{"id":2424,"date":"2019-11-30T13:49:28","date_gmt":"2019-11-30T12:49:28","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/juvenal-25-eu\/"},"modified":"2019-11-30T13:49:28","modified_gmt":"2019-11-30T12:49:28","slug":"juvenal-25-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/juvenal-25-eu\/","title":{"rendered":"JUVENAL (Dezimo Junio Juvenal) (Akino, K.o. I. mendearen amaiera &#8211; Erroma, K.o. II. mendea)."},"content":{"rendered":"<p><span>Latindar poeta eta satiragilea. Hainbat<br \/>\nobra idatzi zituen; besteak beste, 16<\/span><i><span>\u00a0<\/span><\/i><span>satira. K.o.\u00a0<span class=\"iv-smallcaps\">i.<\/span>\u00a0mendean jaio zen, eta <span class=\"iv-smallcaps\">ii<\/span>.\u00a0mendean hil zen, eta erromatar<br \/>\ngizarteari buruz utzi digun erretratua nahiko kritikoa da gizarte horren<br \/>\nezaugarri nabarmenenekin, hala nola militarismoarekin. Bere garaiko giroarekin<br \/>\nbat etorriz, gizarte-talde aristokratikoen bizimodua adierazi zuen, eta<br \/>\nemakumeen eta atzerritarren erretratu estereotipatuak egin zituen.<br \/>\nAtzerritarrei, hain zuzen ere, barre egiten die, eta gehienak barbarotzat<br \/>\njotzen ditu. Hala eta guztiz ere, Juvenal oso iturri erabilgarria da jakiteko<br \/>\nnolakoa zen Erromako herri-kultura, bai eta giro kultuenen artean hedatutako<br \/>\nzenbait ideiaren berri izateko ere.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Satiretako batean (15.93-99), poetak <\/span><i><span>\u00abfames calagurritana\u00bb <\/span><\/i><span>izeneko gertakaria deskribatu<br \/>\nzuen; hau da <\/span><i><span>Calagurris<\/span><\/i><span> (Calahorra, Errioxa) hiriaren setio ospetsua, Sertorioren Gerren<br \/>\namaieran (K.a.\u00a072). Juvenalek ikuspuntu poetiko batetik egin zuen, eta<br \/>\ndramatismo handia gehitu zuen testuan, <\/span><i><span>Calagurris<\/span><\/i><span>eko biztanleek antropofagiari heldu<br \/>\nbehar izan ziotela kontatzean, bizirik irauteko ahalegin etsi-etsian.<br \/>\nCalahorrako setioa aski ezaguna da beste testu historiko batzuen bidez, Florok,<br \/>\nOrosiok eta beste batzuek horri buruz idatzi baitzuten, baina gertaera hori<br \/>\ngiro poetiko batean irudikatzeak helburu hau zuen: erromatar publikoari<br \/>\nHispaniako gerren basakeriaren eta gogortasunaren irudia helaraztea. Erromako<br \/>\nherri-kulturak Numantziako setioaren gogortasuna eta krudelkeria gogoan zuen,<br \/>\nsetio horrek ere antzeko amaiera izan baitzuen; beraz, leku literario komunak<br \/>\nziren. Agian, horregatik nahasi zen Juvenal, Calahorrako gertaera kantabriarren<br \/>\nartean kokatzen baitu. Juvenalen kronologia zela eta (K.o.\u00a0<span class=\"iv-smallcaps\">i.<\/span>\u00a0mendearen amaiera), idazlearen<br \/>\neta bere publikoaren oroimenean gertuago zeuden kantabriarren eta asturen<br \/>\naurkako gerrak. Gerra horiekin amaitu zen Hispaniaren konkista, eta Augusto<br \/>\nenperadorea eta Agripa jenerala aritu ziren haietan. Eta, horregatik, badirudi<br \/>\nsatiragileak ez zuela inolako arazorik hiriaren setioaren eta kanibalismoaren<br \/>\npasartea erabiltzeko, erromatarrek barbarotasunari buruz zuten irudia<br \/>\nHispaniako gerren gogortasunarekin eta gerra horietako azkenarekin uztartuko<br \/>\nlituzkeen egoera batean, azken gerra hori erromatarren gogoan egongo baitzen<br \/>\noraindik.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>Baskoien historiaren ikuspegitik,<br \/>\neusko-kantabrismoaren mitoa elikatu zuten kontakizunetako bat da. Mito<br \/>\nhorretan, <span class=\"iv-smallcaps\">xvi.<\/span>\u00a0mendetik<br \/>\naurrera, baskoiak eta antzinako kantabriarrak nahastu zituzten, nahita,<br \/>\nerromatarrek ez zutela Baskonia inoiz konkistatu argudiatzeko.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Latindar poeta eta satiragilea. Hainbat obra idatzi zituen; besteak beste, 16\u00a0satira. K.o.\u00a0i.\u00a0mendean jaio zen, eta ii.