/historia-augusta-29-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/historia-augusta-29-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"HISTORIA AUGUSTA (Scriptores Historiae Augustae) (K.o.\u202fIII.-IV.\u202fmendeak)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2432","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2432\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2432"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=2432"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}