{"id":2408,"date":"2019-11-30T13:04:41","date_gmt":"2019-11-30T12:04:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/voz\/tibulo-17-eu\/"},"modified":"2019-11-30T13:04:41","modified_gmt":"2019-11-30T12:04:41","slug":"tibulo-17-eu","status":"publish","type":"iv_voz","link":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/tibulo-17-eu\/","title":{"rendered":"TIBULO (Albio Tibulo) (ca. K.a. 55 &#8211; K.a. 19)."},"content":{"rendered":"<p><span>Ez dakizkigu ez<br \/>\nAlbio Tibuloren <\/span><i><span>praenomen<\/span><\/i><span>a, ez<br \/>\njaiotze-data zehatza, ezta jatorria ere. Dirudienez, bere bizitza laburra<br \/>\nErromaren eta Lazioko landa&#8211;jabetza baten artean eman zuen. Aitagabea zen, eta<br \/>\nzaldunen ordenako familia dirudun batekoa. Tibuloren familia ideal<br \/>\nerrepublikanoen aldekoa zenez, zenbait jabetza konfiskatu zizkieten bigarren<br \/>\ntriunbiratuaren garaian. Bakezalea izan arren, Valerio Corvino Mesalarekin joan<br \/>\nzen akitaniarren aurkako kanpainara (K.a.\u00a029-28), eta harekin Ekialdean<br \/>\negiteko erasoaldi militar batera joateko ere prest zegoen, baina gaixotasun<br \/>\nbatek jota, ezin izan zuen borrokan parte hartu. Horazioren laguna zen Tibulo,<br \/>\neta bi elegia-liburu eta zenbait poema idatzi zituen, eta bere garaikoen<br \/>\nmiresmena eta aitortza lortu zuen idatzi horiengatik. Lehen liburuko<br \/>\nzazpigarren kapitulua Tibuloren heroi Mesalaren omenez idatzitako gorazarrea<br \/>\nda. Hor, zorionak ematen dizkio lortu berriko arrakastengatik, eta arrakasta<br \/>\nhorien artean, tonu poetikoan, gogoratzen du Mesalarekin jardun zuela<br \/>\nPirinioetako tarbeliar batzuen aurka \u2014segur aski, komunitate hori gaur egungo Ipar<br \/>\nEuskal Herriaren ingurunean zegoen\u2014. Bigarren liburuko beste pasarte batean,<br \/>\narrakasta militar haren erreferentzia laburra egiten du berriz. Hona hemen<br \/>\naipatutako pasarte horiek eta dagokion itzulpena:<\/span><span><\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><i><span>Hunc cecinere diem Parcae fatalia nentes<br \/>\n\/ Stamina, non ulli dissoluenda deo, \/ Hunc fore, Aquitanas posset qui fundere<br \/>\ngentes, \/ Quem tremeret forti milite victus Atax. \/ Evenere: novos pubes Romana<br \/>\ntriumphos\u00a0\/ Vidit et evinctos bracchia capta duces; \/ At te victrices<br \/>\nlauros, Messalla, gerentem \/ Portabat nitidis currus eburnus equis. \/ Non sine<br \/>\nme est tibi partus honos: Tarbella Pyrene \/ Testis et Oceani litora<br \/>\nSantonici,\u00a0\/ Testis Arar Rhodanusque celer magnusque Garunna,\u00a0\/<br \/>\nCarnutis et flavi caerula lympha Liger.<\/span><\/i><span><\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>\u00abEgun hori iragarri zuten patuaren<br \/>\nhariak ehuntzen dituzten Parkek, jainko-jainkosek hautsi ezin dituzten hariak:<br \/>\negun horretan ihesarazi egingo zituela Akitaniako herriak, egun horretan<br \/>\ndar-dar egingo zuela Atax ibaiak (Aturri ibaia), soldadu kementsuen armada<br \/>\nbatek garaituta. Iragarpenak bete dira: Erromako gaztediak garaipen berriak<br \/>\nikusi ditu, bai eta preso hartutako jeneralak ere, kateez lotuta. Eta zu,<br \/>\nMesala, garaipenaren erramua jantzita, zaldi distiratsuk tiratutako marfilezko<br \/>\ngurdi batean zindoazen. Neu ere lagun izan nauzu ohore hori lortzeko bidean:<br \/>\ntarbeliarren Pirinioak eta santonikoen ozeanoko hondartzak dira horren lekuko,<br \/>\nbai eta Arar, Rodano bizkorra eta Garona zabala ere, eta Liger ibaia, karnutiar<br \/>\nilehorien ur urdinak\u00bb(1.7.1-12).<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><i><span>Gentis Aquitaniae celeber Messalla<br \/>\ntriumphis \/ et magna intonsis gloria victor avis, \/ huc ades adspiraque mihi,<br \/>\ndum carmine nostro \/ redditur agricolis gratia caelitibus.<\/span><\/i><span><\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><span>\u00abMesala, ospetsua zu Akitaniako herriak<br \/>\ngaraitzeagatik, garaipen horiekin zure arbasoak ondratu baitituzu. Zatoz hona<br \/>\neta inspiratu nazazu, denbora guztian, nire kantuaz eskerrak ematen baitzaie<br \/>\nlandako jainko-jainkosei\u00bb (2.1.33-36).<\/span><b><span><\/p>\n<p><\/span><\/b><\/p>\n<p><span>Tibulo gazte hil zen eta literatura-lan<br \/>\ngutxi idatzi zituen; hala ere, Printzealdiaren garaiko poeta preziatuenetako<br \/>\neta ezagunenetako bat izan zen. Estilo xumea eta harmoniatsua erabiltzen zuen,<br \/>\neta eruditu ugarik miresten zuten, hala nola Horaziok, Kintilianok, Propertziok<br \/>\neta Ovidiok. Pirinioetako tarbeliarren aurkako kanpainaren aipamen laburra da<br \/>\nValerio Corvino Mesalak gidatutako kanpaina horri buruz iritsi zaigun<br \/>\ntestigantza bakarra. Erasoaldi hori Augustok kantabriarren eta asturen aurka<br \/>\nabiatu nahi zuen gerraren aurreko prestaketan kokatu behar dugu. Erromatar<br \/>\nagintarien aurka egiten zuen Akitaniako azken eremua menderatuta, <\/span><i><span>princeps<\/span><\/i><span>ak atzeguardiaren segurtasuna<br \/>\nbermatzen zuen, Kantauriar mendikatean gerra-ekintzak hasi baino lehen. Irabazi<br \/>\nondoren, Erroman garaipena ospatzera joan baino lehenago, Mesalak Urkulu<br \/>\nmendiko (Orbaitzeta, Nafarroa) garaikurra eraikitzeko aginduko zuen,<br \/>\narrakastaren oroigarri. Pirinioetako tarbeliarrak garaitu eta kantabriar gerrak<br \/>\namaitu ondoren (K.a.\u00a029-19), mendebaldeko Pirinioetako inguruko eremua<br \/>\nErromatar Inperioan integratu zen erabat.