\u00a0mendean hil zen, eta erromatar gizarteari buruz utzi digun erretratua nahiko kritikoa da gizarte horren ezaugarri nabarmenenekin, hala nola militarismoarekin. Bere garaiko giroarekin bat etorriz, gizarte-talde aristokratikoen bizimodua adierazi zuen, eta emakumeen eta atzerritarren erretratu estereotipatuak egin zituen. Atzerritarrei, hain [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[231],"class_list":["post-2424","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>JUVENAL (Dezimo Junio Juvenal) (Akino, K.o. I. mendearen amaiera - Erroma, K.o. II. mendea). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/juvenal-25-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"JUVENAL (Dezimo Junio Juvenal) (Akino, K.o. I. mendearen amaiera - Erroma, K.o. II. mendea). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Latindar poeta eta satiragilea. Hainbat obra idatzi zituen; besteak beste, 16\u00a0satira. K.o.\u00a0i.\u00a0mendean jaio zen, eta ii.\u00a0mendean hil zen, eta erromatar gizarteari buruz utzi digun erretratua nahiko kritikoa da gizarte horren ezaugarri nabarmenenekin, hala nola militarismoarekin. Bere garaiko giroarekin bat etorriz, gizarte-talde aristokratikoen bizimodua adierazi zuen, eta emakumeen eta atzerritarren erretratu estereotipatuak egin zituen. Atzerritarrei, hain [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/juvenal-25-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/juvenal-25-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/juvenal-25-eu\\\/\",\"name\":\"JUVENAL (Dezimo Junio Juvenal) (Akino, K.o. I. mendearen amaiera - Erroma, K.o. II. mendea). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-11-30T12:49:28+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/juvenal-25-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/juvenal-25-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/juvenal-25-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"JUVENAL (Dezimo Junio Juvenal) (Akino, K.o. I. mendearen amaiera &#8211; Erroma, K.o. II. mendea).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"JUVENAL (Dezimo Junio Juvenal) (Akino, K.o. I. mendearen amaiera - Erroma, K.o. II. mendea). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/juvenal-25-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"JUVENAL (Dezimo Junio Juvenal) (Akino, K.o. I. mendearen amaiera - Erroma, K.o. II. mendea). - Iura Vasconiae","og_description":"Latindar poeta eta satiragilea. Hainbat obra idatzi zituen; besteak beste, 16\u00a0satira. K.o.\u00a0i.\u00a0mendean jaio zen, eta ii.\u00a0mendean hil zen, eta erromatar gizarteari buruz utzi digun erretratua nahiko kritikoa da gizarte horren ezaugarri nabarmenenekin, hala nola militarismoarekin. Bere garaiko giroarekin bat etorriz, gizarte-talde aristokratikoen bizimodua adierazi zuen, eta emakumeen eta atzerritarren erretratu estereotipatuak egin zituen. Atzerritarrei, hain [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/juvenal-25-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/juvenal-25-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/juvenal-25-eu\/","name":"JUVENAL (Dezimo Junio Juvenal) (Akino, K.o. I. mendearen amaiera - Erroma, K.o. II. mendea). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2019-11-30T12:49:28+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/juvenal-25-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/juvenal-25-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/juvenal-25-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"JUVENAL (Dezimo Junio Juvenal) (Akino, K.o. I. mendearen amaiera &#8211; Erroma, K.o. II. mendea)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2424","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2424\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2424"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=2424"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}