<\/p>\n<p><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ez dakizkigu ez Albio Tibuloren praenomena, ez jaiotze-data zehatza, ezta jatorria ere. Dirudienez, bere bizitza laburra Erromaren eta Lazioko landa&#8211;jabetza baten artean eman zuen. Aitagabea zen, eta zaldunen ordenako familia dirudun batekoa. Tibuloren familia ideal errepublikanoen aldekoa zenez, zenbait jabetza konfiskatu zizkieten bigarren triunbiratuaren garaian. Bakezalea izan arren, Valerio Corvino Mesalarekin joan zen akitaniarren aurkako [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"template":"","iv_nivel":[231],"class_list":["post-2408","iv_voz","type-iv_voz","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>TIBULO (Albio Tibulo) (ca. K.a. 55 - K.a. 19). - Iura Vasconiae<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/tibulo-17-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"TIBULO (Albio Tibulo) (ca. K.a. 55 - K.a. 19). - Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ez dakizkigu ez Albio Tibuloren praenomena, ez jaiotze-data zehatza, ezta jatorria ere. Dirudienez, bere bizitza laburra Erromaren eta Lazioko landa&#8211;jabetza baten artean eman zuen. Aitagabea zen, eta zaldunen ordenako familia dirudun batekoa. Tibuloren familia ideal errepublikanoen aldekoa zenez, zenbait jabetza konfiskatu zizkieten bigarren triunbiratuaren garaian. Bakezalea izan arren, Valerio Corvino Mesalarekin joan zen akitaniarren aurkako [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/tibulo-17-eu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Iura Vasconiae\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"83\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/tibulo-17-eu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/tibulo-17-eu\\\/\",\"name\":\"TIBULO (Albio Tibulo) (ca. K.a. 55 - K.a. 19). - Iura Vasconiae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-11-30T12:04:41+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/tibulo-17-eu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/tibulo-17-eu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/voz\\\/tibulo-17-eu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hasiera\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"TIBULO (Albio Tibulo) (ca. K.a. 55 &#8211; K.a. 19).\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"description\":\"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Iura Vasconiae\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Iura Vasconiae\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/logo_iuravasconiae.png\",\"width\":188,\"height\":83,\"caption\":\"Iura Vasconiae\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iuravasconiae.eus\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"TIBULO (Albio Tibulo) (ca. K.a. 55 - K.a. 19). - Iura Vasconiae","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/tibulo-17-eu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"TIBULO (Albio Tibulo) (ca. K.a. 55 - K.a. 19). - Iura Vasconiae","og_description":"Ez dakizkigu ez Albio Tibuloren praenomena, ez jaiotze-data zehatza, ezta jatorria ere. Dirudienez, bere bizitza laburra Erromaren eta Lazioko landa&#8211;jabetza baten artean eman zuen. Aitagabea zen, eta zaldunen ordenako familia dirudun batekoa. Tibuloren familia ideal errepublikanoen aldekoa zenez, zenbait jabetza konfiskatu zizkieten bigarren triunbiratuaren garaian. Bakezalea izan arren, Valerio Corvino Mesalarekin joan zen akitaniarren aurkako [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/tibulo-17-eu\/","og_site_name":"Iura Vasconiae","og_image":[{"width":188,"height":83,"url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/tibulo-17-eu\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/tibulo-17-eu\/","name":"TIBULO (Albio Tibulo) (ca. K.a. 55 - K.a. 19). - Iura Vasconiae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2019-11-30T12:04:41+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/tibulo-17-eu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/tibulo-17-eu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/voz\/tibulo-17-eu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hasiera","item":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"TIBULO (Albio Tibulo) (ca. K.a. 55 &#8211; K.a. 19)."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","name":"Iura Vasconiae","description":"Fundaci\u00f3n dedicada al estudio y difusi\u00f3n del Derecho hist\u00f3rico, foral y auton\u00f3mico de Vasconia. Revista Iura Vasconiae, monograf\u00edas y simposios.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization"},"alternateName":"Iura Vasconiae","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#organization","name":"Iura Vasconiae","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","contentUrl":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo_iuravasconiae.png","width":188,"height":83,"caption":"Iura Vasconiae"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2408","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/iv_voz"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_voz\/2408\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2408"}],"wp:term":[{"taxonomy":"iv_nivel","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iuravasconiae.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/iv_nivel?post=2408"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}